Mai Tết nở sớm: Sắc vàng rực rỡ mà lòng người trĩu nặng

2 giờ trướcBài gốc

Mai vàng nở rộ trước Tết trong một khu vườn ở Chiên Đàn. Sắc xuân đến sớm, nhưng niềm vui của nhà vườn lại vơi đi vì hoa không chờ đúng vụ.

Mai bung vàng, nhà vườn “bung” nỗi lo

Những ngày cuối năm, đi qua các vùng trồng mai ở TP Đà Nẵng, dễ bắt gặp những vườn mai đã khoác áo vàng rực rỡ. Hoa nở sớm, đẹp đều nhưng phía sau sắc xuân ấy là nỗi thấp thỏm của bao người trồng.

Thất thu kinh tế tại vườn nhà bà Huỳnh Thị Hồng. Hàng chục gốc mai đã nở rộ trước Tết nhiều tháng khiến khách hàng hủy cọc.

Những gốc mai đã bung hoa trước Tết được chủ vườn chăm sóc cầm chừng, chấp nhận mất mùa vì thời tiết nắng ấm kéo dài.

Dù đã chủ động tước lá trễ hơn mọi năm, cả khu vườn của bà Huỳnh Thị Hồng (SN 1963, xã Chiên Đàn) vẫn đồng loạt bung hoa từ trước Tết khá lâu.

Bà ngậm ngùi chia sẻ: “Nhiều người đặt mua, thuê từ sớm nhưng tới cuối năm hoa nở hết sạch, họ tới thấy vậy nên không lấy nữa. Đây là tổn thất kinh tế rất lớn với gia đình tôi năm nay”.

Không riêng nhà bà Hồng, nhiều hộ trồng mai quanh vùng cũng rơi vào cảnh tương tự. Mai vốn là cây “ăn Tết”. Hoa phải nở đúng mấy ngày đầu năm mới có giá trị. Nở sớm đồng nghĩa với mất mùa, mất giá.

Xuân về sớm bên những vườn mai.

Bà Phan Thị Diện, chủ một vườn mai lớn gần đó, cho hay mọi năm bán khá đều, năm nay chỉ tiêu thụ được vài cây lớn, số còn lại đã trổ hoa trước Tết. “Mai nở rộ thì đẹp thật. Nhưng đẹp nhà đẹp cửa chứ còn bán thì coi như lỗ nặng”, bà Diện thở dài.

Người mua, người thuê cũng lúng túng. Ông Nguyễn Tấn Tưởng (phường Bàn Thạch) chia sẻ năm nay rất khó tìm mai truyền thống còn giữ nụ: “Tôi đi nhiều vườn rồi nhưng hầu hết mai xanh gần như bung sạch, chỉ có mai ngọn đỏ miền Nam mới còn nụ đúng Tết”.

Người mua lựa mai giữa những chậu hoa đã nở vàng. Năm nay, tìm được cây còn giữ nụ đúng Tết trở thành điều không dễ.

Giữa cảnh mai nở sớm, những cuộc mua bán trở nên dè dặt. Có người chấp nhận chọn cây đã trổ hoa, có người quay về tay không. Một mùa Tết mà sắc xuân đến trước, còn kinh tế nhà vườn thì chậm lại phía sau.

Nghề “canh trời, giữ nụ”

Với những người làm mai lâu năm, việc hoa năm nay nở sớm không quá bất ngờ. Ông Phạm Văn Nhơn (SN 1954, khối phố Đồng Nà, phường Hội An Tây) có trên 100 gốc mai Tết, đã hơn 20 năm gắn bó với nghề.

Ông Nhơn đang kiểm tra độ bung vỏ trấu của nụ mai để tính toán ngày lặt lá dựa trên lịch lập xuân sớm năm 2026.

Ông nói chậm rãi: “Trồng mai để nó trổ đúng vụ là cộng đủ thứ: thời tiết, phân bón, nước tưới. Không phải tới gần Tết rồi mới lo được”.

Theo ông Nhơn, năm nay là năm nhuận, lại gặp lập xuân sớm và nắng ấm kéo dài nên mai có xu hướng bung trước dự tính. Người trồng phải tính từng ngày lặt lá, quan sát từng nụ hoa. “Không phải cứ canh đúng lịch là lặt lá. Phải nhìn vô cái búp, coi nó mở vỏ trấu cỡ nào rồi mới quyết”, ông Nhơn chia sẻ.

Chủ vườn phun thuốc phòng trừ sâu bệnh cho mai - một công đoạn âm thầm nhưng quyết định sức khỏe của cây trong suốt mùa Tết.

Ông Nguyễn Bộ kiểm tra độ mở của nụ hoa: mỗi cây một tính, phải nhìn búp mới quyết định tưới nước hay phơi nắng.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Bộ (phường Quảng Phú), người sở hữu gần 200 gốc mai Tết, cũng áp dụng cách “điều khiển” hoa bằng phân bón, nước tưới và nắng trời. Mai có dấu hiệu nở sớm thì bón ít phân, tưới nhiều để hãm lại, cây chậm thì tăng phân, giảm nước, cho tiếp nắng để thúc bung nụ.

“Mỗi cây mỗi kiểu, không thể làm máy móc. Phải nhìn được cái nụ, cái đó nằm ở cái tâm người làm nghề”, ông Bộ nói.

Với những nghệ nhân già nghề, chăm mai là chăm từng gốc như một cơ thể sống. Sau Tết, họ cắt tỉa sâu cho cây ra lứa mới, xử lý rễ, thay giá thể, ba tháng đầu chỉ tưới kích rễ rồi mới bón phân khi lá già chuyển xanh đậm.

Nhổ cỏ, làm sạch gốc mai để cây thông thoáng, hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn, việc nhỏ nhưng không thể thiếu trong quy trình chăm sóc.

Ông Nhơn giữ một quan niệm rất riêng: “Người xưa chỉ cần đúng đêm mồng Một nở một bông thôi là coi như nhà có lộc”. Cái thú chơi mai vì thế không chỉ nằm ở số hoa, mà ở thời khắc. “Không ai dám nói mình điều khiển được mai chính xác 100%”, ông cười hiền.

Năm nay, vì tuổi cao và mắt kém, ông chỉ giữ lại vài chậu trong nhà, số còn lại trồng đất cho khách quen thuê, coi như “lấy công làm lời”.

Người mua nâng niu chậu mai vừa chọn được, mang theo sắc xuân và niềm hy vọng về một năm mới an lành.

Giữa thị trường mai Tết trồi sụt, vẫn có những câu chuyện ấm áp. Bà Trần Thị Ái (xã Chiên Đàn) cười hóm hỉnh kể: “Thằng con tui nói cây ni mẹ ưng con mua về. Tui nhìn kêu: gớm, giống cái chổi chà! Vậy tôi mà dạo quanh các vườn mai, chợ mai, nhìn cây ra nụ, chuẩn bị bung hoa trước Tết lại thấy đẹp lạ”.

Gần đó, sau nhiều vòng tìm kiếm, ông Nguyễn Tấn Tưởng cũng chọn được một chậu mai còn giữ nụ xanh chúm chím. Với ông, mang được mai về nhà không chỉ là mua cây cảnh, mà là giữ lại niềm tin vào một năm mới bình an.

Người mua vui vẻ chốt được chậu mai ưng ý sau nhiều vòng tìm kiếm mang sắc vàng đầu xuân về nhà giữa một mùa mai nở sớm đầy trắc trở.

Mùa Tết 2026 mang nhiều cung bậc cảm xúc: có nỗi buồn của người chủ vườn nhìn hoa nở sớm, có sự kiên trì của người thợ giữ sắc xuân đúng độ, và có cả niềm vui giản dị của người mua tìm được nhành mai vừa ý... Vượt lên giá trị vật chất, mai vàng với người Việt, nhất là người miền Trung và miền Nam, vẫn là linh hồn ngày Tết nhắc nhở về sự nhẫn nại, lòng khiêm nhường và hy vọng vào một năm mới hanh thông.

Nguyễn Thị Thúy Hiền

Nguồn Phụ Nữ VN : https://phunuvietnam.vn/mai-tet-no-som-sac-vang-ruc-ro-ma-long-nguoi-triu-nang-238260212090326254.htm