Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng quyết liệt, cải cách thủ tục hành chính không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn trở thành “thước đo” năng lực điều hành của mỗi địa phương. Tại Thái Nguyên, việc triển khai cơ chế “Luồng xanh 24 giờ” và “Luồng xanh 60%” đang mở ra hướng đi mới trong cải cách hành chính, với mục tiêu rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tháo gỡ điểm nghẽn cho doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Từ lĩnh vực xuất nhập khẩu, đầu tư, xây dựng đến nhà ở, năng lượng, nhiều thủ tục hành chính đã được cắt giảm mạnh thời gian giải quyết nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý Nhà nước và chất lượng thẩm định. Không chỉ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, cơ chế “Luồng xanh” còn cho thấy quyết tâm của Thái Nguyên trong xây dựng nền hành chính phục vụ, minh bạch, hiện đại và đồng hành cùng nhà đầu tư.
Loạt bài viết của Tạp chí Kinh tế Môi trường sẽ thông tin về quá trình triển khai cơ chế “Luồng xanh” tại Thái Nguyên, từ chủ trương, cách làm đến những chuyển động thực tiễn trong cộng đồng doanh nghiệp và các sở, ngành địa phương.
Bài 1: “Luồng xanh” 24 giờ và 60% – Cú hích cải cách hành chính của Thái Nguyên
Người dân trải nghiệm ứng dụng robot AI tại Trung tâm Phục vụ hành chính công trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Ảnh: PV
“Đúng quy trình nhưng nhanh hơn, chủ động hơn”
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt giữa các địa phương, cải cách thủ tục hành chính không còn là khẩu hiệu mà đã trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh. Tại Thái Nguyên, việc triển khai cơ chế “Luồng xanh 24 giờ” và “Luồng xanh 60%” đang được xem là bước đi đột phá nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thủ tục, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế địa phương.
Công văn của UBND tỉnh Thái Nguyên triển khai cơ chế “Luồng xanh 24 giờ” và “Luồng xanh 60%”.
Theo Văn bản số 6787/UBND-TTPVHCC của UBND tỉnh Thái Nguyên về triển khai cơ chế “Luồng xanh 24 giờ” và “Luồng xanh 60%”, mục tiêu đặt ra là rút ngắn tối đa thời gian xử lý thủ tục hành chính, thúc đẩy giải ngân đầu tư, cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao hiệu quả quản trị công.
Điểm đáng chú ý của cơ chế này là thay đổi tư duy xử lý hồ sơ từ “đúng quy trình” sang “đúng quy trình nhưng nhanh hơn, chủ động hơn”. Theo đó, các cơ quan, đơn vị phải ưu tiên nguồn lực, phân luồng hồ sơ, rút ngắn tối thiểu 60% thời gian giải quyết đối với nhiều nhóm thủ tục liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường, điện lực, logistics, nhà ở xã hội…
Đối với cơ chế “Luồng xanh 24 giờ”, các hồ sơ thuộc diện ưu tiên sẽ được xử lý hoàn thành trong vòng 24 giờ kể từ khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ. Đây là cơ chế áp dụng cho các dự án trọng điểm, dự án hạ tầng khu công nghiệp, khu công nghệ cao, các dự án khoa học công nghệ hoặc dự án sản xuất công nghiệp quy mô lớn.
Trong khi đó, “Luồng xanh 60%” tập trung vào việc cắt giảm mạnh thời gian xử lý đối với các dự án đầu tư hạ tầng, logistics, nhà ở xã hội, khu dân cư, khu đô thị và các dự án FDI quy mô lớn.
Đối với cơ chế “Luồng xanh 24 giờ”, các hồ sơ thuộc diện ưu tiên sẽ được xử lý hoàn thành trong vòng 24 giờ kể từ khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ.
Không chỉ dừng ở việc ban hành chủ trương, Thái Nguyên còn xây dựng quy trình nhận diện và xử lý hồ sơ khá bài bản. Hồ sơ thuộc diện “Luồng xanh” sẽ được đóng dấu nhận dạng riêng hoặc gắn nhãn trên hệ thống điện tử để ưu tiên xử lý. Các sở, ngành phải chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ giải quyết, đồng thời công khai đường dây nóng tiếp nhận phản ánh của người dân và doanh nghiệp.
Động lực quan trọng thúc đẩy doanh nghiệp phát triển
Theo số liệu từ Sở Xây dựng Thái Nguyên cung cấp, hiện Sở đã triển khai 39 thủ tục hành chính theo cơ chế “Luồng xanh 60%”, trong đó nhiều thủ tục được rút ngắn thời gian xử lý xuống chỉ còn chưa đến một nửa so với quy định trước đây.
Cụ thể, thủ tục cấp phép xây dựng công trình cấp đặc biệt, cấp I, cấp II giảm từ 20 ngày xuống còn không quá 8 ngày; thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi dự án nhóm A giảm từ 35 ngày xuống còn 14 ngày; nhiều thủ tục nhà ở, bất động sản cũng được cắt giảm mạnh thời gian xử lý.
Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Vương Quốc Tuấn cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp để phục vụ doanh nghiệp.
Điều đáng ghi nhận là Thái Nguyên không thực hiện cải cách theo kiểu “cắt cơ học” mà vẫn giữ nguyên yêu cầu về chuyên môn, tiêu chuẩn kỹ thuật. Việc rút ngắn thời gian chủ yếu đến từ tái tổ chức quy trình nội bộ, tăng phối hợp liên thông và đẩy mạnh chuyển đổi số.
Thực tế cho thấy, khi thủ tục được giải quyết nhanh hơn, chi phí xã hội cũng giảm theo. Nhà đầu tư tiết kiệm thời gian, doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất kinh doanh, còn cơ quan quản lý Nhà nước nâng cao được hiệu quả phục vụ.
Trong chiến lược tăng trưởng giai đoạn mới, Thái Nguyên đang đặt mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp, logistics và công nghệ của vùng trung du miền núi phía Bắc. Để đạt được điều đó, cải cách hành chính phải đi trước một bước. Cơ chế “Luồng xanh” vì thế không chỉ đơn thuần là giải pháp kỹ thuật trong xử lý hồ sơ, mà đang trở thành thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm cải cách, đồng hành cùng doanh nghiệp và kiến tạo môi trường đầu tư thông thoáng của tỉnh Thái Nguyên.
Hải quan Thái Nguyên – “luồng xanh” mở đường cho doanh nghiệp
Những năm gần đây, Thái Nguyên không chỉ nổi lên là trung tâm công nghiệp điện tử của miền Bắc mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu. Song song với tốc độ phát triển ấy là áp lực ngày càng lớn lên hoạt động thông quan hàng hóa.
Trong bối cảnh đó, việc triển khai cơ chế “luồng xanh” trong hoạt động hải quan đang tạo ra những chuyển biến rõ rệt, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn thủ tục, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Cơ chế “luồng xanh” cũng tạo sức ép tích cực buộc cơ quan quản lý phải thay đổi tư duy điều hành.
Theo Đội Hải quan Thái Nguyên (Chi cục Hải quan khu vực V), “luồng xanh” là hình thức phân luồng ưu tiên đối với các tờ khai được đánh giá ít rủi ro, đủ điều kiện thông quan nhanh mà không cần kiểm tra thực tế hàng hóa. Nếu như trước đây doanh nghiệp thường phải chờ nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày để hoàn thiện quy trình thông quan thì hiện nay, nhiều lô hàng đủ điều kiện đã được xử lý gần như ngay lập tức trên hệ thống điện tử.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Đăng Chinh – Đội trưởng Đội Hải quan Thái Nguyên cho biết, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, việc giảm thiểu thủ tục, đẩy nhanh thời gian thông quan là yếu tố sống còn đối với doanh nghiệp. Chính sách luồng xanh không chỉ giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy doanh nghiệp phát triển.
Ông Nguyễn Đăng Chinh chia sẻ, ngành Hải quan đang tập trung mạnh vào ứng dụng công nghệ số, tự động hóa và nâng cao chất lượng quản lý rủi ro nhằm tăng tỷ lệ thông quan “luồng xanh”.
“Chúng tôi xác định cải cách thủ tục hành chính không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi, phát triển sản xuất kinh doanh. Một trong những yếu tố quan trọng giúp cơ chế này vận hành hiệu quả là sự phối hợp đồng bộ giữa hải quan với các cơ quan quản lý chuyên ngành, doanh nghiệp logistics và cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Việc kết nối dữ liệu, xử lý hồ sơ trực tuyến và phân luồng tự động đã giúp giảm đáng kể thời gian chờ đợi, hạn chế phát sinh chi phí ngoài quy trình”, ông Chinh nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Đăng Chinh – Đội trưởng Đội Hải quan Thái Nguyên.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất điện tử, cơ khí, linh kiện – những lĩnh vực đang phát triển mạnh tại Thái Nguyên – thời gian thông quan nhanh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bởi trong chuỗi cung ứng toàn cầu hiện nay, chỉ cần chậm vài giờ giao hàng cũng có thể khiến doanh nghiệp phát sinh thêm chi phí kho bãi, ảnh hưởng kế hoạch sản xuất hoặc mất đơn hàng quốc tế.
Bên cạnh lợi ích cho doanh nghiệp, cơ chế “luồng xanh” cũng tạo sức ép tích cực buộc cơ quan quản lý phải thay đổi tư duy điều hành. Thay vì xử lý hồ sơ theo cách tuần tự, thủ công như trước, nhiều khâu hiện nay được số hóa, phân loại mức độ ưu tiên và xử lý đồng thời trên hệ thống điện tử.
Một dự án được triển khai tại xã Vạn Phú, tỉnh Thái Nguyên.
Theo Văn bản số 6787/UBND-TTPVHCC của UBND tỉnh Thái Nguyên, các cơ quan phải ưu tiên bố trí nhân lực, phân loại hồ sơ và chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ giải quyết đối với hồ sơ “Luồng xanh”. Không chỉ riêng ngành Hải quan, tinh thần cải cách này đang lan tỏa sang nhiều lĩnh vực khác như xây dựng, đầu tư, đất đai, môi trường, điện lực…
Đáng chú ý, mới đây UBND tỉnh Thái Nguyên tiếp tục dự kiến bổ sung các dự án điện gió, điện rác, đường dây tải điện và trạm biến áp vào danh mục thực hiện cơ chế “Luồng xanh 60%”. Động thái này cho thấy tỉnh đang mở rộng phạm vi cải cách sang các lĩnh vực hạ tầng năng lượng nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Bài 2: Từ xây dựng, đầu tư đến nhà ở xã hội – “Luồng xanh 60%” lan tỏa mạnh mẽ
Nguyên Mạnh