Đội Quy tập, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh thực hiện cất bốc hài cốt liệt sĩ.
Quy tập có 32 cán bộ, chiến sĩ, phụ trách 10 huyện với 724 bản của tỉnh Hủa Phăn, nước CHDCND Lào. Hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trên địa bàn tỉnh Hủa Phăn bắt đầu vào mùa khô, kéo dài từ tháng 10 năm trước đến tháng 5 năm sau. Mỗi chuyến đi, hành trang mang theo của cán bộ, chiến sĩ là bản đồ, la bàn, cuốc, xẻng, quân tư trang cá nhân, lương thực, thực phẩm đảm bảo đủ cho những tháng ngày trên nước bạn. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Đội Quy tập gặp nhiều khó khăn, như địa bàn tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là vùng núi cao của Thượng Lào có địa hình hiểm trở, không có sơ đồ mộ chí, chủ yếu là mộ lẻ nằm ở vùng sâu, vùng xa; phần lớn thông tin về nơi an táng chỉ dựa vào lời kể của người dân đi làm nương rẫy, săn bắn phát hiện mô tả lại, độ chính xác không cao; những người biết thông tin chính xác đã già yếu, trí nhớ giảm...
Để hoàn thành tốt nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và quân đội giao, thực hiện sự chỉ đạo của Ban công tác đặc biệt Chính phủ, Ban Chỉ đạo 515 quốc gia, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 4, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và Đội Quy tập đã tập trung làm tốt công tác đối ngoại quốc phòng, đối ngoại Nhân dân. Trong đó, Đội Quy tập tập trung làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên; phát huy vai trò của chi bộ để mỗi đảng viên nêu cao tinh thần, trách nhiệm, vượt qua mọi khó khăn thực hiện tốt nhiệm vụ. Do địa bàn tìm kiếm cách xa khu dân cư nên đội chia thành 2 hướng để làm nhiệm vụ. Hoạt động địa bàn độc lập, mỗi lần cán bộ, chiến sĩ đi hành quân, việc sinh hoạt chi bộ gặp rất nhiều khó khăn. Vì vậy, để sinh hoạt được thường xuyên, chi bộ đã tổ chức sinh hoạt theo 2 tổ đảng, phù hợp với điều kiện thực tế ở mỗi địa bàn hành quân. Hàng tháng, chi bộ đưa các nghị quyết phù hợp với tình hình thực tế nhiệm vụ của Đội Quy tập. Qua đó, phát huy vai trò, trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên, đặc biệt là vai trò trách nhiệm người đứng đầu trong thực hiện nhiệm vụ.
Thượng tá Trịnh Ngọc Bân, Bí thư chi bộ, Chính trị viên Đội Quy tập, chia sẻ: "Có những đợt tìm kiếm, cán bộ, chiến sĩ trong đội phải hành quân bộ hàng chục km đường rừng, đối diện với bệnh tật, bom mìn còn sót lại. Hành trình tìm kiếm có những lúc tưởng chừng như vô vọng nhưng cứ nghĩ đến người ông, người bác mình vẫn nằm giữa rừng sâu, núi thẳm, cán bộ, chiến sĩ trong đội lại như được tiếp thêm nghị lực, cố gắng hoàn thành nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và quân đội giao. Mỗi đảng viên đều xác định tìm hài cốt liệt sĩ như tìm người thân của chính mình”.
Xác định công tác dân vận có vai trò hết sức quan trọng, do vậy, cán bộ, chiến sĩ trong Đội Quy tập phải học tiếng Lào, tìm hiểu phong tục, tập quán của nước bạn để có cách tuyên truyền, vận động phù hợp. Chi bộ đã phân công đảng viên phụ trách địa bàn đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân các bộ tộc Lào cung cấp thông tin, tham gia khảo sát, dẫn đường, chỉ vị trí mộ cho Đội Quy tập khi thực hiện nhiệm vụ. Tranh thủ những ngày chủ nhật được nghỉ, các anh đã trực tiếp xuống tận các bản, nắm bắt tình hình, “cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng sinh hoạt” với bà con. Các anh hướng dẫn bà con trồng rau, cách giữ vệ sinh môi trường và cách nhận biết những căn bệnh thông thường, sửa chữa nhà cho bà con. Trong mùa khô 2024-2025, cán bộ, chiến sĩ Đội Quy tập đã tổ chức khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho trên 3.500 lượt người; trao tặng 6.100 bộ quần áo, 150kg cá khô, moi khô, 200 lít nước mắm, 1.000 cuốn vở, bút cho Nhân dân và các em học sinh trên các địa bàn đội đến thực hiện nhiệm vụ; tiến hành tu sửa nhà văn hóa, tổng vệ sinh khu vực sinh hoạt cộng đồng, với trên 560 ngày công lao động.
Gần 5 năm gắn bó với nhiệm vụ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, Thiếu tá Triệu Duyên Hoàng phấn khởi chia sẻ: Nhờ làm tốt công tác dân vận, bà con hiểu thêm về sự hy sinh của bộ đội tình nguyện Việt Nam năm xưa. Qua đó, tạo điều kiện, giúp đỡ cán bộ, chiến sĩ trong quá trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. Từ sự giúp đỡ của bà con bộ tộc Lào, dường như có một kết nối siêu hình nào đó, tiếp thêm sức mạnh để cán bộ, chiến sĩ Đội Quy tập tìm thấy hài cốt liệt sĩ, đưa các anh về với quê hương, gia đình.
Thượng úy Bùi Sơn Lâm chia sẻ thêm: Trong mùa khô 2024-2025, Đội Quy tập đã tìm kiếm, cất bốc được 21 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại nước bạn Lào. Sau nhiều ngày đào xới, tìm kiếm, mỗi hài cốt được phát hiện, dẫu không còn nguyên vẹn, dẫu không có một dòng tên tuổi, địa chỉ nhưng cũng khiến các cán bộ, chiến sĩ quy tập mừng rơi nước mắt. Đó không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là trách nhiệm thiêng liêng với đồng đội, với Tổ quốc.
Trên dọc dài đất nước hình chữ S còn biết bao người mẹ khi nhắm mắt xuôi tay vẫn chưa thể yên lòng; biết bao người vợ, người con vẫn đau đáu, mòn mỏi đi tìm kiếm người thân. Từ mệnh lệnh của trái tim đã thôi thúc các anh tiếp tục lên đường, tới những chiến trường năm xưa - nơi các thế hệ cha anh đã chiến đấu, anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì nhiệm vụ quốc tế cao cả để đưa các anh về đất mẹ thân yêu. Hành trình thầm lặng của những người lính quy tập hôm nay tiếp tục viết nên phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới: “Sẵn sàng đi bất cứ nơi đâu, làm bất cứ việc gì khi Tổ quốc cần”. Những việc làm nghĩa tình, đầy trách nhiệm này đã và đang góp phần vun đắp tình hữu nghị Việt - Lào “mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững”.
Bài và ảnh: Hoàng Mai