MAS: 53.000 tỷ đồng nợ xấu phát sinh trong quý I, các ngân hàng cần trích lập nhiều hơn trong các quý tiếp theo

6 giờ trướcBài gốc

NIM quý I có dấu hiệu phục hồi nhưng chưa rõ rệt

Trong quý đầu năm, thống kê từ Mirae Asset Việt Nam (MAS) cho thấy lợi nhuận trước thuế của các ngân hàng niêm yết giảm tốc nhẹ, tăng 14,2% so với cùng kỳ (svck) trong khi quý I/2025 tăng 14,5%.

Nếu tính riêng các ngân hàng trong danh mục của MAS, lợi nhuận quý I/2026 tăng 18,6% svck, khởi sắc từ mức tăng 10,1% của cùng kỳ 2025, trong khi các ngân hàng tầm trung ghi nhận LNTT giảm 2,5%.

Trong khi đó, biên lãi thuần (NIM) cho xu hướng hồi phục nhưng chưa rõ ràng, duy trì kỳ vọng cải thiện tiếp trong các kỳ tới.

Ảnh: MAS

Cụ thể, theo MAS, trong quý I/2026, NIM (ttm) bình quân của nhóm ngân hàng niêm yết bắt đầu tăng nhẹ 1 điểm cơ bản so với quý IV/2025 sau khi giảm 11 điểm cơ bản trong quý trước hay giảm 32 điểm cơ bản trong cả năm 2025.

Xét tương quan giữa chi phí huy động và lợi suất tài sản, mức tăng của chi phí huy động vẫn có phần cao hơn, trong khi NIM tăng là nhờ tăng trưởng tài sản giảm dần cho phép thu lãi thuần dần bắt nhịp.

Dù vậy, nếu xét riêng từng ngân hàng, theo thống kê của PV, có 11 ngân hàng ghi nhận NIM giảm so với quý liền trước, giảm từ mức 21 ngân hàng báo NIM giảm của quý IV/2025.

MAS tiếp tục kỳ vọng NIM tiếp đà cải thiện trong các quý tiếp theo của 2026, tuy nhiên có điều chỉnh giảm khoảng 1-6đcb NIM mục tiêu của các ngân hàng sau động thái can thiệp sớm từ phía NHNN.

Nợ xấu phát sinh mới diễn tiến đồng pha với lãi suất

Trong khi đó, bức tranh chất lượng tài sản ngân hàng vẫn cho thấy tín hiệu phân hóa trong quý đầu năm.

Tỷ lệ nợ xấu (NPL, nhóm 3–5) của các NHNY tăng 15 điểm cơ bản trong quý I/2026 lên mức 2,01% (quý I/2025: +23đcb) khi mặt bằng lãi suất cho vay tăng mạnh và tăng trưởng tín dụng cũng có phần chững lại. Xu hướng này cũng đồng thời ghi nhận tại tỷ lệ nợ xấu mở rộng tính cả nợ nhóm 2 (+21đcb từ đầu năm).

Tuy nhiên xét nội ngành, mức tăng tại các nhóm ngân hàng có sự phân hóa mạnh. Nhóm ngân hàng chất lượng tài sản cao tiếp tục ghi nhận các chỉ số được duy trì trong khi nhóm chất lượng trung bình (đa phần là các ngân hàng tầm trung) ghi nhận sự tăng mạnh tỷ lệ nợ xấu, gia tăng rủi ro hệ thống và thúc đẩy can thiệp kịp thời từ phía nhà điều hành.

Tổng giá trị nợ xấu phát sinh trong kỳ quý I/2026 ước tính khoảng 53,4 nghìn tỷ, tăng khoảng 23,2% so với quý IV/2025 nhưng lại giảm tương đối so với cùng kỳ quý I/2025 (ước khoảng 61,4 nghìn tỷ). So với tổng mức tín dụng, tỷ lệ phát sinh nợ xấu trong quý là khoảng 0,36%.

Ảnh: MAS

Trong khi đó, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) của các ngân hàng ghi nhận giảm tương đối trong kỳ (-3,4 điểm %) xuống mức 79,5% – thấp trong nhiều năm kể từ cuối 2017 đầu 2018, nhưng cũng không quá thấp so với quý II/2025 (79,8%).

Xét riêng các ngân hàng trong ngành, dù mức giảm ghi nhận rõ tại một số ngân hàng như BID, TPB, hay HDB, mức bao phủ hiện tại vẫn chưa lệch quá xa so với quá khứ hay mức bình quân trong cùng phân khúc.

Tuy nhiên, MAS kỳ vọng các ngân hàng sẽ cần gia tăng trích lập nhiều hơn trong thời gian tới nhằm tăng bộ đệm khi danh mục KHDN liên tục gia tăng tỷ trọng 2 năm trở lại đây, đặc biệt là phân khúc kinh doanh BĐS, khiến định mức bộ đệm phù hợp tăng tương đối.

Ảnh: MAS

Nhìn chung, các chuyên gia nhận định xu hướng nợ xấu phát sinh mới trong quý đầu năm diễn tiến đồng pha với lãi suất, nhưng có kỳ vọng ổn định nhờ triển vọng lãi suất tiệm cận đỉnh và các yếu tố bất ổn giảm dần.

Trong bối cảnh đó, đầu tháng 4/2026, NHNN đã có những động thái điều tiết phù hợp. Với mặt bằng lãi suất đang cho dấu hiệu bình ổn gần vùng kỳ vọng cho cả năm 2026, các tỷ lệ nợ xấu được dự phóng có thể tăng tiếp nhưng không quá đáng kể trong ngắn hạn đối với nhóm chất lượng cao trong khi các ngân hàng tầm trung sẽ tập trung xử lý nợ xấu.

"Việc duy trì lãi suất ở mức thấp trong thời gian quá dài sẽ dẫn đến hệ quả không mong muốn, và để lãi suất vận hành theo hướng thị trường sẽ hỗ trợ cho tình trạng căng thanh khoản của hệ thống.

Tuy nhiên, việc thay đổi quá nhanh có thể tạo ra những cú hụt thanh khoản tại nhiều ngân hàng dẫn đến những tác động tiêu cực lên xu hướng lãi suất chung/mức lãi suất phù hợp, qua đó không chỉ không giải quyết được vấn đề căng thanh khoản mà còn áp lực lên chất lượng tài sản, thu nhập và tình trạng ổn định của hệ thống", MAS nhận định.

Diên Vỹ

Nguồn Doanh Nhân VN : https://doanhnhanvn.vn/mas-53000-ty-dong-no-xau-phat-sinh-trong-quy-i-cac-ngan-hang-can-trich-lap-nhieu-hon-trong-cac-quy-tiep-theo.html