Lý giải nguyên nhân mưa đá xuất hiện trên diện rộng, chuyên gia cảnh báo

3 giờ trướcBài gốc

Chuyên gia hé lộ nguyên nhân gây mưa đá nhiều tỉnh thành

Những ngày đầu tháng 5, dông lốc, sét và đặc biệt là mưa đá liên tiếp xảy ra tại nhiều địa phương Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, gây thiệt hại lớn về nhà cửa, hoa màu và tài sản của người dân. Đáng chú ý, theo cơ quan khí tượng, đợt mưa đá xuất hiện từ ngày 2-4/5 được đánh giá là hiếm gặp khi xảy ra trên diện rộng, trải dài từ miền núi, trung du đến cả khu vực đồng bằng.

Trao đổi với VietTimes về diễn biến thời tiết cực đoan này, ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia (Cục Khí tượng Thủy văn), cho biết chỉ riêng chiều tối và đêm 2/5, dông lốc, mưa đá đã xuất hiện tại hàng loạt địa phương như Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên và Hà Nội. Đến chiều tối và đêm 3/5, hiện tượng này tiếp tục mở rộng xuống Nghệ An, Hà Tĩnh.

Không chỉ xuất hiện dông lốc và mưa đá, từ chiều 2/5 đến sáng 4/5, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ còn ghi nhận mưa dông diện rộng, nhiều nơi mưa to đến rất to. Một số điểm có lượng mưa lớn như Tân Pheo (Phú Thọ) 171 mm, Lâm Thao (Phú Thọ) 168 mm, Kỳ Giang (Hà Tĩnh) 156 mm.

Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia. Ảnh: K.L.

Theo ông Hưởng, mưa dông, lốc sét xuất hiện trong thời kỳ giao mùa (tháng 4-5 và tháng 9-10) ở miền Bắc không phải hiện tượng bất thường. Tuy nhiên, việc mưa đá xuất hiện dày đặc trên diện rộng, bao trùm cả miền núi, trung du và đồng bằng như đầu tháng 5 năm nay là hiện tượng hiếm gặp.

Lý giải nguyên nhân, chuyên gia khí tượng cho biết những ngày qua hiện tượng mưa đá kích thước lớn, có hạt đá cỡ quả trứng gà hoặc bóng tennis xảy ra trong những ngày gần đây tại các tỉnh như Phú Thọ và Thái Nguyên có thể là do trong những ngày qua, khu vực này duy trì trạng thái nóng ẩm kéo dài, ban ngày có nắng, khiến năng lượng đối lưu tích tụ mạnh trong khí quyển.

Trên cao đồng thời tồn tại rãnh thấp trong đới gió Tây mạnh ở độ cao khoảng 5.000 m, trong khi phía Bắc có một bộ phận không khí lạnh yếu dịch chuyển xuống, nén rãnh áp thấp đi qua Bắc Bộ.

Sự kết hợp của các hình thái thời tiết này khiến khối không khí nóng ẩm bị đẩy bốc lên mạnh vào buổi chiều, hình thành các đám mây dông phát triển rất nhanh theo chiều thẳng đứng.

Trong môi trường khí quyển có độ bất ổn định lớn, dòng khí đi lên đủ mạ

nh để giữ các tinh thể băng trong mây dông lâu hơn, giúp chúng tiếp tục lớn dần trước khi rơi xuống mặt đất và tạo thành mưa đá.

Theo dự báo, từ nay đến cuối tuần, thời tiết vẫn còn diễn biến phức tạp. Cơ quan khí tượng cảnh báo khoảng ngày 8-9/5, một đợt không khí lạnh mới sẽ ảnh hưởng đến miền Bắc, làm gia tăng nguy cơ mưa dông, tố lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Nam Tây Nguyên và Nam Bộ có khả năng xuất hiện mưa đá

Trong khi đó, từ ngày 5-7/5, khu vực phía Nam Tây Nguyên và Nam Bộ cũng có khả năng xuất hiện mưa rào và dông diện rộng, tập trung vào chiều tối. Trong mưa dông, người dân cần đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Ông Hưởng cho biết mưa đá thường có quy mô nhỏ nhưng đi kèm các cơn dông mạnh trong giai đoạn chuyển mùa. Người dân có thể nhận biết sớm nguy cơ mưa đá qua một số dấu hiệu như bầu trời xuất hiện mây dông phát triển mạnh, không khí chuyển từ oi nóng sang mát lạnh rất nhanh, gió giật mạnh, mưa rào lớn kèm sấm sét.

Khi xuất hiện các dấu hiệu này, người dân cần nhanh chóng tìm nơi trú ẩn an toàn, hạn chế ra ngoài đường, tránh trú dưới cây lớn, cột điện, biển quảng cáo hoặc công trình tạm.

Cơ quan khí tượng khuyến cáo khi có mưa đá, người dân nên ở trong nhà, đóng kín cửa, tránh xa cửa kính để hạn chế nguy cơ bị kính vỡ gây thương tích. Đồng thời cần gia cố mái nhà, chằng chống các vật dụng dễ bị gió cuốn; tắt các thiết bị điện khi có sét và hạn chế sử dụng điện thoại ngoài trời để giảm rủi ro bị sét đánh.

Trong thời gian tới, khả năng rất cao xuất hiện El Nino (80–90%) từ giữa năm 2026, có thể đạt cường độ rất mạnh vào cuối năm (20–25%) và kéo dài sang năm 2027.

Trong năm nay, nắng nóng được dự báo nhiều và gay gắt hơn so với trung bình, mưa và bão ít hơn nhưng hiện tượng dông, lốc, mưa đá trong giai đoạn chuyển mùa và hiện tượng mưa lớn cục bộ cũng có thể xuất hiện nhiều. Mưa lớn cục bộ, cường độ lớn trong thời gian ngắn có thể gây lũ quét, sạt lở đất và ngập úng đô thị, đặc biệt tại khu vực miền núi và địa hình dốc.

Quỳnh An

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/ly-giai-nguyen-nhan-mua-da-xuat-hien-tren-dien-rong-chuyen-gia-canh-bao-post197317.html