Mexico tiêu diệt 'trùm cuối' El Mencho: Bước ngoặt an ninh hay khởi đầu bất ổn mới?

3 giờ trướcBài gốc

Báo chí Mexico đưa tin về cái chết của trùm ma túy Nemesio Oseguera Cervantes, còn được biết đến với biệt danh “El Mencho”. Ảnh: New York Times

Theo tờ New York Times, việc tiêu diệt trùm ma túy khét tiếng El Mencho được xem là một trong những chiến thắng lớn nhất của Mexico trong cuộc chiến chống cartel nhiều năm qua. Tuy nhiên, đằng sau thành công đó là một bối cảnh địa chính trị phức tạp, nơi Mexico đang phải cân bằng giữa áp lực từ Washington và nguy cơ bạo lực leo thang trong nước.

El Mencho bị hạ: Đòn mạnh tay hiếm thấy

El Mencho, tên thật là Nemesio Oseguera Cervantes, từ lâu được coi là “ông trùm cuối” còn lại ngoài vòng pháp luật. Trong suốt hai thập kỷ, hắn né tránh sự truy bắt của lực lượng an ninh Mexico và Mỹ, sống sót qua các chiến dịch khiến nhiều đối thủ như El Chapo hay El Mayo sa lưới.

Dưới sự điều hành của hắn, Jalisco New Generation Cartel (CJNG) trỗi dậy thành một trong những tổ chức tội phạm quyền lực và bạo lực nhất Mexico, kiểm soát nhiều tuyến buôn lậu ma túy sang Mỹ và mở rộng mạng lưới tài chính ra quốc tế.

Cuối tuần qua, hành trình lẩn trốn của Oseguera kết thúc trong một chiến dịch phối hợp giữa lực lượng Mexico và tình báo Mỹ. Theo giới chức, thông tin tình báo từ phía Mỹ đóng vai trò quan trọng trong việc xác định vị trí của hắn, dù chính quyền Mexico nhấn mạnh không có binh sĩ Mỹ tham gia trực tiếp.

Đây được xem là đòn đánh mạnh tay nhất của chính quyền Tổng thống Claudia Sheinbaum kể từ khi bà nhậm chức, và cũng là bước đi khác biệt rõ rệt so với cách tiếp cận mềm mỏng dưới thời người tiền nhiệm.

Sức ép từ Washington và sự thay đổi chiến lược

Trong nhiều tháng qua, Tổng thống Donald Trump liên tục gây sức ép lên Mexico, yêu cầu nước này phải hành động quyết liệt hơn trước các cartel đang đưa ma túy, đặc biệt là fentanyl, vào Mỹ. Ông thậm chí cảnh báo khả năng quân đội Mỹ sẽ tự can thiệp nếu Mexico không kiểm soát được tình hình.

Tổng thống Trump và Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum tại Washington vào tháng 12/2025. Ảnh: NYT

Những tuyên bố cứng rắn đó làm dấy lên tranh cãi về chủ quyền, nhưng đồng thời cũng tạo ra một động lực chính trị mới. Giới phân tích cho rằng bà Sheinbaum vốn đã muốn thay đổi chiến lược an ninh, song sức ép từ Washington đến vào đúng thời điểm để thúc đẩy quá trình này.

Khác với chính sách “ôm thay vì đạn” của cựu Tổng thống Andrés Manuel López Obrador - vốn tập trung vào giải quyết nguyên nhân xã hội của bạo lực - bà Sheinbaum đang theo đuổi cách tiếp cận cứng rắn hơn, dựa trên tăng cường hợp tác tình báo và tấn công trực diện vào lãnh đạo cartel.

Tháng 1 vừa qua, quân đội Mỹ thành lập một lực lượng đặc nhiệm chia sẻ tình báo tại Arizona, gần biên giới Mexico, với khoảng 300 nhân sự chuyên phân tích hoạt động của cartel. Sự phối hợp này cho thấy quan hệ an ninh song phương đang bước sang giai đoạn thực dụng và chặt chẽ hơn.

Tuy nhiên, bà Sheinbaum vẫn tìm cách giữ khoảng cách chính trị với Washington, khẳng định rằng các chiến dịch đều do Mexico chủ trì và bảo đảm tôn trọng chủ quyền quốc gia.

Thành công chiến thuật, thách thức chiến lược

Dù việc tiêu diệt El Mencho được xem là thắng lợi lớn, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng “chặt đầu” một cartel không đồng nghĩa với việc giải quyết tận gốc vấn đề.

Lịch sử Mexico cho thấy, mỗi khi một thủ lĩnh cartel bị bắt hoặc bị tiêu diệt, khoảng trống quyền lực thường dẫn tới đấu đá nội bộ và tranh giành địa bàn, kéo theo bạo lực gia tăng. Hình ảnh con quái vật Hydra trong thần thoại Hy Lạp - chặt một đầu mọc ra nhiều đầu khác - thường được dùng để mô tả vòng xoáy này.

Lực lượng an ninh tăng cường tại trung tâm thủ đô Mexico City ngày 23/2. Ảnh: NYT

Ngay sau chiến dịch, nhiều khu vực đã ghi nhận các vụ đấu súng, đốt xe và phong tỏa đường sá. Người dân lo ngại một làn sóng bạo lực mới có thể bùng phát khi các phe phái trong CJNG và các băng nhóm đối thủ tìm cách tái phân chia quyền lực.

Mexico hiện rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu không hành động đủ mạnh, chính phủ sẽ tiếp tục đối mặt với sức ép và thậm chí đe dọa can thiệp từ Mỹ. Nhưng nếu hành động quá mạnh, nguy cơ bất ổn trong nước lại gia tăng.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi lớn đặt ra là liệu chiến dịch tiêu diệt El Mencho có mở ra bước ngoặt hướng tới ổn định lâu dài, hay chỉ là khởi đầu của một chu kỳ bạo lực mới.

Rõ ràng, giữa áp lực từ bên ngoài và những hệ lụy nội tại, Mexico đang bước vào một giai đoạn nhạy cảm trong cuộc chiến chống cartel - nơi mỗi quyết định an ninh không chỉ là vấn đề thực thi pháp luật, mà còn là phép thử đối với năng lực quản trị quốc gia và quan hệ với Washington.

Thu Hằng/Báo Tin tức và Dân tộc (Theo New York Times)

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/mexico-tieu-diet-trum-cuoi-el-mencho-buoc-ngoat-an-ninh-hay-khoi-dau-bat-on-moi-20260225092959068.htm