Miền Bắc đón đợt nắng nóng đầu tiên, sớm hơn trung bình nhiều năm

3 giờ trướcBài gốc

Nắng nóng đến sớm hơn so với trung bình nhiều năm

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia dự báo, từ ngày 27-28/3, khu vực Tây Bắc bộ có khả năng xuất hiện nắng nóng diện rộng với nhiệt độ cao nhất 36 độ C. Từ ngày 29/3, toàn bộ miền Bắc sẽ xuất hiện nắng nóng cục bộ với nhiệt độ cao nhất khu vực Tây Bắc bộ là 36-37 độ C, khu vực Đông Bắc bộ từ 34-35 độ C.

Thủ đô Hà Nội trời nhiều mây vào sáng sớm, trưa chiều hửng nắng với nhiệt độ duy trì ở mức từ 31-33 độ C. Đến ngày 30/3, nhiệt độ có xu hướng tăng, cao nhất phổ biến lên 34-35 độ C.

Dự báo, khu vực Tây Bắc bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến TP. Huế từ ngày 30/3-2/4 có khả năng xuất hiện một đợt nắng nóng diện rộng, trong đó có nơi xảy ra nắng nóng gay gắt với nền nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35-37 độ C, cục bộ có nơi trên 38 độ C.

Đáng chú ý, trong khoảng ngày 30-31/3, đồng bằng Bắc bộ khả năng xảy ra nắng nóng diện rộng với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35-36 độ C, cục bộ có nơi vượt 36 độ C.

Ảnh minh họa

Lý giải về nguyên nhân nắng nóng đến sớm hơn trung bình mọi năm, đại diện Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, hiện tượng ENSO nghiêng về pha nóng từ nửa cuối năm, gió tín phong trên Thái Bình Dương có xu hướng suy yếu, phân bố đối lưu thay đổi, làm gia tăng xác suất xuất hiện các đợt nắng nóng kéo dài và cực đoan hơn tại khu vực nhiệt đới, trong đó có Việt Nam. Đồng thời, mưa ở một số khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là phía nam nước ta vào cuối năm, có thể thấp hơn trung bình nhiều năm.

Đối với Việt Nam, trong điều kiện ENSO chuyển pha và nghiêng nóng cùng với tác động của biến đổi khí hậu, nắng nóng năm 2026 đã được dự báo có khả năng xuất hiện sớm, kéo dài hơn và gia tăng về cường độ so với trung bình nhiều năm, thậm chí gay gắt hơn so với năm 2025.

Dự báo đến tháng 4, nắng nóng gia tăng cường độ và mở rộng sang Tây Nguyên, miền Tây Nam bộ; khu vực từ Thanh Hóa đến Huế bắt đầu xuất hiện các đợt nắng nóng. Từ cuối tháng 5, nắng nóng mở rộng dần ra toàn khu vực Bắc bộ và Trung bộ, cường độ tăng mạnh và duy trì cao điểm trong các tháng 6–8/2026.

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trong bối cảnh nền nhiệt toàn cầu vẫn duy trì ở mức cao kỷ lục do biến đổi khí hậu, Tổ chức Khí tượng thế giới cảnh báo, năm 2026 nhiều khả năng tiếp tục nằm trong nhóm những năm nóng nhất kể từ khi có số liệu quan trắc.

Nhìn tổng thể, nắng nóng cực đoan không còn là hiện tượng dị biệt mà đang trở thành đặc trưng ngày càng rõ nét trong bối cảnh biến đổi khí hậu và ENSO chuyển pha nóng.

El Nino năm 2023-2024 nằm trong nhóm mạnh nhất từng ghi nhận, góp phần khiến năm 2023 trở thành năm nóng thứ 2 lịch sử và năm 2024 lập kỷ lục nóng chưa từng có.

El Nino và La Nina là 2 pha đối lập chỉ sự thay đổi nhiệt độ mặt nước biển nóng lên - lạnh đi tại vùng biển phía Đông xích đạo Thái Bình Dương. Do 2 hiện tượng này kết hợp với khí quyển (SO) có quan hệ mật thiết với nhau nên liên kết thành 1 hiện tượng kép, gọi tắt là ENSO. Khi nhiệt độ mặt nước biển ở trạng thái nằm giữa pha nóng và pha lạnh được gọi là pha trung tính.

Dự báo thiên tai cực đoan và khó lường

Năm 2026 được dư báo là năm thời tiết, thiên tai có tính cực đoan và khó lường.

Về diễn biến mưa bão năm 2026, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho hay, hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới trên biển Đông từ tháng 3-7 có khả năng ở mức tương đương trung bình nhiều năm. Từ tháng 8-12, số lượng bão/áp thấp nhiệt đới có thể thấp hơn trung bình, trên biển Đông khoảng 9,6 cơn, trong đó khoảng 3,8 cơn ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta. Tuy nhiên, trong điều kiện nền nhiệt mặt nước biển cao và ENSO nghiêng nóng, cần đặc biệt đề phòng những cơn bão có cường độ mạnh, diễn biến nhanh, quỹ đạo phức tạp và mức độ rủi ro cao.

Cơ quan khí tượng nhận định, trong 4 tháng cuối năm, bão có xu hướng tác động nhiều hơn đến Trung bộ và khu vực phía Nam, tuy nhiên không loại trừ khả năng bão vẫn ảnh hưởng đến khu vực Bắc bộ trong các tháng 9-10.

Đáng chú ý, không chỉ nền nhiệt gia tăng mà các hiện tượng dông, lốc, sét, mưa đá và mưa lớn cục bộ cũng có xu hướng xuất hiện nhiều và mạnh hơn trung bình nhiều năm, nhất là trong các tháng chuyển mùa (tháng 3-5 và tháng 9-10).

Trong mùa khô đầu năm 2026, xâm nhập mặn tại đồng bằng sông Cửu Long ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm và thấp hơn mùa cạn 2024-2025; cao điểm từ tháng 2-4 nhưng ít khả năng gây ảnh hưởng lớn trên diện rộng. Từ tháng 4-7, tình hình khô hạn, thiếu nước cục bộ ngoài vùng cấp nước của các công trình thủy lợi có thể xảy ra tại một số khu vực thuộc Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng.

Mùa mưa năm 2026 tại các khu vực trên phạm vi cả nước nhìn chung ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm: Tây Nguyên vào khoảng cuối tháng 4 đầu tháng 5, Nam bộ vào nửa cuối tháng 5, Bắc bộ vào khoảng tháng 5. Tuy nhiên, sự phân bố mưa có xu hướng cực đoan hơn. Số đợt mưa lớn diện rộng có thể xấp xỉ hoặc thấp hơn trung bình, nhưng mưa lớn cục bộ với cường suất rất lớn trong thời gian ngắn có xu hướng gia tăng.

Các đợt mưa lớn diện rộng có khả năng bắt đầu từ tháng 6 ở Bắc bộ, sau đó dịch dần xuống phía Nam và kết thúc vào khoảng tháng 11 tại các tỉnh Trung bộ. Nguy cơ lũ quét và sạt lở đất tại khu vực miền núi Bắc bộ và Trung bộ dự báo gia tăng, đặc biệt trong các tháng cao điểm mùa mưa và các giai đoạn chuyển mùa.

Ninh An

Nguồn Kinh tế Môi trường : https://kinhtemoitruong.vn/mien-bac-sap-don-dot-nang-nong-dau-tien-som-hon-so-voi-trung-binh-nhieu-nam-109365.html