Luật Thủ đô (sửa đổi): Hà Nội được trao loạt cơ chế chưa từng có về khoa học công nghệ

3 giờ trướcBài gốc

Trung tâm lớn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm khẳng định vai trò của Hà Nội không chỉ là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia mà còn là đầu tàu phát triển tri thức, công nghệ và kinh tế sáng tạo của cả nước.

Ngay tại quy định về vị trí, vai trò của Thủ đô, Luật xác định Hà Nội là trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục và đào tạo, y tế và hội nhập quốc tế. Việc lần đầu tiên các nội dung này được đặt ngang hàng với những lĩnh vực trọng yếu khác cho thấy định hướng phát triển mới của Thủ đô trong giai đoạn tới.

Một điểm mới nổi bật là Luật trao quyền để Hà Nội xây dựng cơ chế vượt trội nhằm thu hút, trọng dụng nguồn nhân lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo đó, Thành phố được ưu tiên giải quyết các bài toán lớn về phát triển đô thị, kinh tế - xã hội thông qua khoa học công nghệ, đồng thời ban hành các chính sách đủ mạnh để thu hút chuyên gia, nhà khoa học, nhân tài trong và ngoài nước.

Luật Thủ đô (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ tạo thay đổi lớn trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Ảnh: Hoàng Phúc

Điều 18 quy định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải được tích hợp trong hoạch định chính sách, quản lý nhà nước và phát triển các ngành, lĩnh vực kinh tế - xã hội của Thủ đô. Ưu tiên giải quyết các bài toán lớn của Thành phố; thu hút, trọng dụng nguồn nhân lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số bằng các chính sách vượt trội.

Ngân sách nhà nước cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được phân bổ, sử dụng linh hoạt, kịp thời, hiệu quả, minh bạch, dựa trên kết quả đầu ra gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế, phát triển kinh tế số, xã hội số, nâng cao năng suất lao động và hiệu quả quản lý đô thị.

Một điểm đột phá khác là thành phố Hà Nội được trao thẩm quyền ban hành cơ chế ưu đãi, hỗ trợ phát triển hạ tầng và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, Thành phố có thể ban hành chính sách hỗ trợ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, chuyển giao công nghệ, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu, phát triển tài sản số và thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu sản phẩm công nghệ số. Những cơ chế này tạo hành lang pháp lý quan trọng để doanh nghiệp công nghệ phát triển mạnh tại Hà Nội.

Đáng chú ý, Luật cho phép thành lập Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Thành phố, đồng thời có cơ chế để doanh nghiệp, tổ chức, đơn vị sự nghiệp đóng góp từ quỹ phát triển khoa học công nghệ của mình vào quỹ chung của Thành phố. Những đơn vị tham gia đóng góp sẽ được ưu tiên hỗ trợ khi triển khai các dự án khoa học công nghệ. Đây là mô hình huy động nguồn lực xã hội cho đổi mới sáng tạo mang tính thực tiễn cao.

Luật cũng dành một chương riêng cho thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Theo đó, Hà Nội được quyết định tiêu chí, điều kiện, trình tự cho phép thử nghiệm công nghệ, quy trình, giải pháp, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới. Thành phố đồng thời xây dựng cơ chế giám sát, bảo vệ người tham gia thử nghiệm, hỗ trợ tài chính và sử dụng dữ liệu công, hạ tầng công để phục vụ thử nghiệm. Đặc biệt, các mô hình thử nghiệm hiệu quả sẽ được ưu tiên mua sắm, đầu tư từ ngân sách Thành phố và hỗ trợ phát triển thị trường. Đây là bước tiến lớn trong việc thúc đẩy sáng tạo từ thực tiễn.

Chính sách mạnh để thu hút nhân lực chất lượng cao

Luật cũng đưa ra chính sách mạnh để thu hút nhân lực chất lượng cao. Theo đó, HĐND Thành phố quyết định các chế độ đãi ngộ về thu nhập, tiền lương, tiền thưởng, nhà ở và điều kiện làm việc cho chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, tổng công trình sư trong các lĩnh vực ưu tiên.

Các chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt, cá nhân khởi nghiệp sáng tạo làm việc tại doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức khoa học công nghệ, trung tâm đổi mới sáng tạo trên địa bàn Hà Nội được miễn thuế thu nhập cá nhân trong 5 năm đối với tiền lương, tiền công. Thu nhập từ thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ trọng điểm của Thủ đô cũng thuộc diện không chịu thuế thu nhập cá nhân…

TS. Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội nhìn nhận, Luật Thủ đô (sửa đổi) được thông qua đã bám rất sát mục tiêu phát triển mới của Hà Nội, trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là khu vực tăng trưởng mới mà còn là động lực để Thủ đô trở thành trung tâm tri thức, trung tâm công nghệ số và trung tâm dịch vụ giá trị cao của quốc gia và khu vực.

TS. Trần Văn Khải đánh giá cao các quy định như khoán chi theo kết quả đầu ra, quỹ phát triển khoa học công nghệ, quỹ đầu tư mạo hiểm có sử dụng ngân sách, “siêu khấu trừ” tối thiểu 200% cho chi phí R&D, cùng cơ chế miễn thuế thu nhập cá nhân đối với một số thu nhập từ nhiệm vụ khoa học công nghệ...

Theo ông, đây là các công cụ trực diện để giải quyết điểm nghẽn lớn nhất lâu nay là thiếu vốn mồi, thiếu cơ chế chia sẻ rủi ro và thiếu động lực tài chính đủ mạnh cho doanh nghiệp, nhà khoa học và nhà đầu tư…

Với hàng loạt cơ chế đặc thù, Luật Thủ đô được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mới để Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước, nơi hội tụ nhân tài, công nghệ và mô hình phát triển mới; đồng thời là nơi thử nghiệm những chính sách tiên phong trước khi nhân rộng trong cả nước.

Phương Thảo

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/luat-thu-do-sua-doi-ha-noi-duoc-trao-loat-co-che-chua-tung-co-ve-khoa-hoc-cong-nghe-747308.html