Công ty Mỹ Skunk Works - một đơn vị trực thuộc tập đoàn công nghiệp quân sự khổng lồ Lockheed Martin đã tích cực phát triển máy bay siêu thanh thử nghiệm X-59 QueSST kể từ năm 2013.
Chiếc phi cơ này nằm trong chương trình Trình diễn chuyến bay tầm thấp của NASA. Trên cơ sở X-59, trong tương lai gần, họ muốn tạo ra một chiếc máy bay chở khách siêu âm được sản xuất hàng loạt.
Nhân viên kỹ thuật đã lắp ráp hoàn chỉnh chiếc X-59 QueSST tại Nhà máy số 42 của Không quân Mỹ (USAF) ở Palmdale, Calif, vào tháng 11/2021.
Có lẽ trong khoảng thời gian này, một số công việc đã được thực hiện trên chiếc máy bay thử nghiệm và đến tháng 10/2023 nó đã được đưa ra khỏi nhà xưởng và đang chuẩn bị cho các bài kiểm tra trên mặt đất và trên không ở Palmdale.
Và cột mốc quan trọng đã tới vào tháng 10/2025, khi máy bay X-59 QueSST do Lockheed Martin đã thực hiện chuyến bay đầu tiên ở tốc độ cận âm, dịch vụ giám sát hàng không Flightradar24 ghi nhận điều này.
Tiếp theo, tới tháng 6/2026, chiếc X-59 QueSST chính thức thiết lập cột mốc lịch sử khi đạt tốc độ siêu âm lần đầu tiên trong một bài kiểm tra tính năng quan trọng.
Chuyến bay nói trên theo nhận xét là một cột mốc quan trọng trên con đường chứng minh công nghệ bay siêu âm tiếng ồn thấp, dự kiến sẽ được triển khai ngay trong năm nay.
Phi công thử nghiệm của NASA - ông Jim "Clue" Less, đã cất cánh từ căn cứ không quân Edwards ở California và hạ cánh thành công, đưa máy bay đạt tới tốc độ khoảng Mach 1,1.
Chuyến bay bắt đầu lúc 11h08 sáng theo giờ Thái Bình Dương và kéo dài 81 phút. Trong bài kiểm tra, các chuyên gia đã đánh giá đặc tính bay của chiếc X-59 ở cả chế độ cận âm và siêu âm.
Máy bay X-59 QueSST được thiết kế để hoạt động ở tốc độ siêu âm với tác động âm thanh tối thiểu. Thay vì tiếng nổ siêu âm lớn thường thấy nó chỉ tạo ra tiếng ồn nhỏ đặc trưng, âm thanh theo mô tả là tiếng "thịch" trên không trung.
Trong quá trình bay, X-59 được một chiếc F-15 của NASA hộ tống để giám sát, tiếng nổ siêu âm từ F-15 đã che lấp bất kỳ hiệu ứng âm thanh nào có thể phát sinh từ X-59.
Cần nhắc lại, chương trình QueSST (Công nghệ siêu âm yên tĩnh) nhằm mục đích phát triển các phương tiện có khả năng giảm đáng kể mức độ tiếng ồn trong chuyến bay siêu âm.
Nếu thành công, điều này sẽ mở đường cho việc nối lại các chuyến bay siêu âm trên đất liền, hiện đang bị hạn chế bởi quy định quốc tế do tiếng ồn quá lớn từ vụ nổ siêu âm.
Ý tưởng cốt lõi của máy bay X-59 nằm ở hình dạng khí động học đặc biệt, cho phép giảm thiểu sự hình thành và cường độ của sóng xung kích. Thiết kế quan trọng là phần mũi dài và nhọn, giúp sóng xung kích được tạo ra dần dần và giảm tiếng nổ siêu âm.
Bên cạnh đó, ngay cả những sóng phát sinh trong quá trình bay cũng được yêu cầu phải yếu hơn đáng kể so với máy bay siêu âm truyền thống.
Chiếc máy bay thử nghiệm công nghệ nói trên có chiều dài 28,7 m và sải cánh 9 m, được trang bị động cơ phản lực F414-GE-100, giúp nó đủ khả năng tăng tốc vượt qua "bức tường âm thanh".
Việt Dũng