Mạch nguồn từ Lũ Phong

3 giờ trướcBài gốc

Mái đình làng với những dấu mốc lịch sử

Nằm bình yên bên rìa làng, trước cánh đồng lúa xanh ngan ngát, bên bờ Bắc sông Gianh, ít ai nghĩ rằng, đình Lũ Phong đã trải qua nhiều biến thiên lịch sử. Không chỉ là không gian sinh hoạt văn hóa của cộng đồng, đình còn là nơi khởi nguồn của phong trào cách mạng địa phương. Dưới mái đình này, những quyết định mang tầm vóc lịch sử của cả một vùng đất đã được hình thành.

Chính tại đây, tháng 10/1933, Chi bộ Đảng Lũ Phong được thành lập. Đây là chi bộ Đảng đầu tiên của huyện Quảng Trạch, mở ra chặng đường mới trên hành trình đấu tranh cách mạng của Nhân dân trong vùng.

Những năm tháng sôi sục của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đình Lũ Phong trở thành nơi hội tụ lực lượng. Theo những tài liệu ghi lại, vào đêm 22/8/1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Ủy ban khởi nghĩa của huyện đã tập hợp Nhân dân các xã vùng Nam, Tây và Trung của huyện tại đình làng Lũ Phong. Sáng 23/8/1945, từ đình làng Lũ Phong, đoàn người đã tiến về huyện lỵ Ba Đồn giành chính quyền về tay cách mạng.

Với người dân nơi đây, đình Lũ Phong không chỉ là di tích mà trở thành một phần ký ức chung của cộng đồng - Ảnh: H.L

Cũng chính tại nơi này, chính quyền cách mạng đã mở 5 lớp xóa mù chữ, nhờ vậy, trên 50% dân số Lũ Phong lúc bấy giờ biết đọc, biết viết. Những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, đình làng trở thành nơi huấn luyện quân sự, nơi cư trú của bộ đội địa phương, là điểm xuất phát những trận tập kích, phục kích, đánh đồn Pháp.

Bước vào kháng chiến chống Mỹ, vị trí của đình càng trở nên đặc biệt, nằm trên tuyến chi viện chiến lược Bắc - Nam. Nơi này từng là điểm cất giấu, trung chuyển hàng trăm tấn vũ khí, hàng hóa. Chính vì vậy, đình làng cũng trở thành mục tiêu oanh tạc thường xuyên của máy bay Mỹ. Chỉ riêng trong 2 năm 1967-1968, đã có 197 người dân Lũ Phong bị bom Mỹ giết hại. Vượt lên đau thương, người dân Quảng Phong kiên cường bám làng, bảo vệ từng chuyến hàng, giữ vững mạch nối giữa hậu phương và tiền tuyến; hăng say lao động sản xuất, chiến đấu, góp sức cùng cả nước giành thắng lợi cuối cùng, đưa non sông thu về một mối.

Giữ gìn ký ức, tiếp nối tương lai

Với bề dày lịch sử và giá trị văn hóa, năm 1998, đình Lũ Phong được công nhận là Di tích lịch sử-văn hóa cấp quốc gia. Theo ông Hoàng Thanh Phụng, thành viên Ban Quản lý di tích, nguyên công chức văn hóa của phường, đình có lịch sử hơn 480 năm, gắn với hành trình di dân và những biến động của vùng đất bên dòng sông Gianh. Trải qua chiến tranh tàn phá, di tích từng bị hủy hoại, sau đó đã được phục dựng, tu bổ từ nguồn ngân sách và sự đóng góp của Nhân dân cũng như con em xa quê.

Tuy nhiên, công tác bảo tồn di tích hiện còn nhiều khó khăn. Ông Phụng cho biết, một số hạng mục có dấu hiệu xuống cấp, mái ngói dễ bị xô lệch, dột khi mưa bão. Trong khi đó, nguồn kinh phí duy tu, bảo dưỡng còn hạn chế.

Với người dân Lũ Phong nói riêng, Ba Đồn nói chung, đình làng không chỉ là một di tích, mà còn là một phần ký ức chung của cộng đồng. Mỗi năm, ba kỳ tế lễ truyền thống vào các ngày 18 tháng giêng, tháng sáu và tháng mười âm lịch vẫn được duy trì, tiếp nối. “Vào các dịp lễ lớn của dân tộc, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng các tổ chức, đoàn thể đều tổ chức dâng hương, tưởng nhớ công lao của các bậc tiền nhân qua suốt chiều dài lịch sử quê hương.

Bên cạnh đó, chúng tôi thường xuyên tổ chức các đợt sinh hoạt chính trị nhân kỷ niệm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam 3/2, Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30/4, Ngày Quốc khánh 2/9, nhằm khơi dậy niềm tự hào dân tộc, tiếp nối truyền thống của cha ông trong xây dựng quê hương", bà Phạm Thị Thu Yến, Bí thư Chi bộ tổ dân phố (TDP) 1, phường Ba Đồn chia sẻ.

Bày tỏ sự hãnh diện, tự hào về truyền thống của quê hương mình, chị Phạm Thị Thùy Linh, Bí thư Chi đoàn TDP 1 cho rằng, mỗi lần tham gia những hoạt động tại đình làng, là một dịp để mỗi bạn trẻ hoài niệm về lịch sử, có cơ hội tìm hiểu sâu hơn nữa về truyền thống, văn hóa của làng. "Chúng em sẽ là những người tiên phong trong việc giữ gìn, phát huy truyền thống văn hóa quê hương, giúp cho quê hương ngày càng phát triển giàu đẹp hơn", Thùy Linh nhấn mạnh.

Phường Ba Đồn hôm nay đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ, vững vàng trên hành trình phát triển - Ảnh: Thanh Cao

Từ truyền thống đến động lực phát triển

Trên mảnh đất Quảng Phong xưa, phường Ba Đồn nay, nhịp sống đang đổi thay từng ngày. Đặc biệt, sau sáp nhập, phường Ba Đồn có dư địa phát triển lớn, với diện tích hơn 20km², có 26 khu phố, TDP và dân số gần 29.000 người.

Ngay sau khi kiện toàn, cấp ủy đảng, chính quyền nhanh chóng ổn định tổ chức, phát huy vai trò lãnh đạo, điều hành, đưa bộ máy đi vào hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Diện mạo đô thị ngày càng khang trang, hạ tầng được đầu tư đồng bộ; các lĩnh vực kinh tế, văn hóa - xã hội có nhiều chuyển biến tích cực. Năm 2025, tổng thu ngân sách nhà nước đạt trên 490 tỉ đồng, vượt dự toán giao; tổng mức hàng hóa bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt trên 5.300 tỉ đồng. Thu nhập bình quân đầu người đạt 67,3 triệu đồng/người/năm.

Bước sang quý 1/2026, các hoạt động kinh tế - xã hội tiếp tục duy trì đà tăng trưởng; đời sống Nhân dân ổn định. Quốc phòng - an ninh được giữ vững, trật tự an toàn xã hội bảo đảm, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển.

Những con số biết nói ấy không chỉ phản ánh sự tăng trưởng về kinh tế, mà còn cho thấy một sức sống mới đang được bồi đắp từ chính nền tảng truyền thống của vùng đất giàu tinh thần cách mạng. Đồng chí Phạm Quang Ánh, Bí thư Đảng ủy phường Ba Đồn khẳng định: "Phát huy truyền thống cách mạng của quê hương, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân phường Ba Đồn tiếp tục đoàn kết, khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế về vị trí địa lý để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội theo hướng nhanh và bền vững. Đồng thời, chú trọng bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, xây dựng Ba Đồn ngày càng phát triển, xứng đáng là phường trung tâm, đô thị dịch vụ phía Bắc tỉnh".

Từ mạch nguồn Lũ Phong, từ truyền thống được hun đúc qua nhiều thế hệ, phường Ba Đồn hôm nay đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ, vững vàng trên hành trình phát triển. Và những giá trị của quá khứ vẫn luôn song hành, trở thành nền tảng cho hiện tại và động lực cho chặng đường phía trước.

Hương Lê

Nguồn Quảng Trị : https://baoquangtri.vn/dat-va-nguoi-quang-tri/202604/mach-nguon-tu-lu-phong-d3d7796/