Công bố của Tổng thống Putin
Tổng thống Nga Vladimir Putin phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Á - Âu ở Astana (Kazakhstan) ngày 28/5/2026. Ảnh: Điện Kremlin
Theo đài RT, Tổng thống Putin thông báo kế hoạch tăng cường hợp tác quốc tế về trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời công bố sáng kiến toàn cầu mới nhằm phát triển các hệ thống AI và hạ tầng điện toán dùng chung.
Phát biểu ngày 28/5 tại Diễn đàn Kinh tế Á - Âu ở Astana (Kazakhstan), ông Putin cho biết Nga đã góp phần thành lập một liên minh AI quy tụ các cộng đồng khoa học, học thuật và doanh nghiệp từ nhiều quốc gia. Ông cũng đề xuất tổ chức một cuộc họp quốc tế cấp cao về AI tại Nga vào năm tới.
Theo ông Putin, cuộc họp sẽ tập trung vào hợp tác phát triển các mô hình AI có chủ quyền, xây dựng hạ tầng điện toán và năng lượng liên kết, cũng như điều chỉnh công nghệ AI phù hợp với nhu cầu địa phương.
Ông cho rằng AI đã trở thành yếu tố then chốt để đảm bảo khả năng cạnh tranh toàn cầu, tăng trưởng kinh tế và tiến bộ, đồng thời cho biết các quốc gia và tập đoàn xuyên quốc gia đang cạnh tranh để giành vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực này.
Ông Putin lập luận rằng Nga có một số lợi thế trong lĩnh vực AI, bao gồm chuyên môn khoa học, hệ thống giáo dục mạnh và nguồn năng lượng dồi dào cần thiết để hỗ trợ các hệ thống điện toán quy mô lớn và trung tâm dữ liệu.
Ông Putin phát biểu: “Quá trình phát triển trí tuệ nhân tạo đòi hỏi mức tiêu thụ năng lượng khổng lồ”, đồng thời đề cập đến năng lực phát điện hạt nhân, thủy điện và các nguồn năng lượng truyền thống của Nga.
Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì các nền tảng công nghệ có chủ quyền, cho rằng Nga nằm trong số ít quốc gia có khả năng tự phát triển các hệ thống AI riêng và tài trợ cho các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực này.
Tuy nhiên, ông Putin cũng kêu gọi tăng cường hợp tác quốc tế, cho rằng việc tập hợp nguồn lực và chuyên môn có thể mang lại những lợi ích kinh tế và công nghệ đáng kể.
Nhà lãnh đạo Nga cảnh báo AI sẽ làm thay đổi căn bản thị trường lao động, hàng triệu người có thể buộc phải chuyển nghề khi tự động hóa ngày càng thay thế lao động con người. “Những quá trình như vậy là không thể đảo ngược và không thể tránh khỏi”, ông nói.
Một số công ty lớn của Nga hiện đã phát triển các mô hình AI nội địa, trong đó có tập đoàn công nghệ Yandex và ngân hàng lớn nhất nước này là Sberbank.
Theo hãng thông tấn TASS, bộ phận B2B Tech của Yandex gần đây đã ra mắt Alice AI LLM Flash, mô hình ngôn ngữ lớn được tối ưu hóa cho đối thoại tốc độ cao và phân tích dữ liệu. Mô hình này vượt GPT-5.4 mini của OpenAI trong 56% tác vụ đánh giá chuẩn liên quan đến doanh nghiệp.
Mục đích của Mạng lưới Liên minh AI của Nga là gì?
Theo trang valuethemarkets.com, Mạng lưới Liên minh AI của Nga nhằm tập hợp các hiệp hội AI quốc gia và các tổ chức phát triển từ các nước BRICS cùng các đối tác khác.
Sáng kiến này hướng tới giảm ảnh hưởng của các tập đoàn công nghệ Mỹ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Các thành viên nòng cốt gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi, trong khi Serbia và Indonesia đã tham gia với vai trò đối tác.
Nga đặt mục tiêu đầy tham vọng là AI sẽ đóng góp đáng kể vào GDP nước này, ước tính bổ sung thêm 11.200 tỷ ruble vào năm 2030.
Liên minh AI được tổ chức như thế nào?
Mạng lưới Liên minh AI hoạt động dựa trên bốn trụ cột cơ bản: nghiên cứu AI hợp tác, hài hòa hóa quy định, chia sẻ hạ tầng điện toán và mở rộng quyền tiếp cận thị trường đối với các sản phẩm AI được phát triển trong các quốc gia thành viên. Tổng thống Putin đã chính thức công bố sáng kiến này tại hội nghị quốc tế AI Journey ở Moskva vào tháng 12/2024.
Trọng tâm của sáng kiến không chỉ là tăng trưởng công nghệ. Mục tiêu còn là xây dựng một hệ sinh thái độc lập, không phụ thuộc vào các khuôn khổ hiện có của Thung lũng Silicon hoặc môi trường pháp lý do Mỹ định hình.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Bắc Kinh. Ảnh: THX/TTXVN
Một dấu mốc quan trọng ủng hộ liên minh này xuất hiện tại hội nghị thượng đỉnh giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Vladimir Putin vào tháng 5/2026 ở Bắc Kinh. Các cuộc thảo luận nhấn mạnh việc phát triển hợp tác trong các lĩnh vực AI và công nghệ số.
Hai nhà lãnh đạo bày tỏ mong muốn hỗ trợ một tổ chức AI toàn cầu, sáng kiến chủ yếu do Trung Quốc dẫn dắt. Hội nghị cũng bao gồm các cuộc trao đổi quan trọng về an ninh mạng và hợp tác vệ tinh, phản ánh quan hệ đối tác chiến lược trong lĩnh vực tiến bộ công nghệ và hỗ trợ lẫn nhau giữa hai nước.
Nga và Trung Quốc đều đang bị hạn chế tiếp cận công nghệ tiên tiến, đặc biệt là chip hiệu năng cao của các công ty lớn như NVIDIA. Để ứng phó với các hạn chế này, hai nước đang hình thành các liên minh nhằm tập hợp nguồn lực.
Thông qua thu hút các quốc gia không bị hạn chế tiếp cận công nghệ, hai nước có thể vượt qua những trở ngại này và thúc đẩy tiến bộ công nghệ nhanh hơn, điều mà mỗi nước có thể khó đạt được nếu hoạt động riêng lẻ.
Ý nghĩa gì đối với tài sản số và các nhà đầu tư tiền điện tử?
Dù Mạng lưới Liên minh AI không đề cập trực tiếp đến tiền điện tử hoặc công nghệ chuỗi khối, nhưng việc hình thành liên minh này đang làm dấy lên câu hỏi đối với các nhà đầu tư quan tâm đến token AI tổng hợp và các lựa chọn phi tập trung.
Câu hỏi then chốt đối với các nhà đầu tư là các sáng kiến AI do chính phủ dẫn dắt này sẽ tác động như thế nào tới nhu cầu đối với các giải pháp phi tập trung. Trong lịch sử, môi trường công nghệ của Trung Quốc ưu tiên các nền tảng do nhà nước vận hành thay vì các lựa chọn phi tập trung. Tương tự, lập trường của Nga đối với tiền điện tử vẫn chưa rõ ràng.
Nếu liên minh này ưu tiên các quy trình tập trung do chính phủ điều hành, thị trường tiềm năng dành cho điện toán AI phi tập trung tại các khu vực này có thể suy giảm đáng kể.
Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc