Phát biểu tại lễ khai mạc triển lãm SEMICON Đông Nam Á 2026 tại Kuala Lumpur, ngày 5/5, Bộ trưởng Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia (MITI), ông Johari Abdul Ghani nhận định rằng nhu cầu bùng nổ về các trung tâm dữ liệu, máy chủ và thiết bị mạng đang thúc đẩy sự tăng trưởng mạnh mẽ của ngành công nghệ này. Bên cạnh đó, sự chuyển dịch toàn cầu sang xe điện và công nghệ lái xe tự hành cũng trở thành động cơ tăng trưởng then chốt, khiến hàm lượng linh kiện bán dẫn trên mỗi phương tiện tăng lên đáng kể. Hiện nay, hệ sinh thái điện và điện tử của Malaysia quy tụ khoảng 6.300 doanh nghiệp với đội ngũ nhân sự hơn 630.000 người.
Trong bối cảnh thị trường bán dẫn thế giới dự kiến đạt quy mô 1.000 tỷ USD vào năm 2030 và hướng tới 2.000 tỷ USD vào năm 2035, Malaysia đang đẩy mạnh chiến lược chuyển đổi từ một trung tâm chủ yếu xử lý công đoạn hạ nguồn sang trở thành chủ sở hữu công nghệ toàn diện. Để hiện thực hóa tham vọng này, Chính phủ Malaysia đã triển khai Chiến lược Bán dẫn Quốc gia (NSS) nhằm thu hút các dòng vốn đầu tư chất lượng cao vào quy trình thượng nguồn như thiết kế vi mạch (IC) và chế tạo tấm silicon (wafer).
Dù thừa nhận những điểm yếu cơ cấu khi hoạt động sản xuất vẫn tập trung nhiều vào lắp ráp và kiểm tra, Bộ trưởng Johari khẳng định Malaysia đang nỗ lực xây dựng năng lực sản xuất ngay tại các kho sản xuất trong nước thay vì chỉ dựa vào mô hình tái xuất khẩu. Đặc biệt, Malaysia đã bắt đầu phân bổ các mã token công nghệ từ thỏa thuận với Arm Holdings để hỗ trợ các doanh nghiệp nội địa nâng cao năng lực thiết kế vi mạch tiên tiến.
Về mặt rủi ro, giới chức Malaysia cho biết quốc gia này hiện không đối mặt với nguy cơ lớn về năng lượng hay nguyên liệu thô nhờ vị thế là nước xuất khẩu ròng khí đốt. Mặc dù xung đột tại Trung Đông gây ra tình trạng thiếu hụt khoảng 20% nguồn cung khí heli dùng trong sản xuất chip, Malaysia khẳng định vẫn đang kiểm soát tình hình nhờ các nguồn cung thay thế từ các khu vực khác. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị toàn cầu, Malaysia đang tận dụng lợi thế về vị thế trung lập, sự ổn định và tin cậy để thu hút các nhà đầu tư quốc tế.
Thông qua sáng kiến Chuỗi cung ứng bán dẫn tích hợp liên bang ASEAN (AFISS), Malaysia đặt mục tiêu đưa toàn khu vực trở thành một trung tâm bán dẫn có khả năng phục hồi cao và có sức cạnh tranh toàn cầu. Với kim ngạch xuất khẩu bán dẫn đạt hơn 100 tỷ USD trong năm 2025, Malaysia tìm cách củng cố hệ sinh thái để tận dụng các cơ hội từ hạ tầng trí tuệ nhân tạo và lưu lượng dữ liệu đang tăng vọt trên toàn thế giới.
Bùi Hoàn/vnanet.vn