Luật Thương mại điện tử: Tạo nền tảng pháp lý minh bạch cho thương mại điện tử phát triển

6 giờ trướcBài gốc

Quốc hội thông qua Luật Thương mại điện tử ngày 10/12/2025. Ảnh: Quang Khánh

Định vị pháp lý rõ ràng cho các mô hình nền tảng thương mại điện tử

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, Luật Thương mại điện tử gồm 7 chương, 41 điều, với các nội dung chính sau: quy định chung, chính sách phát triển thương mại điện tử; quy định về nền tảng thương mại điện tử và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong hoạt động thương mại điện tử; quy định về thương mại điện tử có yếu tố nước ngoài; quy định về trách nhiệm của tổ chức cung cấp dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử; quy định về ứng dụng công nghệ trong quản lý và xử lý vi phạm trong thương mại điện tử và điều khoản thi hành.

Bố cục của Luật được xây dựng theo hướng logic, bao quát toàn diện các chủ thể, mô hình và hoạt động thương mại điện tử, đồng thời, bảo đảm sự liên thông giữa phát triển thị trường và quản lý nhà nước.

Luật Thương mại điện tử được xây dựng theo định hướng kiến tạo phát triển, tăng cường hiệu quả quản lý và bảo vệ lợi ích chính đáng của doanh nghiệp, người tiêu dùng.

Một trong những nội dung mới, nổi bật của Luật là định vị pháp lý rõ ràng các mô hình nền tảng thương mại điện tử.

Luật lần đầu tiên phân loại cụ thể 4 loại hình nền tảng, gồm: nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp; nền tảng thương mại điện tử trung gian; mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử và nền tảng thương mại điện tử tích hợp. Việc phân loại này là cơ sở quan trọng để xác định chính xác trách nhiệm pháp lý tương ứng của từng chủ thể, phù hợp với vai trò và mức độ can thiệp trong giao dịch.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân giới thiệu những điểm mới của Luật Thương mại điện tử

Nhằm khắc phục khoảng trống pháp lý về hoạt động thương mại điện tử phát sinh trong thời gian qua, Luật đã bổ sung quy định về livestream bán hàng và tiếp thị liên kết.

Theo đó, chủ quản nền tảng có trách nhiệm xác thực điện tử danh tính người livestream, thiết lập cơ chế tiếp nhận và giải quyết phản ánh, khiếu nại trong suốt quá trình livestream và lưu trữ dữ liệu hình ảnh, âm thanh theo quy định. Người livestream không được cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về chất lượng, công dụng hàng hóa. Đối với hoạt động tiếp thị liên kết, tổ chức cung cấp dịch vụ phải xác thực danh tính người tiếp thị và có trách nhiệm ngăn chặn các liên kết đến hàng hóa, dịch vụ vi phạm pháp luật.

Cùng với các quy định về quản lý hoạt động thương mại điện tử trong nước, Luật cũng đã tăng cường quản lý hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới.

Luật quy định các nền tảng thương mại điện tử nước ngoài có sử dụng tiếng Việt, tên miền “.vn” hoặc đạt ngưỡng giao dịch nhất định tại Việt Nam phải thành lập pháp nhân hoặc chỉ định đại diện theo ủy quyền tại Việt Nam. Đối với chủ quản nền tảng nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam, Luật quy định nghĩa vụ ký quỹ tại ngân hàng nhằm bảo đảm bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, bảo đảm công bằng giữa các chủ thể trong và ngoài nước, phù hợp với thông lệ và cam kết quốc tế.

Bên cạnh đó, Luật cũng tăng cường bảo vệ người tiêu dùng và minh bạch thông tin trên môi trường số. Luật yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử công khai đầy đủ thông tin về chủ sở hữu, chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia, cũng như các tiêu chí chính của thuật toán ưu tiên hiển thị hàng hóa. Người bán chỉ được phép hoạt động sau khi đã được xác thực danh tính điện tử, góp phần nâng cao niềm tin và mức độ an toàn cho người tiêu dùng.

Kiến tạo không gian phát triển cho thương mại điện tử

Thương mại điện tử tại Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ trong những năm qua, với tốc độ tăng trưởng trung bình 20-30%/năm trong cả giai đoạn, đóng góp khoảng 11% tổng doanh thu bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng của cả nước năm 2025.

Thương mại điện tử ngày càng trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế số, tác động sâu rộng đến phương thức sản xuất, phân phối và tiêu dùng.

Do đó, bên cạnh việc tăng cường, nâng cao hiệu quả quản lý thương mại điện tử, Luật cũng có nhiều nội dung quan trọng nhằm hoàn thiện hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử.

Luật bổ sung quy định đối với các tổ chức cung cấp dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử, bao gồm dịch vụ hạ tầng kỹ thuật, thanh toán, trung gian thanh toán, logistics và chứng thực hợp đồng điện tử. Các tổ chức này có trách nhiệm bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin và phối hợp với chủ quản nền tảng trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật.

Quán triệt quan điểm của Đảng và Nhà nước về thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân gắn với đổi mới sáng tạo, Luật được xây dựng theo hướng kiến tạo, lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm, bảo đảm quyền tự do kinh doanh trong khuôn khổ pháp luật. Luật tạo lập môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và bình đẳng, khuyến khích doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân đầu tư, ứng dụng công nghệ, đổi mới mô hình kinh doanh và tham gia sâu vào thương mại điện tử.

Lần đầu tiên, Luật đưa vào các chính sách khuyến khích đầu tư phát triển hạ tầng thương mại điện tử theo hướng giảm phát thải, sử dụng bao bì thân thiện với môi trường và tối ưu hóa hoạt động logistics, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Luật cũng quy định các chính sách hỗ trợ đặc thù nhằm bảo đảm tính bao trùm.

Theo đó, Nhà nước có chính sách hỗ trợ về kết nối hạ tầng, đào tạo, tiếp cận nền tảng và thực hiện thủ tục hành chính cho các đối tượng như hộ kinh doanh, cá nhân khởi nghiệp sáng tạo, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số và các tổ chức, cá nhân tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, qua đó mở rộng cơ hội tham gia thương mại điện tử cho toàn xã hội.

Nhật An

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/luat-thuong-mai-dien-tu-tao-nen-tang-phap-ly-minh-bach-cho-thuong-mai-dien-tu-phat-trien-10412305.html