'Mắt thần bầu trời' tìm người trong lũ dữ

5 giờ trướcBài gốc

Đó là ông Lương Việt Quốc - người đứng sau những drone (máy bay không người lái) đi tìm sự sống giữa biển nước mênh mông.

Cú điện thoại trong đêm và cuộc hành quân thần tốc

Sau nhiều lần lỡ hẹn vì lịch trình dày đặc của một doanh nhân công nghệ, cuối cùng tôi cũng gặp được ông Lương Việt Quốc - CEO Công ty Real-time Robotics (RtR). Khác xa với hình dung của tôi về CEO của doanh nghiệp từng xuất khẩu drone sang Mỹ - thị trường khó tính nhất thế giới, ông Quốc giản dị trong chiếc áo thun, quần jeans, mắt luôn ánh lên sự tập trung. Đến khi câu chuyện chạm đến ba chữ “drone cứu hộ”, ông mới thực sự chậm lại như thể từng ký ức đang lần lượt hiện ra.

Hít một hơi sâu, ông Quốc nhớ tường tận cuộc gọi của người bạn sáng sớm ngày 20/11/2025. Bạn ông lạc giọng vì lo lắng, bởi gia đình người thân ở vùng lũ Khánh Hòa đã mất liên lạc suốt 2 - 3 ngày. Giữa lúc điện lưới tê liệt, sóng di động bị cắt đứt, lời cầu cứu “anh có thể cho drone bay tới để xác định tình trạng, nếu có thể thì thả pin, điện thoại hoặc nhu yếu phẩm không?” đã kích hoạt một chiến dịch chưa từng có tiền lệ. “Tôi hiểu, đó là cách cuối cùng họ nghĩ tới. Gọi cho tôi… như cầu may vậy” - ông Quốc kể.

Là người làm công nghệ, ông Quốc không cho phép bản thân trả lời bằng cảm xúc. Ông cùng cộng sự rà soát lại toàn bộ khả năng về khoảng cách, địa hình, vật cản, thời tiết, rủi ro bay trong mưa gió… Ông nhớ lại khoảnh khắc quyết định đầy kịch tính: “Lúc đó tôi nói thẳng, nếu đi ngay bây giờ thì có thể giúp được. Nếu không đi, chắc chắn 100% là không giúp được gì cả”.

Đội kỹ sư và phi công drone được điều động khẩn cấp, mang theo 3 thiết bị bay, thuê xe xuất phát từ TPHCM đến Khánh Hòa ngay trong ngày. Để tiết kiệm thời gian, công ty chủ động mua pin dự phòng, điện thoại, áo phao và các nhu yếu phẩm thay vì chờ gia đình chuẩn bị. Những chiếc drone mang tên Hera - sản phẩm từng được các đơn vị quốc phòng hàng đầu của Mỹ chọn, giờ đây mang trên mình sứ mệnh thiêng liêng: cứu người.

Chuyến bay từ trái tim

Trong lúc đội cứu hộ đang trên đường, thông tin lan ra nhanh chóng. Những tin nhắn cầu cứu khác bắt đầu gửi tới: người già, trẻ nhỏ ở trường học bị cô lập, những gia đình mất dấu người thân trong biển nước… Đứng trước tình cảnh đồng bào bị cô lập, ông Quốc thừa nhận: “Mình không thể giúp hết tất cả. Nhưng cái khó là… mỗi tin nhắn đều là một sinh mạng. Với từng trường hợp chúng tôi có thể giúp đều cố gắng thực hiện”.

Cứu hộ bằng drone không thể tự phát. Đội cứu hộ của RtR liên tục liên hệ với chính quyền địa phương, các lực lượng chức năng để đảm bảo mọi chuyến bay đều nằm trong sự điều phối chung. Ban đầu còn lúng túng, nhưng sau đó việc phối hợp đã được tháo gỡ khi Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang - người được Trung ương phân công hỗ trợ Khánh Hòa trực tiếp chỉ đạo, kết nối các đầu mối. Ông Quốc chia sẻ: “Có sự chỉ đạo quyết liệt từ lãnh đạo, mọi việc rõ ràng hơn rất nhiều. Trong cứu hộ, thời gian và sự thống nhất là hai yếu tố sống còn”.

Từ đây, những chiếc drone bắt đầu xé gió cất cánh vào tâm lũ. Giữa biển nước trắng xóa, nơi các phương tiện truyền thống bất lực, “mắt thần” Hera với khả năng quét tìm nhanh gấp đôi tiêu chuẩn thế giới đã phát huy sức mạnh vượt trội. Ký ức sâu đậm nhất của ông Quốc là chiều ngày 22/11, khi drone tiếp cận một điểm trường mầm non lọt thỏm giữa dòng nước cuộn xiết. Bên trong là 7 cháu nhỏ, 10 người lớn và một cụ bà 85 tuổi đang dần kiệt sức.

Công nghệ, nếu không cứu được người lúc cần thiết thì cũng chỉ là một sản phẩm”. Ông Lương Việt Quốc

Qua màn hình điều khiển, cả đội nín thở dõi theo từng mét bay qua luồng gió tạt mạnh có thể khiến hành trình chệch hướng bất cứ lúc nào. Khi những thùng nhu yếu phẩm được thả xuống chính xác, mang theo hơi ấm của sự sẻ chia, cảm xúc của những người thực hiện mới vỡ òa.

Đội cứu hộ của RtR đưa drone thực hiện nhiệm vụ cứu trợ tại tỉnh Khánh Hòa

Cả đội thở phào nhưng chưa dám mừng. Vì họ biết những nhu yếu phẩm trên chỉ giúp người dân cầm cự được thêm thời gian, còn cứu được hay không vẫn phải chờ các lực lượng tiếp cận.

Sau đợt mưa lũ, điều ông Quốc suy nghĩ nhiều nhất không phải là những chuyến bay đã thực hiện mà là những gì còn thiếu. Theo ông, cứu hộ không chỉ là thả gói mì hay chai nước, mà là tìm người. Khi điện mất, sóng điện thoại tắt, người dân không thể báo vị trí. Nếu không tìm được họ trước, mọi hỗ trợ phía sau đều vô nghĩa.

Từ trải nghiệm thực tế, ông Quốc cho rằng cần thay đổi cách nhìn về drone cứu hộ. Không phải drone càng to, mang càng nhiều hàng là tốt, mà là càng cơ động, càng linh hoạt sẽ càng hiệu quả. Nhiều drone nhỏ tiếp cận được nhiều điểm cùng lúc mới là thứ cứu người trong lũ. Drone cứu hộ thiên tai đòi hỏi tầm bay xa, độ cao phù hợp, khả năng điều khiển ổn định qua núi đồi, trong mưa gió với hệ thống điều khiển đặc thù.

Sau chuyến đi, ông Quốc và đội ngũ kỹ sư ngay lập tức bắt tay vào nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống AI không chỉ “nhìn” mà còn “nghĩ” để phân loại nạn nhân. Theo đó, drone có thể nhận diện đâu là trẻ nhỏ, người già hay người đang nguy kịch để đánh dấu đỏ ưu tiên cứu trợ trước. Với ông, mỗi chuyến bay không chỉ là trình diễn công nghệ, mà là một chuỗi logic: phát hiện - phân loại - ưu tiên can thiệp.

Niềm tin vào người trẻ

Từ trải nghiệm thực tế, ông Quốc ví drone cứu hộ phải giống như các “trụ nước cứu hỏa”, tức là được bố trí sẵn tại các địa phương thường xuyên chịu thiên tai. Nếu đợi cháy rồi mới điều xe bồn từ xa tới thì đám cháy đã không thể kiểm soát. Cứu hộ cũng vậy, sự hiện diện kịp thời là yếu tố sống còn. Đây chính là kim chỉ nam để ông Quốc nuôi hy vọng xây dựng một mạng lưới thiết bị bay, sẵn sàng ứng phó thiên tai trên toàn quốc trong tương lai.

Ông Lương Việt Quốc bên “đứa con tinh thần” Hera

Hera không chỉ là một cỗ máy. Đó là kết tinh của trí tuệ Việt và lòng nhân ái, là khát vọng phụng sự dân tộc của một người luôn coi “công nghệ đỉnh cao phải bắt đầu từ tình người”.

Điều khiến ông Quốc tự hào nhất trong buổi trò chuyện không phải là doanh thu từ Mỹ, mà là đội ngũ 100% kỹ sư Việt Nam. Tại RtR, thế hệ trẻ sinh những năm 1990 và 2000 đang trực tiếp giải những bài toán khó nhất thế giới về lập trình nhúng và AI. Ông tin kỹ sư Việt không hề thiếu năng lực, chỉ thiếu những phát minh và một sân chơi đẳng cấp để cạnh tranh sòng phẳng tại Silicon Valley.

“Tôi tin người trẻ Việt Nam không thiếu năng lực. Cái thiếu là môi trường để họ được làm những việc đủ lớn và được tin tưởng” - ông Quốc nói và cho rằng, nếu không đặt người trẻ vào những bài toán khó, họ sẽ không bao giờ trưởng thành.

Nhìn về năm 2026 và xa hơn, ông Quốc tiết lộ đang hoàn thiện những phát minh đột phá như dòng gimbal có hai “con mắt” camera để nhân đôi tầm tìm kiếm nạn nhân. Thế nhưng, dù drone có hiện đại đến đâu, trái tim người kỹ sư ấy vẫn luôn hướng về giá trị cộng đồng.

“Khi nhìn thấy sản phẩm của mình cứu được đồng bào, cảm xúc đó lớn lao hơn bất kỳ khoản doanh thu nào” - “cha đẻ” Hera Lương Việt Quốc trải lòng.

Uyên Phương

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/mat-than-bau-troi-tim-nguoi-trong-lu-du-post1818509.tpo