Giới lãnh đạo Lục quân Mỹ hiện công khai xác nhận chương trình trực thăng cánh xoay MV-75 đang được đưa vào trạng thái ưu tiên cao, với nhịp độ triển khai nhanh hơn nhiều so với kế hoạch ban đầu.
MV-75 là máy bay cánh xoay vận tải đổ bộ thế hệ mới do tập đoàn Bell phát triển, được lựa chọn trong dự án Máy bay tiến công tầm xa tương lai của Lục quân Mỹ, với nhiệm vụ chính là thay thế trực thăng vận tải đa nhiệm UH-60 Black Hawk đã phục vụ trong nhiều thập kỷ.
Theo dòng sự kiện được công bố, yêu cầu tăng tốc xuất phát từ đánh giá lại môi trường an ninh và chiến trường tương lai.
Lục quân Mỹ nhận định rằng các cuộc xung đột tiềm tàng sẽ diễn ra trên không gian rộng, với mật độ phòng không cao và ít căn cứ tiền phương an toàn.
Trong bối cảnh đó, các trực thăng truyền thống, vốn có tốc độ và tầm bay hạn chế, ngày càng khó đáp ứng yêu cầu cơ động nhanh và triển khai lực lượng từ khoảng cách xa.
Đây là lý do khiến mẫu máy bay cánh xoay MV-75 được đẩy lên vị trí trung tâm trong kế hoạch hiện đại hóa.
MV-75 phát triển từ nguyên mẫu Bell V-280 Valor, một thiết kế máy bay cánh xoay kết hợp khả năng cất cánh và hạ cánh thẳng đứng của trực thăng với tốc độ hành trình cao của máy bay cánh cố định.
Khi cất hạ cánh, hai cánh quạt lớn đặt ở đầu cánh xoay thẳng đứng, cho phép hoạt động trên các bãi đáp dã chiến. Khi bay hành trình, cụm cánh quạt xoay về phía trước, giúp máy bay đạt tốc độ cao và tiết kiệm nhiên liệu hơn so với trực thăng thông thường.
Về thông số kỹ thuật, MV-75 được thiết kế có tốc độ hành trình ước tính khoảng 500 km/h, gần gấp 2 lần so với trực thăng vận tải đa nhiệm UH-60 Black Hawk.
Tầm bay dự kiến vượt quá 1.800 km trong cấu hình vận chuyển tiêu chuẩn, cho phép thực hiện các nhiệm vụ đổ bộ đường không, tiếp tế hoặc cơ động lực lượng ở khoảng cách rất xa so với căn cứ xuất phát.
Trọng lượng cất cánh tối đa của máy bay vào khoảng 14.000 kg, với khoang chở đủ chỗ cho khoảng 14 binh sĩ được trang bị đầy đủ hoặc lượng hàng hóa tương đương.
Lục quân Mỹ cho biết việc tăng tốc chương trình không chỉ dừng ở khâu phát triển kỹ thuật, mà còn bao gồm tổ chức đào tạo, xây dựng học thuyết sử dụng và chuẩn bị cơ sở hậu cần.
Các đơn vị đầu tiên dự kiến được trang bị MV-75 sẽ là lực lượng tác chiến chủ lực, sau đó mở rộng sang lực lượng vệ binh quốc gia và các đơn vị đặc nhiệm.
Điều này phản ánh ý đồ đưa MV-75 trở thành phương tiện phổ biến trong toàn bộ cấu trúc không vận của Lục quân Mỹ, chứ không chỉ là nền tảng chuyên biệt.
Từ góc độ chiến lược, MV-75 mang lại sự thay đổi căn bản trong cách Lục quân Mỹ triển khai lực lượng. Với tốc độ cao và tầm bay xa, các đơn vị bộ binh có thể được đưa đến khu vực tác chiến nhanh hơn, từ hướng bất ngờ hơn và với mức độ linh hoạt lớn hơn.
Điều này đặc biệt quan trọng trong các kịch bản tác chiến phân tán, nơi việc kiểm soát địa hình và duy trì nhịp độ chiến dịch phụ thuộc nhiều vào khả năng cơ động đường không.
Tuy nhiên, việc “tăng tốc” cho chương trình MV-75 cũng đặt ra không ít thách thức. Máy bay cánh xoay có cấu trúc phức tạp hơn trực thăng truyền thống, đòi hỏi yêu cầu cao về bảo dưỡng và huấn luyện kỹ thuật.
Các vấn đề liên quan đến kiểm soát trọng lượng, độ bền kết cấu và chi phí vòng đời từng được nêu ra trong các đánh giá trước đây.
Lục quân Mỹ thừa nhận rủi ro này, song cho rằng việc chậm trễ đổi mới sẽ khiến năng lực tác chiến tụt hậu so với yêu cầu thực tế.
Trong bối cảnh cạnh tranh quân sự ngày càng gay gắt, quyết định tăng tốc chương trình MV-75 cho thấy Lục quân Mỹ đang ưu tiên tốc độ thích ứng và khả năng cơ động chiến lược.
Nếu đạt được các mốc đề ra, MV-75 nhiều khả năng sẽ trở thành xương sống mới của lực lượng không vận chiến thuật Mỹ, dần thay thế vai trò của trực thăng Black Hawk và định hình cách thức tiến hành các chiến dịch đổ bộ đường không trong nhiều thập kỷ tới.
Việt Hùng