Microsoft từng hoài nghi OpenAI, nhưng vẫn đầu tư vì sợ Amazon hớt tay trên

41 phút trướcBài gốc

Mối quan hệ giữa OpenAI và Microsoft ngày càng trở nên phức tạp trong những năm qua. Công ty khởi nghiệp AI phát triển ChatGPT đã phát triển nhanh chóng để thành đối thủ cạnh tranh đáng gờm với Microsoft, nhà đầu tư lâu năm và còn là đối tác điện toán đám mây của họ.

Các lãnh đạo Microsoft từng tỏ ra dè dặt với việc rót vốn thêm cho OpenAI từ năm 2018. Khi tổ chức này vẫn chỉ là một phòng thí nghiệm nghiên cứu phi lợi nhuận nhỏ. Theo các email của hơn 12 lãnh đạo Microsoft, gồm cả CEO Satya Nadella, được trình chiếu tại tòa án liên bang Mỹ hôm 7/5 trong phiên xét xử vụ Elon Musk kiện Sam Altman.

Các email cho thấy: Microsoft khi đó đã dao động như thế nào trước điều mà sau này được xem là một trong những mối quan hệ hợp tác doanh nghiệp thành công nhất lịch sử công nghệ.

Satya Nadella (phải) đứng cạnh Sam Altman (trái) trong sự kiện OpenAI DevDay ngày 6/11/2023 tại thành phố San Francisco. Ảnh Getty Images

Microsoft lo OpenAI chuyển sang hợp tác với Amazon

Trong các email, Microsoft cho biết rằng những chuyến thăm của họ đến OpenAI không cho thấy bất kỳ đột phá nào sắp xảy ra về việc phát triển AI tổng quát (AGI). AGI được xem là dạng AI có khả năng hiểu, học hỏi và thực hiện nhiều nhiệm vụ linh hoạt tương đương hoặc vượt trội con người.

Năm 2017, phần lớn công việc của OpenAI tập trung vào xây dựng các hệ thống AI có thể chơi game, vốn đã cho thấy những dấu hiệu thành công ban đầu. Song để tiếp tục dự án, OpenAI cần sức mạnh tính toán gấp 5 lần lượng mà Microsoft ban đầu cam kết cung cấp.

Microsoft lo ngại rằng nếu không hỗ trợ, OpenAI có thể chuyển sang hợp tác với Amazon - nhà cung cấp điện toán đám mây thống trị thế giới thời điểm đó.

Khoảng 18 tháng sau thời điểm các email được gửi đi, Microsoft công bố khoản đầu tư mang tính bước ngoặt trị giá 1 tỉ USD vào OpenAI, khi phòng thí nghiệm này thành lập nhánh hoạt động vì lợi nhuận, mang lại cho gã khổng lồ phần mềm Mỹ tiềm năng thu về 20 tỉ USD.

Infographic: SV

Microsoft cung cấp dịch vụ điện toán đám mây cho OpenAI nhờ Elon Musk

Luật sư của Elon Musk đưa các email này ra trước tòa nhằm cho thấy mối quan hệ ngày càng phát triển giữa Microsoft và OpenAI thời điểm đó. Sau khi Elon Musk (đồng sáng lập OpenAI) liên hệ với Satya Nadella, Microsoft vào năm 2016 đã đồng ý cung cấp cho OpenAI dịch vụ điện toán đám mây trị giá 60 triệu USD với mức giá ưu đãi sâu. OpenAI đã tiêu thụ lượng dịch vụ này nhanh gấp đôi dự kiến.

Chuỗi email bắt đầu vào ngày 11/8/2017 khi Satya Nadella gửi thư cho Sam Altman (giám đốc điều hành OpenAI) để chúc mừng phòng thí nghiệm AI này chiến thắng trong giải đấu game bằng AI mô phỏng người chơi thật. Mười ngày sau, Sam Altman đề nghị Microsoft hỗ trợ cho OpenAI lượng dịch vụ điện toán đám mây Azure trị giá 300 triệu USD.

“Chúng tôi có thể tìm cách tự xoay xở tài trợ một phần, nhưng không thể nhiều đến vậy. Tôi nghĩ dự án này có thể trở thành thành điều ấn tượng nhất trong lịch sử AI”, Sam Altman viết.

Ba ngày sau, Satya Nadella hỏi ý kiến 4 cấp dưới thân cận về cách phản hồi. Theo phản hồi từ Jason Zander - Phó chủ tịch điều hành Microsoft, đội ngũ AI của công ty nhận thấy “không có giá trị gì khi tham gia”. Nhóm nghiên cứu Microsoft cho rằng công nghệ của chính họ tiên tiến hơn, còn bộ phận quan hệ công chúng không thích ý tưởng hỗ trợ một tổ chức thúc đẩy hình ảnh “máy móc đánh bại con người”.

Cuối cùng, Jason Zander cho rằng Microsoft Azure sẽ hưởng lợi từ việc hợp tác với Elon Musk và Sam Altman, nhưng ông không muốn chịu tổn thất tài chính lớn vì điều này.

Một phân tích sau đó cho thấy Microsoft có thể lỗ khoảng 150 triệu USD trong vài năm nếu cung cấp lượng dịch vụ điện toán đám mây mà Sam Altman muốn, theo một email.

“Trừ khi ông ấy có thể giúp chúng ta tạo ra hiệu ứng mạng lưới trực tiếp hơn giữa OpenAI và giá trị kinh doanh của Microsoft, nếu không chúng ta sẽ phải từ chối”, Jason Zander viết.

Chuỗi thảo luận im ắng trong vài tháng trước khi được khơi lại ngày 10/1/2018 bằng email gửi Satya Nadella từ Brett Tanzer - giám đốc đơn vị Microsoft Azure khi đó.

Sam Altman đã nói với Brett Tanzer rằng OpenAI có thể cấp phép công nghệ AI chơi game cho bộ phận Xbox của Microsoft để đổi lấy “35-50 triệu USD tín dụng Azure”. Thế nhưng, Xbox không thể cam kết số tiền lớn như vậy. Theo email của Brett Tanzer, Microsoft dự định thông báo với Sam Altman rằng sẽ không còn ưu đãi giảm giá nào sau tháng 3/2018.

Microsoft từng từ chối tài trợ cho OpenAI, sau đó đổi ý

Cùng ngày 10/1/2018, Satya Nadella chuyển tiếp email cho 15 lãnh đạo Microsoft, yêu cầu họ cho ý kiến về OpenAI và chia sẻ suy nghĩ của riêng mình.

“Nhìn chung, tôi không thể xác định họ đang nghiên cứu điều gì và nếu chia sẻ với Microsoft thì sẽ giúp chúng ta vượt lên như thế nào. Từ những gì nói với mọi người, Elon Musk tin OpenAI đang ở sát ngưỡng một số đột phá AGI lớn… Họ rõ ràng đang thúc đẩy AI ở cấp độ mà cả các nhóm nội bộ lẫn đối tác bên ngoài của chúng ta đều chưa đạt tới”, Satya Nadella viết.

Kevin Scott, Giám đốc công nghệ Microsoft, trả lời rằng ông không chắc công ty sẽ thu được gì từ việc đầu tư thêm vào OpenAI. Tuy nhiên, Kevin Scott cho rằng nếu không tài trợ cho OpenAI thì Microsoft có thể chịu tác động tiêu cực về truyền thông, “và họ sẽ tức giận bỏ sang Amazon rồi nói xấu chúng ta cùng Azure trên đường đi”.

“Tôi hoài nghi về khả năng sắp có đột phá AGI. Theo tôi, họ đang xem chúng ta như một thùng GPU không có sự khác biệt, điều đó hoàn toàn không thú vị với chúng ta. Họ không nói rằng ‘có một nghiên cứu quan trọng mà chúng tôi chỉ có thể thực hiện trên Azure nhờ khác biệt kỹ thuật của nó’. Nếu họ nói như vậy thì có thể sẽ là cơ hội tiếp thị thú vị”, Kevin Scott nói.

Cùng ngày hôm đó, Jason Zander đã phản hồi Satya Nadella, nhắc lại những lo ngại của Kevin Scott về Amazon.

“Kịch bản tệ nhất của tôi là OpenAI bỏ Azure sang Amazon Web Services, như Kevin Scott nhận định là nói xấu chúng ta trên đường đi, rồi sau đó tạo ra đổi mới lớn được chia sẻ với các đối thủ của chúng ta”, Jason Zander viết.

Gần đây, OpenAI đã cam kết chi 138 tỉ USD cho dịch vụ điện toán đám mây của Amazon; còn tập đoàn thương mại điện tử Mỹ đồng ý đầu tư từ 15 đến 50 tỉ USD vào công ty đứng sau ChatGPT.

Ngày hôm sau, Eric Horvitz (giám đốc khoa học Microsoft) phản hồi Satya Nadella, bày tỏ sự dè dặt tương tự về việc tài trợ cho OpenAI, dù vẫn khen ngợi nhóm nghiên cứu thuộc công ty này vì chia sẻ công trình của mình.

“Tôi muốn thấy các nhà nghiên cứu Microsoft Research và những người khác tại Microsoft hợp tác với OpenAI mà không cần phải cung cấp hàng chục triệu USD hỗ trợ, trừ khi chúng ta có thể xác định được những lợi ích hệ sinh thái hoặc quan hệ rộng lớn hơn với giá trị kỳ vọng tương đương số tiền được yêu cầu”, Eric Horvitz nói.

Microsoft sau đó thông báo với Sam Altman rằng không bộ phận nào trong công ty cam kết tài trợ cho OpenAI. Dù vậy, hai bên sau này đã nối lại quan hệ, với Microsoft trở thành nhà tài trợ tài chính lớn nhất của OpenAI giai đoạn 2019-2023, cam kết 13 tỉ USD tiền mặt và tín dụng điện toán đám mây.

Vụ kiện OpenAI từ Elon Musk cáo buộc Microsoft tiếp tay cho việc sử dụng trái phép các khoản quyên góp của tỉ phú này dành cho phòng thí nghiệm AI. Elon Musk cho rằng Microsoft đã giúp OpenAI phát triển thành một “cỗ máy kiếm tiền” làm tha hóa các nguyên tắc phi lợi nhuận ban đầu.

Tuy nhiên, ngoài vài tin nhắn, gồm việc cả Satya Nadella không phản hồi Mira Murati khi bà tìm kiếm lời khuyên cho vai trò CEO OpenAI tạm quyền trong thời gian ngắn Sam Altman bị sa thải vào tháng 11/2023 (được phục chức sau vài ngày) và chuỗi email vừa được công bố, Microsoft phần lớn chỉ đóng vai trò thứ yếu trong phiên tòa. Điều đó sẽ thay đổi vào ngày 11/5 tới, khi Satya Nadella bước lên bục nhân chứng.

Sơn Vân

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/microsoft-tung-hoai-nghi-openai-nhung-van-dau-tu-vi-so-amazon-hot-tay-tren-251316.html