Mark Zuckerberg loay hoay với chiến lược AI, thu hẹp mảng VR sau khi đốt hàng tỉ USD

3 giờ trướcBài gốc

Theo những người am hiểu sự việc, Meta Platforms tuần này đã bắt đầu sa thải các nhân viên tập trung vào thực tế ảo (VR) trong bộ phận Reality Labs, đồng thời đóng cửa một số studio từng phát triển các tựa game VR. Đợt cắt giảm hơn 1.000 người sẽ ảnh hưởng khoảng 10% bộ phận phần cứng (nơi sản xuất kính VR Quest) cũng như mạng xã hội ảo Horizon Worlds, CNBC đưa tin

Andrew Bosworth, Giám đốc công nghệ Meta Platforms, dự kiến sẽ tổ chức một cuộc họp với toàn thể nhân viên Reality Labs hôm 14.1, theo một số nguồn tin.

Meta Platforms đang thu hẹp tham vọng metaverse trong bối cảnh tiếp tục tăng tốc đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), mối quan tâm gần đây hơn của Mark Zuckerberg và là công nghệ đang thống trị Thung lũng Silicon cũng như toàn ngành.

Mark Zuckerberg đã bỏ ra khoản tiền lớn để thu hút hàng chục nhân tài AI hàng đầu, đáng chú ý nhất là thương vụ chi 14,3 tỉ USD hồi tháng 6.2025 để mua 49% cổ phần Scale AI, đồng thời tuyển dụng Alexandr Wang (đồng sáng lập Scale AI) cùng các kỹ sư và nhà nghiên cứu khác từ công ty khởi nghiệp gán nhãn dữ liệu này.

Alexandr Wang hiện là Giám đốc AI của Meta Platforms kiêm lãnh đạo bộ phận Superintelligence Labs - tập trung phát triển siêu trí tuệ cá nhân.

Đáng chú ý là Yann LeCun, nhà khoa học được mệnh danh là "cha đẻ AI", không tin tưởng vào canh bạc mà Mark Zuckerberg đặt vào Alexandr Wang.

Tháng 10.2025, Vishal Shah, người dẫn dắt nỗ lực metaverse của Meta Platforms trong bốn năm, được bổ nhiệm làm phó chủ tịch mảng sản phẩm AI. Cũng trong tháng đó, công ty mẹ Facebook nâng phạm vi chi tiêu vốn năm 2025 lên từ 70 đến 72 tỉ USD và cho biết sẽ chi nhiều hơn đáng kể vào 2026.

Các studio bị Meta Platforms đóng cửa trong đợt thay đổi mới nhất gồm Armature Studio, Twisted Pixel và Sanzaru, cùng đơn vị kỹ thuật mang tên Oculus Studios Central Technology, theo nguồn tin của CNBC. Việc cắt giảm việc làm cũng diễn ra tại các studio khác, gồm cả Ouro Interactive - từng ra mắt năm 2023 để xây dựng nội dung độc quyền cho Horizon Worlds.

Supernatural, ứng dụng thể dục VR mà Meta Platforms mua lại với giá 400 triệu USD năm 2023, đã chuyển sang chế độ duy trì, nghĩa là chỉ còn một đội ngũ tối thiểu vận hành và sẽ không được nhận thêm nội dung mới, CNBC cho biết.

Meta Platforms đã phát tín hiệu trước cho thông báo tuần này từ tháng 12.2025, khi cho biết sẽ chuyển nguồn lực trong ngân sách của Reality Labs từ các sáng kiến VR sang kính AI và thiết bị đeo.

“Đây là một phần của nỗ lực đó và chúng tôi dự kiến tái đầu tư khoản tiết kiệm được để hỗ trợ tăng trưởng mảng thiết bị đeo trong năm nay”, người phát ngôn của Meta Platforms cho biết, nhưng không bình luận cụ thể về các đợt sa thải.

Trong khi các dự án VR của mình chưa bao giờ thực sự bứt phá, Meta Platforms lại đạt được kết quả tốt hơn với thiết bị đeo tích hợp AI, đặc biệt thông qua hợp tác với EssilorLuxottica để sản xuất kính thông minh Ray-Ban Meta.

Tháng 9.2025, hai công ty giới thiệu kính Meta Ray-Ban Display, giá 799 USD, có một màn hình tích hợp hiển thị các thông báo ngắn và xem trước ảnh. Tuần trước, Meta Platforms cho biết sẽ trì hoãn việc ra mắt toàn cầu dòng kính này, viện dẫn nguồn cung hạn chế trong bối cảnh nhu cầu tại Mỹ “chưa từng có”.

Stefano Grassi, Giám đốc tài chính Luxottica, hồi tháng 11.2025 tuyên bố công ty này sẽ đạt sản lượng 10 triệu chiếc kính Ray-Ban Meta sớm hơn dự kiến, thay vì phải đến cuối năm 2026 như kế hoạch ban đầu.

Mark Zuckerberg đang thực hiện điều chỉnh chiến lược lớn sau hơn 4 năm đổi tên công ty từ Facebook thành Meta - Ảnh: FT

Giống Roblox hơn

Dù thu hẹp quy mô, Meta Platforms không từ bỏ VR. Theo các nguồn tin, Meta Platforms đang tiếp cận các nhà phát triển làm game cho Roblox, nền tảng thế giới ảo phổ biến với trẻ em, để xây dựng trải nghiệm cho Horizon Worlds.

Roblox cho biết có hơn 150 triệu người dùng hằng ngày. Trong khi Horizon Worlds, nền tảng được Mark Zuckerberg quảng bá khi đổi tên Facebook thành Meta, chưa bao giờ thu hút quá vài trăm nghìn người dùng hoạt động mỗi tháng.

Bằng cách học theo Roblox và Minecraft (tựa game được Microsoft mua lại năm 2014), Horizon Worlds có thể trở thành kênh để Meta Platforms thu hút nhóm người dùng trẻ hơn.

Năm ngoái, Andrew Bosworth chỉ đạo biến Horizon Worlds thành ứng dụng smartphone ăn khách, sau khi bắt đầu thử nghiệm phiên bản di động từ năm 2023. Meta Platforms đã điều chuyển nhân sự từ các bộ phận khác của Reality Labs sang nhóm Horizon Worlds trong năm 2025, theo các cựu nhân viên.

Ben Hatton, chuyên gia phân tích tại hãng CCS Insight theo dõi mảng thiết bị kết nối, cho rằng kính VR không đạt kỳ vọng doanh số và sự tăng trưởng mạnh của thị trường thiết bị di động đã buộc Meta Platforms phải hành động.

“Điều này cho thấy Meta sẽ chuyển hướng sang thiết bị di động, khi game dạng này đã trở nên rất phổ biến trong khoảng 5 năm trở lại đây”, Ben Hatton nói.

Ouro Interactive là một trong các studio sẽ làm nội dung di động cho Horizon Worlds, theo CNBC.

Quyết định thu hẹp quy mô hoạt động trong lĩnh vực VR của Meta Platforms diễn ra 12 năm sau khi Facebook bước chân vào thị trường này với thương vụ mua Oculus VR giá 2 tỉ USD. Kể từ cuối năm 2020, bộ phận Reality Labs của Meta Platforms đã ghi nhận lỗ lũy kế hơn 70 tỉ USD. Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý gần nhất vào tháng 10.2025, Meta Platforms cho biết Reality Labs lỗ 4,4 tỉ USD trên doanh thu 470 triệu USD.

Chiến lược AI còn thiếu định hướng

Trong khi đó, Meta Platforms đang loay hoay với chiến lược AI còn thiếu định hướng khi cố gắng theo kịp OpenAI và Google, hai công ty có mô hình ngôn ngữ lớn và các chatbot AI tăng trưởng mạnh về mức độ phổ biến. Meta Platforms dự kiến phát hành mô hình AI thế hệ tiếp theo, có tên mã Avocado, trong quý 1/2026, CNBC đưa tin.

Giá cổ phiếu Meta Platforms đã tụt hậu đáng kể so với Alphabet (công ty mẹ Google) năm ngoái và không đạt được mức tăng trưởng như chỉ số Nasdaq Composite. Xu hướng tiếp diễn trong những ngày đầu năm 2026, khi cổ phiếu Meta Platforms giảm hơn 4%.

Nasdaq Composite là chỉ số bao gồm hơn 3.000 công ty niêm yết trên sàn Nasdaq, trong đó phần lớn là các doanh nghiệp công nghệ.

Khó khăn từ đầu

Dự án Horizon Worlds đã gặp nhiều khó khăn ngay từ đầu.

Tháng 8.2022, 10 tháng sau khi tuyên bố dồn toàn lực cho metaverse, Mark Zuckerberg đăng một bức ảnh lên Facebook cá nhân, cho thấy avatar (hình đại diện) của mình trước các phiên bản hoạt họa của tháp Eiffel (Pháp) và nhà thờ Sagrada Família (Tây Ban Nha). Bức ảnh bị chê bai dữ dội trên mạng xã hội vì đồ họa kém chất lượng. Vài ngày sau, tỷ phú người Mỹ sinh năm 1984 đăng hình ảnh mới với phiên bản avatar cải thiện hơn, hứa hẹn “những bản cập nhật lớn cho Horizon Worlds và đồ họa avatar” sẽ sớm ra mắt.

Tuy nhiên bên trong Horizon Worlds, sự cố với bức ảnh này được xem là một thời điểm mang tính bước ngoặt. Mark Zuckerberg đã triệu tập cuộc họp với nhóm phụ trách avatar VR để yêu cầu cải thiện, theo một nguồn tin.

Nhiều nhà phát triển VR nói với CNBC rằng mức sử dụng Horizon Worlds vẫn thấp theo quan sát của họ, đồng thời cho biết công ty không chia sẻ số liệu cụ thể. Các nhà phát triển bày tỏ sự thất vọng vì thiếu thông tin chính xác để giúp họ tạo ra các game và trải nghiệm hấp dẫn hơn.

Thay vào đó, trong quá trình tái định hướng sang trải nghiệm giống Roblox hơn, Meta Platforms năm ngoái yêu cầu các nhà phát triển bên thứ ba hiện có của Horizon Worlds xây dựng các game đơn giản, thân thiện với trẻ em.

Deepak Nair, người phụ trách hỗ trợ nhà phát triển tại Meta Platforms, đã thảo luận chiến lược này vào tháng 8.2025 với một nhóm nhà phát triển ở Berlin (thủ đô Đức), khuyến khích họ học theo Roblox và Minecraft để tạo game cho phép trẻ em sáng tạo câu chuyện và chia sẻ với bạn bè. Deepak Nair nói vấn đề quan trọng với các nhà phát triển là xác định đúng nhóm nhân khẩu học.

“Thường là 13 đến 24 tuổi, đúng không? Và trên các hệ sinh thái khác, thậm chí còn trẻ hơn”, Deepak Nair bình luận.

Tháng 2.2025, Meta Platforms ra mắt quỹ Creator Fund trị giá 50 triệu USD nhằm thu hút các nhà phát triển tạo thêm trải nghiệm trong game cho Horizon Worlds, tập trung vào thiết bị di động. Theo các nguồn tin, công ty cũng có kế hoạch giúp người dùng Facebook và Instagram dễ dàng truy cập Horizon Worlds một cách liền mạch.

Sơn Vân

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/mark-zuckerberg-loay-hoay-voi-chien-luoc-ai-thu-hep-mang-vr-sau-khi-dot-hang-ti-usd-243657.html