Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 kéo dài tổng cộng 9 ngày, do đó nhiều người chọn phương án về quê nghỉ Tết, hoặc đi du lịch dài ngày. Phương tiện di chuyển được chọn có thể là xe khách hoặc ôtô, khiến xe máy - vốn được sử dụng thường xuyên trước đó - phải "nằm im" suốt kỳ nghỉ Tết.
Khi quay trở lại thành phố để chuẩn bị guồng quay học tập và làm việc, nhiều người nhận ra chiếc xe máy của mình đã "tậm tịt", nghĩa là không thể hoặc rất khó khởi động. Đâu là nguyên nhân?
Khó hoặc không thể khởi động bằng nút đề nổ
Sau Tết, tình trạng xe máy - đặc biệt là xe tay ga - khó khởi động bằng nút đề nổ không phải hiếm.
Khi sử dụng nút đề nổ, người dùng sẽ nhận thấy chiếc xe phát ra âm thanh khá nặng và rất chậm. Đèn hiển thị trên mặt đồng hồ giảm độ sáng, nhưng động cơ không thể đánh lửa giúp xe nổ máy. Khi người dùng cố bấm nút đề thêm vài lần, chiếc xe thậm chí có thể "tịt" luôn, không phát ra âm thanh nào nữa.
Xe không dùng trong thời gian dài có thể khó khởi động bằng nút đề nổ. Ảnh: Phúc Hậu.
Một trong những nguyên nhân hàng đầu cho tình trạng này là yếu bình ắc-quy, hoặc bình đã hết điện. Dù xe đã tắt máy, bình ắc-quy vẫn tiêu thụ điện năng để phục vụ hệ thống chống trộm, ECU, đồng hồ và các mô-đun điều khiển khác.
Sau khoảng thời gian hơn một tuần không sử dụng, điện áp của bình giảm xuống khiến motor đề không đủ sức để "kéo" động cơ khởi động.
Ngoài yếu bình ắc-quy, việc để động cơ xe máy ở trạng thái nguội sau thời gian dài không vận hành cũng có thể khiến quá trình khởi động diễn ra kém mượt mà hơn. Nguyên nhân nằm ở việc dầu nhớt bôi trơn động cơ cần thời gian ngắn để thiết lập áp suất làm việc tối ưu.
Khắc phục ra sao?
Nếu xe khó khởi động hoặc không thể khởi động sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài, người dùng tốt nhất nên đưa xe đến xưởng dịch vụ, điểm sửa xe để khắc phục. Một số hãng cung cấp dịch vụ cứu hộ, người dùng có thể liên hệ để "cứu" xe.
Trong trường hợp không thể tìm kiếm sự trợ giúp, người dùng có thể thử phương án đạp mồi cho xe. Với xe số và một vài mẫu tay ga có trang bị cần đạp, thao tác này giúp các chi tiết bên trong động cơ được chuyển động nhẹ nhàng sau thời gian dài nằm im, đồng thời giảm tải cho motor đề.
Sau khi đạp mồi khoảng 5-10 lần, người dùng có thể thử cắm chìa khóa và khởi động lại xe.
Cần lưu ý cần đạp là trang bị gần như đã biến mất trên xe tay ga đời mới. Trong trường hợp này, người dùng cần kiên nhẫn hơn với nút đề, hoặc cân nhắc phương án kích bình.
Một số xe ga có trang bị cần đạp khởi động. Ảnh: Vĩnh Phúc.
Người dùng cũng cần lưu ý không nên bấm giữ nút đề quá lâu, cũng như dành ra quãng nghỉ giữa mỗi lần bấm đề. Khoảng thời gian 2-3 giây mỗi lần đề là tối ưu, bởi nếu bấm giữ nút đề quá 5 giây nhiều lần mà xe chưa thể khởi động, lượng điện năng còn sót lại trong bình ắc-quy sẽ bị cạn kiệt.
Việc bấm đề liên tục cũng khiến xe bị "ngập xăng", càng làm tình trạng khó khởi động trở nên nghiêm trọng hơn.
Nếu xe đã nổ máy, người dùng cũng không nên ngay lập tức cho xe di chuyển. Xe máy sau thời gian dài không sử dụng cần thêm thời gian để luân chuyển dầu nhớt đi khắp các chi tiết động cơ, giúp bôi trơn và đảm bảo xe vận hành mượt mà.
Tốt nhất trong trường hợp này, xe máy cần được cho nổ máy tại chỗ trong tối thiểu 30 giây, vừa hỗ trợ duy trì điện áp bình ắc-quy, vừa giúp động cơ được bôi trơn ổn định hơn.
Nếu đã thử hết tất cả cách trên mà xe vẫn không thể khởi động, khả năng cao bình ắc-quy đã giảm điện năng nghiêm trọng hoặc gặp vấn đề. Khi này, người dùng nên cân nhắc phương án thay thế bình ắc-quy mới.
Phúc Hậu