Một tiết học kỹ năng sống của trẻ em tại Trung tâm Bảo trợ xã hội Hà Nam.
Mỗi đứa trẻ ở Trung tâm BTXH Hà Nam đều mang theo một câu chuyện buồn. Có em mồ côi cả cha lẫn mẹ sau những vụ tai nạn nghiệt ngã, có em bị bỏ rơi ngay từ khi mới lọt lòng, có em bơ vơ không ai chăm sóc vì bố mẹ đang phải chấp hành án, lại có những em phải gánh chịu nỗi đau dị tật bẩm sinh, bị gia đình từ bỏ… Những tổn thương cả về thể xác lẫn tinh thần ấy khiến các em sống thu mình, sợ hãi. Thế nhưng, nhờ sự yêu thương, chăm sóc tận tình của đội ngũ cán bộ, nhân viên Trung tâm BTXH Hà Nam, các em đã vượt qua mặc cảm tự ti, sống vui vẻ, hòa đồng với mọi người.
Em Vũ Họa Mi, sinh viên năm thứ 2, Học viện Nông nghiệp Việt Nam - một thành viên tại Trung tâm cho biết: Khi còn bé đi học ở trường, thấy các bạn đều có bố mẹ, ông bà đưa đón, chăm sóc, em rất buồn. Mỗi ngày, các cô, chú ở Trung tâm BTXH Hà Nam đưa đón đi học, em đều hỏi bố mẹ cháu ở đâu, tại sao em lại không có bố mẹ? Cứ thế, em mặc cảm tự ti, ít giao lưu với các bạn trong lớp.
Nhưng dần lớn lên, cảm nhận được tình yêu thương của các cô, các mẹ ở Trung tâm, em đã thực sự coi đây là nhà của mình. Em luôn phấn đấu học tập thật tốt để trở thành người có ích cho xã hội, sau này có thể góp phần nhỏ bé của mình để giúp đỡ các em ở Trung tâm.
Trung tâm BTXH Hà Nam hiện đang nuôi dưỡng, chăm sóc gần 20 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Để những mầm non từng bị tổn thương có thể mở lòng, biết yêu thương và nỗ lực học tập, đó là cả một hành trình kiên trì, bền bỉ của tập thể cán bộ, nhân viên nơi đây.
Tại Trung tâm, quy trình chăm sóc không đơn thuần là việc cho các em có đủ cơm no, áo mặc. Mà còn là sự kết hợp giữa nuôi dưỡng và trị liệu tâm lý. Những cán bộ, nhân viên nơi đây mà các em vẫn trìu mến gọi là “mẹ”, “cha”, vừa là người hộ lý chăm sóc từng giấc ngủ, vừa là người bạn lớn lắng nghe những tâm tư thầm kín của các em mỗi ngày.
Nhờ đó, những ánh mắt e sợ, rụt rè ngày nào khi mới bước chân vào Trung tâm của các em đã dần được thay thế bằng những tiếng cười giòn giã, sự tự tin khi giao tiếp với xã hội. Sự hồi sinh tâm hồn các em chính là quả ngọt đầu tiên, khẳng định giá trị thiêng liêng của hai tiếng “gia đình” mà Trung tâm đã nỗ lực gây dựng.
Bà Bùi Thị Phương Dung, Phó Giám đốc Trung tâm BTXH Hà Nam cho biết: 100% các cháu ở Trung tâm được đến trường theo đúng độ tuổi. Hằng ngày, Trung tâm bố trí cán bộ trực 24/24h quản lý, chăm sóc các cháu, bảo đảm nơi ăn, ở, sinh hoạt hợp lý, khoa học. Hiện, tất cả các phòng ở của các cháu đều lắp đặt điều hòa. Để các cháu phát triển toàn diện, Trung tâm đã trang bị đầy đủ dụng cụ, trang thiết bị tập luyện thể thao như chơi cầu lông, bóng đá, đá cầu...
Hằng năm, nhất là vào dịp hè, Trung tâm đều phối hợp với các đơn vị tổ chức dạy bơi, kỹ năng sống, dạy nấu ăn cho các cháu. Qua đó, không chỉ giúp các cháu phát triển toàn diện về thể chất và kỹ năng, mà còn bồi đắp cho trẻ tình yêu quê hương, đất nước, xóa nhòa đi mặc cảm về hoàn cảnh xuất thân.
Trẻ khuyết tật tại Trung tâm Bảo trợ xã hội Nam Định tập các động tác thể dục đơn giản.
Không dừng lại ở việc chăm sóc, nuôi dưỡng, Trung tâm BTXH Nam Định còn là bệ phóng vững chắc để trẻ em khuyết tật hướng tới tương lai. Nhận thức rõ, giáo dục và hướng nghiệp là con đường duy nhất giúp các em tự lập và hòa nhập cộng đồng, Trung tâm ưu tiên tối đa cho việc học tập của trẻ. 100% trẻ em ở đây đều được học văn hóa phù hợp với nhận thức, nhóm tuổi.
Song song với học văn hóa, các em được tập luyện phục hồi chức năng, tham gia các khóa đào tạo nghề, trọng tâm là nghề may công nghiệp một cách bài bản.
Đồng thời, chủ động kết nối với các các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh để giới thiệu, hỗ trợ việc làm cho các em sau khi kết thúc khóa học. Sự chuẩn bị chu đáo này đã và đang giúp các em khuyết tật có một công việc ổn định, tự tin bước đi trên đôi chân của mình khi đủ tuổi trưởng thành.
Được biết, Trung tâm BTXH Nam Định đang nuôi dưỡng, chăm sóc, dạy nghề cho trên 100 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Trong đó, chủ yếu là trẻ em khuyết tật.
Bên cạnh học văn hóa, học nghề, cuộc sống dưới mái nhà chung mang tên “Trung tâm BTXH Nam Định” luôn ngập tràn sắc màu với các hoạt động giao lưu, biểu diễn văn nghệ, thể dục, thể thao vào các ngày lễ, Tết, nhất là dịp Tết Nguyên đán, Tết Trung thu, Tết thiếu nhi hằng năm. Nhiều em sau khi trưởng thành được học nghề, có việc làm ổn định đã xây dựng gia đình riêng. Các em không chỉ sống tốt cho bản thân mà còn quay trở về tiếp sức, động viên các em tại Trung tâm.
Bà Lê Thị Duyên, Phó Giám đốc Trung tâm BTXH Nam Định chia sẻ: Thực hiện chương trình dạy văn hóa, giáo dục hướng nghiệp, dạy nghề cho trẻ em khuyết tật, Trung tâm có giáo trình, giáo án, kế hoạch giảng dạy cụ thể hằng năm cho từng đối tượng trẻ. Trong quá trình học tập, rèn luyện, các em được hỗ trợ phục hồi chức năng ngôn ngữ và thể chất; tư vấn đồng cảnh, giúp các em biết lắng nghe, cùng nhau chia sẻ để bớt đi những mặc cảm về bản thân. Chúng tôi không coi đây là một cơ quan hành chính, mà là một đại gia đình. Mỗi đứa trẻ là một thành viên ruột thịt. Nhìn các con khôn lớn, ngoan ngoãn và tìm được hạnh phúc của riêng mình, đó là phần thưởng lớn nhất, động lực để chúng tôi tiếp tục cống hiến.
Theo Sở Y tế, hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 4 cơ sở trợ giúp xã hội công lập thực hiện chức năng quản lý, chăm sóc nuôi dưỡng và điều trị các đối tượng bảo trợ xã hội, trong đó có trẻ em hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, gồm: Trung tâm BTXH Ninh Bình, Trung tâm BTXH Nam Định, Trung tâm BTXH Hà Nam, Trung tâm Phục hồi chức năng tâm thần.
Các trung tâm đang chăm sóc, nuôi dưỡng, dạy nghề cho khoảng 150 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn như trẻ khuyết tật, trẻ mất nguồn nuôi dưỡng, trẻ mồ côi… Trong những năm qua, các cơ sở đã quan tâm đầu tư mở rộng, cải tạo nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật; đào tạo, nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ, viên chức và lao động, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Các chỉ tiêu nuôi dưỡng đối tượng, nhất là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được quan tâm bổ sung; chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc y tế, đào tạo nghề… được nâng lên đáng kể qua các năm.
Mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng tin rằng, những “chiếc nôi” ấm áp cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn sẽ luôn duy trì hành trình nhân văn ấy. Những vòng tay sưởi ấm, tấm lòng bao dung của cán bộ, nhân viên tại các trung tâm sẽ luôn là điểm tựa vững chãi, là “mái nhà thứ hai” đúng nghĩa, để không một đứa trẻ bất hạnh nào bị bỏ lại phía sau trên hành trình đi tìm hạnh phúc của cuộc đời.
Bài, ảnh: Nguyễn Oanh