Bộ trưởng An ninh nội địa Mỹ Kristi Noem trong phiên điều trần tại Quốc hội hôm 3-3-2026
Trước cuộc họp của Ủy ban Tư pháp Thượng viện hôm 3-3, Thượng nghị sĩ John Kennedy đã nói rằng, sẽ không “nương tay” với Bộ trưởng An ninh nội địa khi đặt ra nhiều câu hỏi hóc búa về món chi tiêu lớn cho một chiến dịch quảng cáo của cơ quan này.
Quả thực, trong buổi điều trần đó, ông Kennedy dồn dập hỏi về chiến dịch quảng cáo trị giá 220 triệu USD liệu có phù hợp với lời hứa của Bộ trưởng Kritsti Noem về loại bỏ lãng phí. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa đến từ Louisiana đã hỏi đi hỏi lại rằng, liệu Tổng thống Donald Trump có chấp thuận việc chi tiêu hoang phí đó hay không? Và bà Noem đã thẳng thắn: “Ừm, vâng”.
Câu trả lời chính là giọt nước tràn ly. Tối hôm đó, ông Kennedy nhận được một cuộc gọi từ Tổng thống, trong đó lãnh đạo Nhà Trắng bày tỏ sự tức giận bởi ông không hề biết về chiến dịch quảng cáo của Bộ An ninh nội địa. Đến ngày 5-3, ông Donald Trump đã bàn bạc với các đồng minh khác tại Quốc hội về việc thay thế bà Kristi và thông báo trên mạng xã hội về việc này, bao gồm cả bổ nhiệm chức danh mới cho bà Kristi Noem là “Đặc phái viên cho sáng kiến Lá chắn của châu Mỹ”. Bộ trưởng Noem biết tin mình bị sa thải và được Tổng thống gọi điện trực tiếp để thông báo khi bà đang đến sự kiện ở Nashville. Chiều 5-3, nữ Bộ trưởng gửi một bản ghi nhớ cho nhân viên mô tả nhiệm vụ vừa rồi là “niềm vinh dự trong cuộc đời tôi”.
Cuối cùng, loạt vụ bê bối đã khép lại nhiệm kỳ nhiều sóng gió của bà Noem, từ chiến dịch quảng cáo hoang phí, quản lý yếu kém và những mâu thuẫn liên tục với người đứng đầu các cơ quan khác đến cáo buộc ngoại tình với nhân viên cấp dưới. Một quan chức Nhà Trắng nói với CNN rằng, rõ ràng là “đã đến lúc” bà Noem phải ra đi: “Việc thay thế bà Kristi Noem dựa trên sự tích tụ của nhiều thất bại đáng tiếc. Một số bê bối đáng buồn đã làm lu mờ và dư luận phân tâm đối với chương trình nghị sự về nhập cư cực kỳ được lòng dân”.
Khi mới nhậm chức, bà Noem được giao nhiệm vụ thực hiện lời hứa tranh cử quan trọng nhất của Tổng thống Mỹ: Tiến hành trục xuất hàng loạt. Cách tiếp cận của bà ngay từ đầu đã rất phô trương. Bà tham gia các chuyến tuần tra trong các chiến dịch thực thi luật nhập cư, quay phim quảng cáo cưỡi ngựa tại núi Rushmore, tạo dáng trước một buồng giam tại nhà tù khổng lồ của El Salvador sau khi Mỹ gửi hàng trăm người Venezuela đến đó.
Ông Donald Trump thường xuyên công khai ca ngợi bà. Nhưng Bộ An ninh nội địa phải đối mặt với áp lực rất lớn để hoàn thành nhiệm vụ. Họ không đạt được chỉ tiêu 3.000 vụ bắt giữ mỗi ngày do Nhà Trắng đặt ra, ngay cả khi chính quyền đã mở rộng phạm vi đối tượng có thể bị bắt giữ. Đáng chú ý, trong năm qua, bà Noem đã thúc đẩy một cuộc cải tổ mạnh mẽ FEMA (Cơ quan Cứu trợ thiên tai thuộc Bộ An ninh nội địa) mà bà từng tuyên bố sẽ giải tán, gọi nó là cồng kềnh, đảng phái và không hiệu quả. FEMA đã mất đi nhiều nhà lãnh đạo giàu kinh nghiệm nhất và khoảng 1/3 lực lượng lao động thường trực. “Bà ấy đã buộc một số bộ óc xuất sắc nhất và những người giàu kinh nghiệm nhất trong lĩnh vực quản lý khẩn cấp phải từ chức, phớt lờ mọi bài học kinh nghiệm quý báu từ cơn bão Katrina và đẩy chúng ta vào tình thế không còn được chuẩn bị tốt để giúp đỡ người dân trước, trong hoặc sau thảm họa. Sẽ mất hàng thập kỷ để khắc phục những thiệt hại mà bà ấy đã gây ra” - một quan chức cấp cao của FEMA cho biết.
Vì thế, tại trụ sở của FEMA, nhiều người đã ăn mừng tin tức về sự ra đi của bà Noem, thậm chí những tiếng reo hò vang vọng khắp văn phòng khi tin tức được công bố. Tâm trạng khắp trụ sở là sự nhẹ nhõm. Có người bày tỏ họ chưa từng thấy tinh thần làm việc cao như thế trong một thời gian dài.
Yến Chi