Mặt trận Tổ quốc Việt Nam: Đổi mới, hành động, hướng mạnh về cơ sở

25 phút trướcBài gốc

Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031, diễn ra tại Thủ đô Hà Nội từ ngày 11 đến 13-5-2026. Đây là sự kiện chính trị - xã hội quan trọng, khẳng định sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên phát triển mới.

Được tổ chức ngay sau thành công Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Đại hội lần này mở ra một nhiệm kỳ đặc biệt, khi Mặt trận tiếp tục xác lập vai trò trung tâm điều phối, thống nhất hành động của các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ.

Với chủ đề “Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển”, Mặt trận khóa XI mang sứ mệnh khơi dậy ý chí, niềm tin và khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Trước thềm Đại hội, Chương trình đặc biệt hôm nay của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội cùng phân tích những điểm mới, đột phá trong 7 chương trình hành động của nhiệm kỳ mới.

Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI không chỉ là một sự kiện chính trị - xã hội quan trọng, mà còn là dấu mốc mở đầu cho một nhiệm kỳ vận hành bộ máy với tầm vóc và vị thế mới.

Hai vị khách mời tham gia Chương trình tại Trường quay S1. Ảnh: Phạm Hùng

Tham gia Chương trình tại Trường quay S1 của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội có Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai; Giáo sư, Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí - Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn văn hóa - xã hội, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội.

Ngoài ra, Chương trình được kết nối trực tiếp với điểm cầu tại Nhà sinh hoạt cộng đồng số 26, phường Ngọc Hà - nơi vừa khánh thành “Phòng học số”, một công trình ý nghĩa của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội chào mừng Đại hội XI MTTQ Việt Nam. Khách mời tham gia có bà Trần Thị Hà Giang, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Ngọc Hà; ông Phạm Đình Thành, Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận địa bàn số 27; bà Nguyễn Thị Tâm, Trưởng ban Công tác Mặt trận địa bàn 26, phường Ngọc Hà.

Khẳng định vị thế mới của Mặt trận

Chia sẻ về không khí trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031, đồng chí Bùi Huyền Mai cho biết, những ngày này, trên khắp các tuyến phố của Thủ đô Hà Nội ngập tràn cờ hoa, tạo nên bầu không khí đặc biệt hướng tới sự kiện chính trị trọng đại chính thức diễn ra vào sáng 11-5.

Theo đồng chí Bùi Huyền Mai, bước vào nhiệm kỳ mới, vị thế và vai trò của Mặt trận đã có nhiều điểm khác biệt so với nhiệm kỳ Đại hội X. Mặt trận thực sự trở thành trung tâm của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Dưới mái nhà chung của Mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội cùng các hội quần chúng được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ cùng trực thuộc trong một mái nhà đại đoàn kết.

“Điều này tạo ra vị thế mới, đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm lớn lao hơn cho Mặt trận trong những nhiệm kỳ sắp tới”, đồng chí Bùi Huyền Mai nhấn mạnh.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai trao đổi tại chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Mệnh lệnh từ thực tiễn để củng cố niềm tin của nhân dân

Theo đồng chí Bùi Huyền Mai, một trong những điểm nhấn đặc biệt và mang tính đột phá tại Đại hội đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI là việc xây dựng thêm chương trình hành động thứ 7: "Tham gia công cuộc đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số".

Đây là bước phát triển quan trọng dựa trên sự kế thừa 6 chương trình hành động của nhiệm kỳ trước.

Việc bổ sung chương trình này khẳng định tinh thần nhập cuộc chủ động của Mặt trận, không đứng ngoài dòng chảy chuyển đổi số của đất nước. Trong bối cảnh hiện nay, chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở sự thay đổi về tư duy mà đã trở thành mệnh lệnh từ thực tiễn. Nếu không tham gia thực chất và mạnh mẽ vào quá trình này, Mặt trận sẽ khó lòng phát huy tối đa vai trò cầu nối vững chắc giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân.

Hà Nội những ngày này được trang trí rực rỡ cờ hoa, pano, áp phích chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031. Ảnh Phạm Hùng

Đáng chú ý, mục tiêu chuyển đổi số của Mặt trận có sự khác biệt rõ nét so với khối chính quyền. Nếu mục tiêu của chính quyền tập trung vào công tác quản trị xã hội, thì đối với công tác Mặt trận, chuyển đổi số hướng tới mục tiêu cao nhất là: Lắng nghe, thấu hiểu, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và giữ vững niềm tin của nhân dân từ cơ sở.

Việc đưa chuyển đổi số thành một chương trình hành động trọng tâm tại Đại hội XI không chỉ thể hiện trách nhiệm mà còn là quyết tâm chính trị cao độ của hệ thống Mặt trận. Đây chính là nền tảng để Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đồng hành cùng đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Phát huy mối liên kết giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân

Theo GS Nguyễn Anh Trí, việc năm 2026, đất nước ta liên tiếp tổ chức các sự kiện chính trị trọng đại như Đại hội lần thứ XIV của Đảng, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, kiện toàn bộ máy Chính phủ nhiệm kỳ mới và Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI sắp tới đã tạo nên sự gắn kết mang tính chiến lược trong toàn hệ thống chính trị.

GS Nguyễn Anh Trí trao đổi tại Chương trình. Ảnh Phạm Hùng

GS Nguyễn Anh Trí cho rằng, đây không chỉ là sự nối tiếp về mặt tổ chức, mà còn tạo ra mối liên kết mang tính chiến lược và sự thống nhất, đồng bộ và nhất quán, gắn kết từ Đảng, Nhà nước đến nhân dân, với MTTQ Việt Nam giữ vai trò là cầu nối.

“Đây là chủ trương xuyên suốt của Đảng ta trong nhiều năm qua. Thời điểm quan trọng như hiện nay rất cần phát huy mối liên kết này”, GS Nguyễn Anh Trí nhận định.

Đưa ra mục tiêu "hạnh phúc" là rất cần thiết và đáng kỳ vọng

Theo Giáo sư Nguyễn Anh Trí, việc đưa yếu tố "hạnh phúc" vào mục tiêu chiến lược của Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam là bước đi cần thiết, phù hợp với định hướng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Chia sẻ về việc đưa yếu tố “hạnh phúc” vào mục tiêu chiến lược của Mặt trận, Giáo sư Nguyễn Anh Trí cho rằng, "hạnh phúc" từ lâu đã là mục tiêu lớn mà Đảng và Nhà nước luôn hướng tới. Suốt hơn 96 năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã không ngừng nỗ lực, dành mọi nguồn lực để chăm lo đời sống nhân dân, hướng tới mục tiêu mỗi người dân đều được sống hạnh phúc.

Giáo sư Nguyễn Anh Trí trao đổi tại chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Giáo sư Nguyễn Anh Trí cho biết thêm, tùy từng giai đoạn, mục tiêu “hạnh phúc” có lúc được thể hiện đậm nét, có lúc đặt trong tổng thể nhiều mục tiêu phát triển khác.

Theo ông, trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước đang vươn mình để sánh vai cùng các quốc gia tiên tiến trên thế giới, việc xác định “hạnh phúc” là một mục tiêu phát triển là hết sức cần thiết. Ông cũng dẫn chứng, trong dự thảo Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đề cập tiêu chí “hạnh phúc”.

“Văn kiện Đại hội đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI đưa ra mục tiêu "hạnh phúc", theo tôi, là rất cần thiết và đáng kỳ vọng”, Giáo sư Nguyễn Anh Trí chia sẻ.

Gần dân bằng hành động thiết thực

Sức mạnh của Mặt trận bắt nguồn từ lòng dân. Làm thế nào để phương châm “gần dân, hiểu dân, trọng dân, vì dân” không chỉ dừng ở khẩu hiệu, mà trở thành chuẩn mực hành động trong nhiệm kỳ mới là vấn đề được nhiều người quan tâm.

Trao đổi về nội dung này, đồng chí Bùi Huyền Mai cho rằng, đây là câu hỏi luôn được đặt ra trong mọi giai đoạn phát triển, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, khi yêu cầu phục vụ nhân dân ngày càng cao.

Đồng chí Bùi Huyền Mai nêu ví dụ, trước đây, nếu người dân muốn phản ánh tình trạng ngập úng tại một con ngõ nhỏ, hay vấn đề ô nhiễm môi trường thì phải trải qua nhiều quy trình, như họp tổ dân phố, làm đơn, chờ chuyển cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết... Quá trình này thường kéo dài và mất nhiều thời gian.

Tuy nhiên, cùng với quá trình chuyển đổi số, việc tiếp nhận và xử lý kiến nghị của người dân đã có nhiều thay đổi. Trong đó, ứng dụng iHanoi đang trở thành công cụ phổ biến để người dân Thủ đô phản ánh các vấn đề dân sinh. Hiện đã có hơn 6 triệu người dân sử dụng thường xuyên ứng dụng này.

Hai vị khách mời tham gia chương trình tại Trường quay S1. Ảnh: Phạm Hùng

Chỉ với chiếc điện thoại thông minh, người dân có thể gửi phản ánh, kiến nghị hoặc đề xuất những vấn đề mình quan tâm. Các thông tin này sẽ được chuyển trực tiếp đến cơ quan hữu quan, người có thẩm quyền xử lý theo thời gian thực.

“Từ đó, chúng ta thấy vấn đề "gần dân" đã khác biệt rất nhiều so với trước đây”, đồng chí Bùi Huyền Mai nhấn mạnh.

Theo đồng chí Bùi Huyền Mai, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi triển khai chính quyền địa phương hai cấp, việc quản lý hành chính được thực hiện trực tiếp từ thành phố xuống cấp xã, khiến quy mô dân số và phạm vi quản lý của nhiều xã, phường tăng lên đáng kể. Có những địa bàn dân số lên tới hơn 100.000 người, đặt ra thách thức lớn trong việc lắng nghe đầy đủ tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. Trong bối cảnh đó, việc đẩy mạnh chuyển đổi số được xem là giải pháp quan trọng để chính quyền và hệ thống Mặt trận đến gần người dân hơn.

"Trong nhiệm kỳ tới, hệ thống Mặt trận sẽ tiếp tục nỗ lực, quyết tâm thực hiện tốt phương châm gần dân, trọng dân, hiểu dân; đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, thực sự trở thành cầu nối tin cậy giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân", đồng chí Bùi Huyền Mai khẳng định.

Chia sẻ về nội dung này, GS Nguyễn Anh Trí nhấn mạnh tiêu chí “vì dân, trọng dân, nghe dân, hiểu dân” luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, thể hiện trong các quy định pháp luật cũng như quá trình tổ chức thực hiện.

Theo GS Nguyễn Anh Trí, thời gian qua, chúng ta đã đạt được nhiều kết quả tích cực, song, trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu đó cần được nâng lên ở mức cao hơn. Để làm được điều này không hề dễ dàng, đòi hỏi sự quyết tâm, kiên trì và thực hiện thường xuyên. Bên cạnh việc tận dụng hiệu quả chuyển đổi số, điều quan trọng là đội ngũ cán bộ phải thấm nhuần tinh thần phục vụ nhân dân, từ đó tìm mọi giải pháp để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ trong thực tiễn.

Hướng mạnh về cơ sở để xây dựng cộng đồng hạnh phúc

Trao đổi về định hướng đổi mới hoạt động của MTTQ Việt Nam trong nhiệm kỳ mới, đồng chí Bùi Huyền Mai cho biết, trong Báo cáo chính trị trình Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động của Mặt trận, chuyển từ vận động mang tính hình thức sang vận động, tuyên truyền và lan tỏa, nhằm tạo nên sức mạnh tổng hợp, đặc biệt là sức mạnh từ nhân dân để kiến tạo xã hội ấm no, hạnh phúc ngay từ các cộng đồng dân cư nhỏ nhất.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai trao đổi tại chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Quan điểm này cũng đã được cụ thể hóa trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII và Nghị quyết Đại hội MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội.

“Chúng tôi sẽ quyết tâm tổ chức thực hiện theo hướng hướng mạnh về cơ sở, cùng nhau xây dựng thôn, tổ dân phố, phát huy cộng đồng tự quản để người dân tự xây đắp cuộc sống hạnh phúc cho chính mình”, đồng chí Bùi Huyền Mai chia sẻ.

Dẫn chứng từ thực tiễn, đồng chí Bùi Huyền Mai đề cập mô hình ở xã Phúc Thọ, nơi Mặt trận đã huy động được sự đồng hành của người dân hiến diện tích đất lớn để mở rộng ngõ xóm, chỉnh trang khu dân cư, tạo nên những con đường to, đẹp hơn trước. Hay tại xã Kiều Phú, các mô hình trồng cây xanh của thanh niên, nông dân… đều được triển khai dưới sự điều phối chung của Mặt trận, góp phần làm cho mỗi tuyến đường, ngõ phố ngày càng xanh, sạch, đẹp hơn.

Theo đồng chí Bùi Huyền Mai, trước đây, Mặt trận chủ yếu đóng vai trò phối hợp nên muốn triển khai công việc với các tổ chức chính trị - xã hội khác đều phải thông qua văn bản, đề xuất nội dung, thời gian, hình thức tổ chức... Nhưng hiện nay, khi các tổ chức chính trị - xã hội cùng trực thuộc dưới mái nhà chung của Mặt trận, việc phối hợp đã trở thành quy trình nội bộ, qua đó phát huy tốt hơn sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống.

“Tôi tin rằng, nếu quyết tâm thực hiện theo hướng đó, chúng ta sẽ tạo ra những kết quả thực tế, có thể đo đếm được ngay trong nhiệm kỳ này và từng bước xây dựng cuộc sống hạnh phúc như mong muốn của nhân dân”, đồng chí Bùi Huyền Mai khẳng định.

Thí điểm mô hình "Thôn, tổ dân phố số": Bước đột phá trong quản trị cơ sở

Chia sẻ về mô hình thể hiện rõ tinh thần chuyển từ “tuyên truyền” sang “vận động xã hội”, từ “phát động” sang “kiến tạo và lan tỏa” của MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, đồng chí Bùi Huyền Mai cho biết, Mặt trận thành phố đang thí điểm xây dựng mô hình thôn, tổ dân phố số nhằm thu hẹp khoảng cách giữa chính quyền và người dân thông qua công nghệ. Mô hình này tập trung vào hai giá trị cốt lõi: Phản hồi trực tiếp và minh bạch thông tin.

Thay vì quy trình gửi phản ánh, kiến nghị phức tạp và tốn thời gian như trước đây, mô hình số hóa này cho phép người dân gửi ý kiến ngay lập tức. Hệ thống có khả năng tiếp nhận và phản hồi theo thời gian thực, hoạt động 24/7, giúp xóa bỏ rào cản về không gian và thời gian vật lý trong công tác điều hành.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Bùi Huyền Mai trao đổi tại chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Bên cạnh việc tiếp nhận phản ánh, mô hình còn là kênh cung cấp thông tin chính thống. Ví dụ, toàn bộ văn bản chính sách và nội dung liên quan công tác giải phóng mặt bằng của các dự án trọng điểm được công khai trên nền tảng số. Người dân có thể chủ động truy cập, theo dõi để nắm bắt thông tin một cách minh bạch nhất.

Việc thiết lập cơ chế trao đổi hai chiều này không chỉ giúp người dân dễ dàng phản ánh, kiến nghị, mà còn hỗ trợ chính quyền và Mặt trận lắng nghe, giải đáp kịp thời, từ đó tạo sự đồng thuận thực sự từ cơ sở.

“Đây chính là cách phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa một cách thiết thực nhất", đồng chí Bùi Huyền Mai khẳng định.

Phát huy sâu sắc và hiệu quả hơn vai trò phản biện xã hội

Trong bối cảnh yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân ngày càng cao, vai trò giám sát, phản biện xã hội của đội ngũ chuyên gia, trí thức và nhân dân tại cơ sở thông qua MTTQ Việt Nam cần phải sắc bén hơn.

Theo GS Nguyễn Anh Trí, MTTQ Việt Nam các cấp là nơi tập hợp được nhiều tiếng nói phong phú, đa diện và thẳng thắn nhất trong hoạt động phản biện xã hội.

GS Nguyễn Anh Trí trao đổi tại chương trình. Ảnh: Phạm Hùng

Tuy nhiên, trong giai đoạn mới, theo GS Nguyễn Anh Trí, vai trò phản biện xã hội cần tiếp tục được phát huy sâu sắc và hiệu quả hơn nữa. Để làm được điều đó, có hai nhóm công việc lớn cần triển khai, gồm: mở rộng và củng cố.

Về mở rộng, GS Nguyễn Anh Trí cho biết, trong khoảng hai năm qua, MTTQ Việt Nam đã được mở rộng mạnh mẽ với sự tham gia của 5 tổ chức chính trị - xã hội cùng nhiều tổ chức xã hội, nghề nghiệp khác.

Về củng cố, theo GS Nguyễn Anh Trí, hệ thống MTTQ Việt Nam đang liên tục tổ chức đại hội ở các cấp địa phương. Đặc biệt, Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI diễn ra từ ngày 11 đến 13-5 là bước tiếp tục củng cố tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động.

“Tôi tin rằng khóa XI, vấn đề phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam với mục tiêu vì dân chắc chắn sẽ được nâng cao hơn, hiệu quả hơn”, GS Nguyễn Anh Trí nhấn mạnh.

Chủ động thích ứng, đổi mới mạnh mẽ hơn từ chuyển đổi số

Theo GS Nguyễn Anh Trí, việc nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ Mặt trận là yêu cầu tất yếu, mang tính thường xuyên và lâu dài. Bên cạnh đào tạo, tự học, ông cũng nhấn mạnh đến thách thức mới từ chuyển đổi số, đòi hỏi cán bộ Mặt trận phải chủ động thích ứng và đổi mới mạnh mẽ hơn.

Đánh giá việc nâng cao năng lực cán bộ Mặt trận theo Chương trình số 7, GS Nguyễn Anh Trí cho rằng, vai trò của cán bộ Mặt trận rất quan trọng.

Lực lượng Đoàn Thanh niên phường Ngọc Hà trực tiếp hướng dẫn cán bộ cơ sở thao tác trên máy tính. Ảnh: Duy Khánh

Trước kia, các hoạt động của Mặt trận mang tính phong trào nhiều hơn, còn hiện nay, công tác của Mặt trận khó hơn, sâu sắc hơn, đòi hỏi năng lực của đội ngũ cán bộ Mặt trận cũng cao hơn. Vì vậy, việc nâng cao năng lực của cán bộ Mặt trận là nhu cầu tự thân, thường xuyên. Cán bộ Mặt trận phải được đào tạo, học tập, kể cả tự học, để nâng cao năng lực.

Cùng với đó, một vấn đề rất mới là chuyển đổi số. Để đáp ứng được yêu cầu này, Mặt trận phải tích cực thích ứng, đổi mới mạnh mẽ hơn trong mọi hoạt động.

Tiếp tục cập nhật

Nhóm phóng viên

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/mat-tran-to-quoc-viet-nam-doi-moi-hanh-dong-huong-manh-ve-co-so-749250.html