Quyết định trên được công bố trong báo cáo chiến lược hàng không 2026 của Thủy quân Lục chiến Mỹ và vừa được thông tin bởi các nguồn tin quân sự.
Gói vũ khí Harvest Hawk, vốn biến loại máy bay vận tải-tiếp dầu KC-130J Hercules trở thành nền tảng hỗ trợ hỏa lực gần với khả năng phóng tên lửa dẫn đường, nay chính thức bị loại khỏi biên chế do chi phí bảo trì cao và nhu cầu hoạt động hạn chế trong thời gian qua.
Harvest Hawk là viết tắt của “Hercules Airborne Weapons Kit”, một gói lắp đặt tấn công-do thám mang tính bổ sung được thiết kế để biến KC-130J thành máy bay hỗ trợ hỏa lực tầm thấp trong các môi trường tác chiến như chiến tranh chống khủng bố ở Afghanistan và Iraq từ đầu thập niên 2010.
Gói này được triển khai lần đầu vào khoảng năm 2010 và đạt trạng thái khả dụng đầy đủ vào năm 2021, khi 10 chiếc KC-130J được hiệu chỉnh để nhận các bộ phận cần thiết lắp đặt Harvest Hawk.
Với Harvest Hawk được lắp đặt, KC-130J có thể mang theo nhiều loại vũ khí chính xác. Đặc biệt là tên lửa đối đất dẫn đường bằng laser AGM-114 Hellfire, có chiều dài khoảng 1,6 m, tầm bắn hiệu quả lên tới khoảng 8 km và được điều khiển bằng hệ thống laze hoặc hướng dẫn radar bán chủ động.
Ngoài Hellfire, Harvest Hawk Plus (bản mở rộng) còn có khả năng triển khai tên lửa-phóng rocket AGM-176 Griffin nặng khoảng vài trăm kg, cũng như các bom trượt điều khiển cỡ nhỏ GBU-44/B Viper Strike.
Gói tăng cường này còn bao gồm tháp cảm biến đa chế độ electro-optical và hồng ngoại dưới mũi KC-130J cùng bộ laser chiếu điểm mục tiêu, hỗ trợ việc tiếp nhận và dẫn bắn mục tiêu từ xa.
Mô-đun Harvest Hawk hoạt động theo nguyên tắc “roll-on/roll-off” - tức gắn vào hoặc tháo ra từ khoang hàng chính của KC-130J mà không ảnh hưởng tới các tính năng nguyên bản như tiếp dầu trên không hay vận tải binh sĩ và hàng hóa.
Khi được trang bị, hệ thống khai hỏa và cảm biến hoạt động phối hợp với đội ngũ vận hành trên khoang, biến KC-130J từ đơn thuần một máy bay vận tải thành nền tảng hỗ trợ hỏa lực có thể duy trì thời gian bay dài và phá hủy điểm tập kết hay cụm mục tiêu tầm thấp từ phía sau cánh quân mình.
Dù đã từng bắn tên lửa Hellfire trong các chiến dịch chống khủng bố, Harvest Hawk không còn được triển khai thực tế kể từ năm 2014.
Điều này phản ánh việc thay đổi ưu tiên chiến lược của quân đội Mỹ, khi các lực lượng vũ trang dần chuyển sang chuẩn bị cho các đối đầu có cường độ cao hơn với đối thủ hiện đại trang bị phòng không hiệu quả.
Việc sử dụng KC-130J được mở rộng trong vai trò tiếp dầu và vận tải chiến lược đã khiến cho gói vũ khí phụ như Harvest Hawk không còn phù hợp nữa.
Một phát ngôn viên của Thủy quân Lục chiến Mỹ giải thích rằng quyết định này dựa trên việc sử dụng hạn chế của Harvest Hawk trong những năm qua, chi phí bảo trì lớn và nhu cầu huấn luyện phi hành đoàn để vận hành hệ thống đòi hỏi tài nguyên mạnh.
Kể từ khi hoàn thiện bộ kit vào năm 2021, chỉ có 6 gói vũ khí Harvest Hawk đầy đủ được tồn kho cho lực lượng, mặc dù 10 chiếc KC-130J được chỉnh sửa để lắp đặt các bộ phận này.
Từ góc độ chiến lược, việc loại bỏ Harvest Hawk đánh dấu một thay đổi trong cách tiếp cận của Thủy quân Lục chiến, không còn tập trung vào chuyện “bắn và hỗ trợ hỏa lực trực tiếp” từ máy bay vận tải mà chuyển sang mô hình sử dụng các phương tiện chuyên nhiệm khác, như trực thăng tấn công, tiêm kích hoặc các giải pháp hỏa lực tầm xa chuyên dụng hơn.
Quân đội Mỹ cũng đang hướng tới tích hợp các hệ thống tác chiến điện tử như xếp đặt bộ Intrepid Tiger II trên KC-130J để phục vụ mục tiêu tự vệ và tác chiến hỗ trợ trong các môi trường đối kháng cao hơn trong tương lai.
Trong khi Harvest Hawk không còn là một phần của lực lượng, tương lai của KC-130J vẫn tiếp tục phát triển theo những hướng khác.
Các ý tưởng như hệ thống đạn đặt nhanh Rapid Dragon, cho phép phóng tên lửa hành trình tầm xa từ loại máy bay này, đang được cân nhắc để bổ sung năng lực bắn tầm xa cho phi đội vận tải-tiếp dầu.
Điều này phù hợp với yêu cầu mới về chiến tranh hiện đại, nơi khả năng đánh chặn mục tiêu ở khoảng cách xa và trong môi trường phòng không cấp cao là yếu tố quan trọng.
Việc quyết định đình chỉ Harvest Hawk chính thức khép lại một chương trong lịch sử biến đổi khí tài vận tải thành nền tảng tác chiến hỗ trợ, đồng thời mở ra hướng đi mới cho khí tài KC-130J trong lực lượng Thủy quân Lục chiến Mỹ.
Việt Hùng