Mẹ của núi đồi. Tranh của Trần Kiến Quốc.
Ngọn núi ấy, trở thành biểu tượng nghệ thuật của Trần Kiến Quốc, ẩn chứa những câu chuyện chưa bao giờ mòn cũ - những câu chuyện đậm đặc văn hóa rừng - ký ức của miền cao nguyên Lang Biang. Từ trải nghiệm cá nhân, nghe những câu chuyện kể về văn hóa rừng của người K’ho - một sắc dân gốc Tây Nguyên luôn coi con người là một phần của rừng (con người từ rừng đi ra, chết lại tan biến vào rừng), cùng nhiều lần điền dã thực địa - anh nhận thấy ngọn núi Lang Biang trong ký ức cộng đồng người K’ho chính là một điểm tựa của nhân tính, một nơi chốn để con người tái hợp những giấc mơ nguyên thủy, một nơi giúp con người tìm ra sức mạnh trong mối giao hòa chặt chẽ với tự nhiên. Ngôn ngữ hội họa của Trần Kiến Quốc vì thế mang đậm tính biểu trưng. Người xem tranh có thể nhận ra điều đó, qua tác phẩm “Mẹ của núi đồi”, giàu tính biểu trưng.
Ở tác phẩm này, anh từ chối lối vẽ sao chép thực tại, chủ động vận hành hệ thống ngôn ngữ biểu đạt mới, trên cơ sở những tích lũy trải nghiệm, ký ức và cả những chiêm nghiệm nội tâm về ngọn núi Lang Biang. “Mẹ của núi đồi” được Trần Kiến Quốc tổ chức bố cục theo trục ngang. Những lớp núi mềm mại, xếp chồng lên nhau, anh ẩn dụ về mạch nguồn sự sống - núi hiện thân như một thực thể sống - mẹ núi, mẹ thiên nhiên, vừa trữ tình, vừa bí ẩn. Đi sâu tìm hiểu ký ức cộng đồng người K’ho, Trần Kiến Quốc còn nhận thấy, với những sắc dân gốc Tây Nguyên, núi không chỉ là mạch nguồn sự sống, núi còn là không gian của nội giới. Do vậy, anh đã xây dựng hình tượng núi rừng Tây Nguyên như một thực thể sống bằng một cấu trúc thị giác mang tính biểu tượng cao độ trong tác phẩm “Linh hồn của rừng”. Núi rừng Tây Nguyên - qua kiến giải thị giác của Trần Kiến Quốc - không hiện diện như một phong cảnh thông thường mà hiện hữu như một thực thể sống, nơi con người và cây cối đồng hiện trong một không gian chồng chập những ký ức.
Bằng cách kể về ký ức của miền cao nguyên Lang Biang qua ngôn ngữ hội họa, Trần Kiến Quốc đã mang đến những rung cảm đặc biệt cho công chúng nghệ thuật. Anh đã biến những trải nghiệm cá nhân thành một cuộc đối thoại thú vị giữa thực tại và quá khứ, nơi những mảng màu dịu lắng không chỉ để xem, còn thắp sáng những hi vọng về một ý niệm thống nhất - mối liên kết bền chặt giữa con người và thiên nhiên.
Họa sĩ Trần Kiến Quốc, sinh năm 1976, quê gốc tỉnh Đồng Tháp, nay sống và vẽ tại TP Hồ Chí Minh. Tranh của Trần Kiến Quốc đã tham dự nhiều triển lãm trong nước và ngoài nước. Tiêu biểu như: triển lãm tại Hong Kong năm 2006, triển lãm tại Hàn Quốc năm 2007, triển lãm tại Australia năm 2008 và National Fine Arts Exhibition - Hà Nội, năm 2005.
Trịnh Chu .