Những lời mời nhận quà miễn phí, kỳ nghỉ dưỡng sang trọng hay cơ hội đầu tư sinh lời tưởng như vô hại đang trở thành chiếc bẫy khiến không ít người cao tuổi mất hàng tỷ đồng. Loạt phim tài liệu "Bẫy 2 - Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ" phát sóng trên VTV đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận khi hé lộ nhiều góc khuất phía sau mô hình sở hữu kỳ nghỉ (Timeshare).
Những khoản tiền tích cóp cả đời đổi lấy các bản hợp đồng đầy rủi ro
Với 3 tập lên sóng trong tháng 6 này, mỗi tập hơn 40 phút, series phim tài liệu VTV Đặc biệt Bẫy 2 - Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ của ê kíp Ban Chuyên đề - Khoa giáo, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã lật mở một mảng tối phía sau mô hình "Sở hữu kỳ nghỉ".
Vì tin lời quảng cáo rất hấp dẫn nên ngoài số tiền có được từ của hồi môn do cha để lại, bà Thủy còn đi vay thêm để đủ 1,7 tỉ đồng cho bốn quyển hợp đồng kỳ nghỉ ở tuổi 70 - Ảnh chụp màn hình
Trong các tập phim đã phát sóng, khán giả không khỏi xót xa trước câu chuyện của nhiều người lớn tuổi bị cuốn vào vòng xoáy của những hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ có giá trị từ vài trăm triệu đến hàng chục tỷ đồng.
Có người dùng toàn bộ số tiền tiết kiệm tuổi già, thậm chí vay mượn thêm để mua các gói nghỉ dưỡng được quảng bá với những lời cam kết hấp dẫn như: Nghỉ dưỡng trọn đời, khả năng chuyển nhượng dễ dàng hay thu lợi nhuận từ việc cho thuê lại.
Tuy nhiên, sau khi ký hợp đồng, nhiều khách hàng mới phát hiện việc sử dụng quyền nghỉ dưỡng không hề đơn giản như quảng cáo. Việc đặt phòng gặp khó khăn, chi phí duy trì tăng theo thời gian, trong khi khả năng chuyển nhượng hoặc bán lại gần như không khả thi.
Đáng chú ý, nhiều trường hợp nạn nhân là những người đã ngoài 70 tuổi, thậm chí gần 90 tuổi. Đây là nhóm khách hàng được cho là dễ bị tác động bởi các chiêu thức tiếp thị đánh vào tâm lý và cảm xúc.
Đánh trúng tâm lý cô đơn của người già
Một trong những vấn đề được bộ phim tài liệu phản ánh là cách thức tiếp cận khách hàng của các đơn vị bán sở hữu kỳ nghỉ.
Thay vì tập trung vào giá trị thực của sản phẩm, nhiều nhân viên tư vấn dành nhiều thời gian xây dựng mối quan hệ thân thiết với khách hàng. Những cuộc điện thoại hỏi thăm, lời quan tâm ân cần hay các buổi gặp mặt được tổ chức bài bản khiến nhiều người cao tuổi cảm thấy được tôn trọng và chăm sóc.
Khi niềm tin được thiết lập, các chương trình giới thiệu sản phẩm thường đi kèm hàng loạt ưu đãi hấp dẫn như quà tặng giá trị, phiếu nghỉ dưỡng miễn phí hoặc cơ hội đầu tư sinh lời trong tương lai.
Nhân viên tư vấn đa phần là người trẻ - Ảnh chụp màn hình
Một bên là những nhân viên tư vấn trẻ tuổi, muốn làm giàu nhanh chóng nên bất chấp mọi ranh giới đạo đức. Họ sử dụng vỏ bọc văn minh, ăn mặc đẹp đẽ, nói năng nhỏ nhẹ, rót những lời mật ngọt để lấy lòng tin.
Một bên là những người cao tuổi nhẹ dạ, cả tin và cô đơn, mong muốn được quan tâm, trò chuyện. Khi đã sập bẫy, họ giấu giếm gia đình, âm thầm đi vay mượn, cầm cố nhà cửa, đẩy bản thân vào bĩ cực không lối thoát.
Nhiều chuyên gia nhận định, chính sự cô đơn và thiếu kết nối trong cuộc sống hiện đại đã vô tình tạo ra khoảng trống để những hình thức bán hàng mang tính thao túng tâm lý có cơ hội phát triển.
Không ít người cao tuổi vì ngại chia sẻ với con cháu hoặc muốn tự quyết định tài sản cá nhân nên âm thầm ký hợp đồng, chỉ đến khi phát sinh tranh chấp gia đình mới phát hiện sự việc.
"Ê kíp không phán xét hay kết tội bất kỳ ai. Mọi diễn biến, hình ảnh, lời thoại đều được ghi lại một cách chân thực nhất. Bộ phim sẽ đi đến tận cùng sự thật, để những hành vi tự bộc lộ bản chất và để khán giả tự rút ra thông điệp cho riêng mình", phóng viên Hồ Trí - Ban Chuyên đề - Khoa giáo - cho biết.
Câu chuyện khiến nhiều khán giả nghẹn lòng
Nhân viên tư vấn đa phần là người trẻ - Ảnh chụp màn hình
Sau khi chương trình phát sóng, mạng xã hội xuất hiện hàng nghìn bình luận chia sẻ trải nghiệm tương tự. Nhiều gia đình cho biết cha mẹ hoặc ông bà của họ từng tham gia các chương trình giới thiệu sở hữu kỳ nghỉ và phải gánh chịu những thiệt hại tài chính lớn.
Đặc biệt, một câu nói xuất hiện trong bộ phim đã khiến nhiều khán giả xúc động: "Mẹ chị mất rồi em ạ, vì tất cả những lời hứa hẹn của các em", câu nói của con gái bà Phương - một trong những nạn nhân của hợp đồng Sở hữu kỳ nghỉ, khiến nhiều người xem phải rớt nước mắt.
Những câu chuyện như vậy không chỉ phản ánh thiệt hại về tiền bạc mà còn cho thấy những tổn thương tinh thần kéo dài đối với cả gia đình.
Nhiều ý kiến từ công chúng bày tỏ mong muốn các cơ quan chức năng sớm rà soát, tăng cường kiểm tra hoạt động kinh doanh sở hữu kỳ nghỉ nhằm bảo vệ người tiêu dùng, đặc biệt là nhóm người cao tuổi.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần đặc biệt thận trọng trước những lời mời gọi đầu tư hoặc nghỉ dưỡng với cam kết lợi nhuận cao. Trước khi ký bất kỳ hợp đồng nào, khách hàng nên tìm hiểu kỹ thông tin doanh nghiệp, tham khảo ý kiến luật sư và trao đổi với người thân để tránh những quyết định vội vàng có thể dẫn đến hậu quả tài chính nghiêm trọng.
Từ những câu chuyện được phản ánh trong loạt phim của VTV, bài học lớn nhất không chỉ là cảnh giác với các hợp đồng phức tạp mà còn là sự quan tâm nhiều hơn đến người thân lớn tuổi trong gia đình. Bởi đôi khi, điều họ cần nhất không phải những lời hứa về kỳ nghỉ sang trọng, mà là sự đồng hành và sẻ chia từ chính con cháu của mình.
Hình ảnh ám ảnh chính là ánh mắt thẫn thờ, đau đớn của những người đã ở tuổi gần đất xa trời - Ảnh chụp màn hình
Sở hữu kỳ nghỉ là gì?
Sở hữu kỳ nghỉ, hay còn gọi là Timeshare, là mô hình cho phép khách hàng trả trước một khoản tiền để có quyền sử dụng dịch vụ nghỉ dưỡng tại các khu nghỉ mát hoặc khách sạn trong một khoảng thời gian nhất định mỗi năm.
Mô hình này xuất hiện tại châu Âu từ những năm 1960 và phát triển mạnh tại Mỹ từ thập niên 1970. Ban đầu, đây được xem là giải pháp giúp nhiều người có cơ hội trải nghiệm nghỉ dưỡng cao cấp với chi phí thấp hơn so với việc sở hữu bất động sản nghỉ dưỡng riêng.
Theo nguyên lý hoạt động, khách hàng không sở hữu toàn bộ bất động sản mà chỉ sở hữu hoặc được quyền sử dụng một khoảng thời gian nghỉ dưỡng cố định hằng năm.
Tại Việt Nam, sở hữu kỳ nghỉ bắt đầu phát triển mạnh trong khoảng hơn 10 năm trở lại đây, đặc biệt tại các địa phương có ngành du lịch nghỉ dưỡng phát triển.
Mai Ngọc (t/h)