Lý do ngành xây dựng Trung Quốc chuyển từ 'chạy theo tốc độ' sang 'xây cho đáng sống'

16 giờ trướcBài gốc

Hệ lụy của xây dựng thần tốc

Một công trình xây dựng ở Bắc Kinh, Trung Quốc năm 2021. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Tháng 9 năm ngoái, khi chuẩn bị dọn vào ngôi nhà mới của gia đình tại quận Baoshan, Thượng Hải, Liu Jun từng nghĩ rằng phần khó khăn nhất của tuổi trưởng thành đã ở lại phía sau. Căn hộ trị giá gần 8 triệu nhân dân tệ (khoảng 30 tỷ đồng) là khoản chi lớn nhất trong đời anh, với hỗ trợ tài chính đáng kể từ cha mẹ.

Liu Jun và bạn gái dự định chuyển đến ở ngôi nhà trước Tết Nguyên đán, giới thiệu căn hộ với hai bên gia đình và bắt đầu cuộc sống chung dưới một mái nhà. Cặp đôi cũng hy vọng dùng căn hộ mới để đón tiếp gia đình đôi bên trước lễ cưới dự kiến diễn ra trong năm nay. Nhưng thay vì một khởi đầu mới, mọi thứ lại biến thành điều mà nhân viên công ty chứng khoán 27 tuổi này gọi là “ác mộng”.

Theo kênh CNA (Singapore), Liu Jun và bạn gái chi khoảng 300 nhân dân tệ (1,1 triệu đồng) cho một đợt kiểm tra trước khi bàn giao nhà, với hy vọng sẽ yên tâm hơn để dọn đến sống. Thế nhưng, cuộc kiểm tra lại phơi bày hàng loạt vấn đề nghiêm trọng, khiến mọi kế hoạch buộc phải dừng lại đột ngột.

Liu nói với CNA: “Chúng tôi đã phát hiện tường phòng ngủ chính bị thấm nước và có độ ẩm cao. Càng kiểm tra sâu, vấn đề càng nghiêm trọng. Sau cùng, chúng tôi phát hiện toàn bộ bức tường bên ngoài đều bị thấm nước. Khi mở ra, nấm mốc phủ kín, thậm chí côn trùng còn sinh sôi ngay bên trong các lớp vật liệu”.

Những câu chuyện như của Liu không phải là cá biệt, khi thị trường bất động sản Trung Quốc đang chuyển từ giai đoạn xây dựng ồ ạt, chóng mặt sang thời kỳ phải đối mặt với những hệ lụy của chính những gì đã được xây dựng, và cả chất lượng của chúng.

Một cuộc rà soát trên toàn quốc do Zhijian Cloud - nền tảng dữ liệu về chất lượng xây dựng - thực hiện, dựa trên các đợt kiểm định của bên thứ ba đối với hơn 100.000 căn nhà mới hoàn thiện, cho thấy gần 2/3 số căn được bàn giao trong năm 2025 nằm trong nhóm “chất lượng kém”, cao gấp khoảng sáu lần so với năm 2022.

Các căn hộ không đạt chuẩn thường mắc hàng loạt lỗi như nứt và rỗng tường, thấm dột, cửa ra vào và cửa sổ lắp đặt cẩu thả, sàn nhà xuống cấp, cũng như trục trặc ở các hệ thống kỹ thuật ngầm như điện và thoát nước.

Những vấn đề này cũng xuất hiện rõ trong trường hợp của Liu Jun. Dù đã quá thời hạn bàn giao theo hợp đồng hơn ba tháng, căn hộ của anh đến nay vẫn chưa được bàn giao chính thức.

Ông Chen Bin, giám đốc điều hành của công ty kiểm định nhà ở Originality of Home Inspection, hoạt động tại các thành phố như Bắc Kinh, Thâm Quyến và Hàng Châu, cho biết các lỗi về chống thấm và hệ thống ngầm rất phổ biến trong nhiều dự án mới, thường bắt nguồn từ áp lực chi phí, việc thuê nhiều nhà thầu phụ và hoàn thiện vội vàng.

Các nhà phân tích cho rằng những vấn đề này phản ánh một khoảng trống quản lý, bởi nhiều năm phát triển xây dựng chạy theo tốc độ đã khiến chất lượng nhà ở được coi là vấn đề đơn lẻ chứ không phải là vấn đề cần được quản lý xuyên suốt vòng đời của một ngôi nhà.

Nhà nghiên cứu Xi Guangliang tại Trường Kiến trúc và Quy hoạch Đô thị thuộc Đại học Nam Kinh, nhận định những vấn đề này không phải là mới nhưng đã bị che khuất trong nhiều năm mở rộng nhanh chóng. Ông Xi Guangliang đặt vấn đề: “Trước đây, ngành công nghiệp này đặt trọng tâm nhiều hơn vào tốc độ và quy mô. Việc kiểm soát chất lượng nhà ở và vận hành dài hạn thường bị coi nhẹ”.

Các lỗi kỹ thuật, tranh chấp bàn giao và chất lượng xuống cấp ngày càng lộ rõ khi ngành xây dựng tại Trung Quốc chững lại và niềm tin của người mua dần rạn nứt.

Giải quyết những vấn đề này hiện đã trở thành trọng tâm trong chiến lược chính sách lớn hơn hướng tới “nhà ở chất lượng cao” với mục tiêu đưa ngành bất động sản rời xa tư duy chạy đua về tốc độ và quy mô, để đặt trọng tâm vào an toàn, khả năng ở lâu dài và chất lượng sống, đồng thời ổn định lại toàn bộ lĩnh vực.

Trung Quốc quay sang “xây cho đáng sống”

Công nhân làm việc tại một công trình xây dựng ở Trùng Khánh, Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN

Giới chức Trung Quốc đã định nghĩa “nhà ở chất lượng” là công trình an toàn, thoải mái, thân thiện với môi trường và thông minh, với các tiêu chuẩn cơ bản nâng cao bao gồm chiều cao trần nhà, thông gió, ánh sáng tự nhiên, cách âm và chất lượng không khí trong nhà.

Vấn đề này sau đó đã được đề cập tại Đại hội XX Đảng Cộng sản Trung Quốc, diễn ra từ ngày 16-22/10/2025, khi xây dựng những vấn đề lớn của Kế hoạch 5 năm lần thứ 15, tức giai đoạn 2026-2030, về phát triển kinh tế - xã hội quốc gia; và một lần nữa trong Hội nghị Kinh tế Trung ương Trung Quốc vào tháng 12 năm ngoái.

Diễn biến này báo hiệu sự chuyển dịch từ xây dựng theo số lượng sang các tiêu chuẩn tập trung vào chất lượng, khả năng sinh sống và tính bền vững. Các quy định mới của Trung Quốc không chỉ nâng chuẩn chiều cao sàn, mà còn áp đặt giới hạn khắt khe hơn về tiếng ồn giữa các căn hộ, đồng thời mở rộng yêu cầu về thang máy và tiếp cận.

Ông Lin Han-Shen, lãnh đạo của The Asia Group tại Trung Quốc, đánh giá đây là “bước ngoặt chiến lược hướng tới nhà ở tốt”, nhằm tái cân bằng nền kinh tế theo hướng ưu tiên chất lượng sống thay vì chạy theo tồn kho đầu cơ.

Ông Lin Han-Shen đề cập tới những hộ gia đình từng trì hoãn mua nhà do lo ngại rủi ro bàn giao chỉ quay lại thị trường khi niềm tin được cải thiện và phân tích: “Khôi phục niềm tin của các hộ gia đình là yếu tố then chốt. Khi người mua không còn lo ngại các dự án bị đình trệ, một phần nhu cầu tiềm ẩn có thể được giải phóng”

Dẫu vậy, giới phân tích cho rằng việc biến định hướng này thành thay đổi lâu dài sẽ đối mặt với nhiều khó khăn bởi thói quen cố hữu đã bám rễ sâu, và việc sửa đổi quy trình vận hành lẫn tư duy hình thành trong thời kỳ xây dựng thần tốc sẽ khó hơn rất nhiều so với việc viết ra những chuẩn mực mới trong văn bản chính sách.

“Nhà ở chất lượng” trên thực tế được hiểu như thế nào?

Với người mua nhà, điều đó đồng nghĩa với việc giảm thiểu các lỗi tiềm ẩn với chuẩn mực cơ bản rõ ràng hơn và cơ sở vững chắc để khiếu nại nếu công trình bàn giao không đạt yêu cầu.

Không chỉ dừng lại ở các tiêu chuẩn thiết kế, định hướng mới còn nhấn mạnh việc sử dụng vật liệu xây dựng tốt hơn, siết chặt kiểm soát chất lượng trong quá trình thi công, đồng thời ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả năng lượng và chất lượng sống trong suốt vòng đời của căn nhà.

Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, ý nghĩa lớn nhất của thay đổi này không nằm ở từng tiêu chí kỹ thuật riêng lẻ, mà ở cách nó tái định hình động lực vận hành của toàn bộ thị trường bất động sản.

Ông Lin Han-Shen của The Asia Group, nhận định: “Việc lấy chất lượng nhà ở làm trọng tâm phản ánh dịch chuyển khi việc phê duyệt dự án và tiếp cận nguồn vốn trong tương lai được gắn chặt với các chuẩn mực chất lượng, điều đó buộc cả ngành phải bước vào một cuộc ‘đào thải tự nhiên’”.

Trên thực tế, các chuyên gia cho rằng điều này có thể từng bước thay đổi cách đánh giá các chủ đầu tư, trong đó hồ sơ bàn giao, chất lượng xây dựng và mức độ tuân thủ quy định sẽ được coi trọng hơn quy mô thuần túy.

Hà Linh/Báo Tin tức và Dân tộc (Theo CNA )

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/ly-do-nganh-xay-dung-trung-quoc-chuyen-tu-chay-theo-toc-do-sang-xay-cho-dang-song-20260110140317235.htm