Trên sân khấu cuộc đời, mỗi ngày chúng ta đều phải đối mặt với đủ loại câu hỏi. Từ những lời tán gẫu của người thân, bạn bè cho đến những cuộc chất vấn nghiêm túc nơi công sở, các câu hỏi cứ ập đến như triều cường. Nhiều người đã quen với việc "có hỏi có đáp", coi đó là biểu hiện của sự chân thành và lịch thiệp.
Thế nhưng, sự thật có phải vậy không? Thực tế, học cách sàng lọc câu hỏi, không trả lời một cách mù quáng mới là kỹ năng quan trọng mà mỗi người cần phải nắm vững.
Tại sao không nên mặc định “có hỏi là có đáp”?
Một mặt, điều này là để bảo vệ quyền riêng tư của cá nhân bạn. Trong thời đại bùng nổ thông tin, sự riêng tư ngày càng trở nên quý giá. Một khảo sát từng cho thấy hơn 70% mọi người từng vô tình để lộ thông tin quan trọng của mình.
Ví dụ, khi người lạ hỏi về địa chỉ nhà, tình hình thu nhập... nếu bạn trả lời mà không suy nghĩ, rất có thể sẽ tự rước lấy rắc rối không đáng có. Một khi thông tin này bị kẻ xấu lợi dụng, nó có thể dẫn đến tổn thất tài sản, thậm chí đe dọa đến an toàn cá nhân.
Mặt khác, bạn sẽ tránh được nhiều trắc trở bởi trong giao tiếp và công việc, có những câu hỏi thực chất là cạm bẫy. Chẳng hạn trong cuộc cạnh tranh nơi công sở, đồng nghiệp đột nhiên hỏi về ý tưởng độc đáo của bạn cho một dự án; nếu bạn chia sẻ không chút dè dặt, ý tưởng đó có thể bị đánh cắp, hoặc bạn vô tình trở thành "bàn đạp" để người khác leo lên.
Hoặc trong các dịp xã giao, có người cố tình đưa ra các chủ đề nhạy cảm nhằm gây tranh cãi. Lúc này, nếu bạn dễ dàng đáp lời, bạn rất có thể sẽ sa vào những cuộc cãi vã vô tận, làm hỏng bầu không khí hòa hợp.
Cuối cùng, điều này giúp bạn duy trì sự bí ẩn. Nghiên cứu tâm lý học chỉ ra rằng, giữ một mức độ bí ẩn vừa phải sẽ làm tăng sức hấp dẫn của một người. Nếu bạn ai hỏi gì cũng đáp, phơi bày mọi thứ về mình, bạn sẽ trở nên nhạt nhẽo trong mắt người khác.
Ngược lại, biết giữ lại một chút thông tin, bộc lộ mình đúng lúc sẽ khiến bạn quyến rũ hơn. Lúc này, bạn giống như một cuốn sách đọc mãi không hết, mỗi trang đều ẩn chứa những bất ngờ mới.
Những câu hỏi nào không cần trả lời?
Câu hỏi liên quan đến quyền riêng tư: Ngoài chuyện địa chỉ nhà hay thu nhập đã nói ở trên, những việc như đời sống tình cảm cá nhân, bí mật sức khỏe... cũng thuộc nhóm này. Khi ai đó hỏi về tình trạng tình cảm một cách thiếu lịch sự, bạn có thể khéo léo chuyển chủ đề: "Chuyện tình cảm ấy mà, cứ thuận theo tự nhiên thôi, chúng ta bàn về bộ phim đang hot gần đây đi".
Câu hỏi mang tính khiêu khích ác ý: Đời không thiếu những người thích khiêu khích, câu hỏi của họ thường mang tính công kích. Ví dụ: "Bạn béo thế này mà vẫn ăn nhiều vậy, không sợ béo thêm à?". Với loại này, đừng nổi nóng đáp trả, hãy hài hước bảo: "Mình đang tích trữ năng lượng để dự phòng cho những lúc cần thiết đấy".
Câu hỏi vô nghĩa: Có những câu hỏi bản thân nó không mang lại giá trị gì, ví dụ như các vấn đề triết học "con gà có trước hay quả trứng có trước"… Những chủ đề này thảo luận chúng trong giao tiếp hằng ngày không mang ý nghĩa thực tế. Gặp trường hợp này, bạn có thể cười và bảo: "Đây là bài toán nghìn năm rồi, cứ để các nhà triết học lo đi, chúng ta quan tâm chuyện gì thực tế hơn nhé".
Cách khôn ngoan để ứng phó với những câu hỏi không cần trả lời
Thứ nhất, phương pháp chuyển hướng chủ đề: Khi gặp câu hỏi không muốn đáp, lái sang câu chuyện khác là một cách hay. Ví dụ đối phương hỏi lương bạn bao nhiêu, bạn có thể nói: "Lương lậu ấy mà, tháng nào cũng tầm tầm thế thôi. Gần đây mình mới phát hiện ra một quán ăn cực ổn, mình bàn về ẩm thực chút nhỉ?"
Thứ hai, phương pháp trả lời mập mờ: Với những câu hỏi khó lòng từ chối trực tiếp, bạn có thể chọn cách đáp chung chung. Ví dụ ai đó hỏi nhận xét về một vị lãnh đạo, bạn có thể nói: "Lãnh đạo nào cũng có thế mạnh và cách làm việc riêng, mình học hỏi được rất nhiều điều từ họ".
Cuối cùng, phương pháp hỏi ngược lại: Hãy dùng câu hỏi để đáp lại câu hỏi, đẩy "quả bóng" về phía đối phương. Ví dụ có người hỏi: "Bạn thấy phương án này thế nào?", bạn có thể hỏi ngược lại: "Bạn chia sẻ quan điểm của bạn trước đi, rồi mình sẽ trao đổi với bạn".
Trong trò chơi mang tên cuộc đời, chúng ta không thể chỉ bị động trả lời câu hỏi, mà phải học cách chủ động nắm giữ nhịp độ giao tiếp. Đừng để ai hỏi gì cũng đáp, có rất nhiều câu hỏi vốn dĩ không cần câu trả lời.
Nắm vững khả năng sàng lọc câu hỏi, vận dụng phương pháp ứng phó phù hợp, chúng ta có thể bảo vệ tốt chính mình trong môi trường xã hội phức tạp, đồng thời thể hiện được trí tuệ và sức hút của bản thân. Nhớ rằng, học được cách im lặng và từ chối cũng chính là một sự trưởng thành. Hãy bắt đầu từ hôm nay, để trở thành một "người đáp lời" thông minh.
Bảo Anh / PNPL