Malawi: Thất thoát quỹ công nghiêm trọng tại các hội đồng địa phương

2 giờ trướcBài gốc

Malawi là một trong những nước đói nghèo nhất thế giới. Ảnh: ST

Khủng hoảng hệ thống tài chính địa phương

Báo cáo kiểm toán được công bố giữa tháng 5 vừa qua cho thấy 5,98 tỷ Kwacha từ ngân sách của các Hội đồng địa phương tại Malawi đã biến mất do nhiều lãnh đạo phê duyệt các khoản chi tiêu bất thường với giá trị lớn. Đây được xem là một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến hệ thống chính quyền địa phương tiếp tục chìm sâu vào cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng.

Báo cáo của Văn phòng Tổng Kiểm toán nhà nước cho năm tài chính 2023-2024 đã phát hiện hàng loạt bất thường và tổn thất tài chính tại 30 chính quyền địa phương, phơi bày những sai phạm dai dẳng trong hệ thống các cấp chính quyền. Đồng thời, báo cáo chỉ trích gay gắt việc nhiều Hội đồng địa phương lấy lý do khủng hoảng tài chính để không tuân thủ nghiêm túc quy định của luật tài chính công, không đảm bảo lưu trữ hồ sơ chính xác và không bảo vệ được các nguồn lực công được giao quản lý, sử dụng.

Trong bối cảnh Malawi vẫn nằm trong nhóm những quốc gia nghèo nhất thế giới, những phát hiện kiểm toán mới tiếp tục đặt hệ thống chính quyền địa phương dưới sự giám sát chặt chẽ hơn từ dư luận. Trên thực tế, các Hội đồng địa phương tại quốc gia này từ lâu đã bị chỉ trích kịch liệt vì tình trạng quản lý tài chính rối ren kéo dài nhiều năm nhưng chưa được khắc phục hiệu quả.

Kiểm toán viên nhận định, các Hội đồng địa phương không chỉ thất bại trong việc quản lý quỹ công một cách hợp pháp, hiệu quả và minh bạch mà còn để xảy ra nhiều hành vi vi phạm nghiêm trọng Đạo luật Quản lý tài chính công, Đạo luật Kiểm toán công và Đạo luật Chính quyền địa phương. Văn phòng Tổng Kiểm toán cảnh báo, sau nhiều năm vật lộn với khó khăn và sai sót tài chính, các Hội đồng địa phương đang đối mặt với nguy cơ rơi sâu hơn vào tình trạng thiếu kỷ luật tài chính mang tính hệ thống.

Báo cáo cũng đặc biệt lên án vai trò và trách nhiệm của đội ngũ lãnh đạo tại các Hội đồng. Nhiều lãnh đạo không cung cấp được tài liệu hợp pháp để chứng minh cho các khoản chi tiêu sử dụng ngân sách công. Hệ thống lưu trữ hồ sơ bị đánh giá lỏng lẻo, yếu kém, thiếu nhất quán và trong một số trường hợp gần như không thể khai thác, sử dụng.

Không chỉ dừng ở đó, quy trình mua sắm công tại nhiều Hội đồng địa phương cũng vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật. Tình trạng ký kết hợp đồng bất thường, "bắt tay" với các nhà thầu thân quen, thuê nhà thầu không đủ năng lực, điều kiện và thực hiện thanh toán khi chưa tuân thủ đầy đủ các thủ tục hiện hành diễn ra phổ biến.

Ngoài những vi phạm liên quan đến mua sắm công, báo cáo còn phát hiện nhiều tài sản công bị mất, thiếu hụt hoặc không được hạch toán vào sổ sách ; một số quỹ bị sử dụng sai mục đích và chi tiêu lãng phí cho các dự án chưa hoàn thành hoặc các dự án mờ ám vẫn đang gây tranh cãi. Những phát hiện này tiếp tục làm dấy lên nghi vấn lớn về khả năng hàng tỷ Kwacha ngân sách công đang bị thất thoát một cách có hệ thống do sự cẩu thả, yếu kém và cố ý vi phạm pháp luật trong quản lý tài chính công tại nhiều Hội đồng địa phương.

Những phát hiện kiểm toán mới nhất cho thấy các chính quyền địa phương của Malawi đang hoạt động trong tình trạng hỗn loạn tài chính nghiêm trọng; dường như các quy tắc chỉ tồn tại trên giấy tờ, thường xuyên bị bỏ qua mà không được thực hiện nghiêm túc.

Lo ngại sai phạm tái diễn

Sau khi Báo cáo kiểm toán được công bố, Bộ trưởng Bộ Chính quyền địa phương Ben Phiri khẳng định Chính phủ Malawi đã và đang siết chặt các biện pháp quản lý nhằm ngăn chặn những sai phạm, tổn thất tài chính tương tự xảy ra trong thời gian tới. “Chắc chắn sẽ không có một khoản tiền nào từ ngân sách bị thất thoát trong năm tài chính hiện tại” - ông Ben Phiri quả quyết tuyên bố.

Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích bày tỏ lo ngại rằng các cam kết trên sẽ khó trở thành hiện thực bởi những phát hiện tương tự đã lặp đi lặp lại trong nhiều năm qua. Tình trạng lạm dụng ngân sách công, chi tiêu sai quy định và quản lý yếu kém được cho là đã tồn tại dai dẳng nhưng chưa được xử lý triệt để.

Văn phòng Tổng Kiểm toán nhà nước thẳng thắn cho rằng, những phát hiện trong báo cáo là dấu hiệu đáng báo động, phản ánh sự thất bại nghiêm trọng trong công tác quản trị ở cấp Hội đồng địa phương chứ không đơn thuần là những sai sót hành chính riêng lẻ của các nhà quản lý. Mặc dù kiểm toán viên có thể đánh giá mức độ tuân thủ và tính liêm chính trong quản lý tài chính công, song không thể phát hiện toàn bộ các hành vi gian lận hoặc sai phạm tinh vi.

Trên cơ sở các phát hiện kiểm toán, Báo cáo đã đưa ra hàng loạt khuyến nghị nhằm siết chặt kỷ luật tài chính và tăng cường trách nhiệm giải trình tại các Hội đồng địa phương. Trong đó, Báo cáo đề xuất áp dụng các biện pháp kỷ luật nghiêm khắc đối với lãnh đạo Hội đồng liên quan đến sai phạm; đồng thời yêu cầu các cơ quan thực thi pháp luật tiến hành thêm nhiều cuộc điều tra toàn diện nhằm bảo đảm các quy định về tài chính công được thực thi nghiêm ngặt hơn. Báo cáo cũng kêu gọi cải cách khẩn cấp hệ thống lưu trữ hồ sơ, quản trị mua sắm công và cơ chế báo cáo tài chính tại toàn bộ các Hội đồng địa phương.

Văn phòng Tổng Kiểm toán cảnh báo, nếu không có những điều chỉnh mang tính cấu trúc, các khoản thất thoát tài chính lớn có thể tiếp tục tái diễn trong tương lai. Người phát ngôn Bộ Tài chính Malawi xác nhận đã tiếp nhận Báo cáo kiểm toán và cho biết Báo cáo đã được trình lên Quốc hội để xem xét thêm, từ đó đưa ra những kế hoạch nhằm hạn chế tối đa tình trạng thất thoát ngân sách công hàng tỷ Kwacha tại các Hội đồng địa phương trong thời gian tới./.

(Theo nyasatimes.com và tổng hợp)

THIÊN LAM

Nguồn Kiểm Toán : https://baokiemtoan.vn/bai-viet/malawi-that-thoat-quy-cong-nghiem-trong-tai-cac-hoi-dong-dia-phuong