Miễn phí xe buýt: Bước đi lớn để giảm ùn tắc ở TP.HCM

3 giờ trướcBài gốc

Theo thông tin từ Sở Xây dựng TP.HCM, hiện nay các đơn vị liên quan đang hoàn thiện để trình tại kỳ họp HĐND về phương án miễn phí xe buýt cho người dân, dự kiến diễn ra vào khoảng ngày 20/4.

TP.HCM nghiên cứu phương án miễn phí vé xe buýt trên địa bàn.

Nếu nghị quyết được thông qua, chính sách miễn vé xe buýt có thể được triển khai sau khoảng 10 ngày.

Trước đó, tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ TP.HCM lần thứ 5 ngày 1/4, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang cho biết thành phố đã có chủ trương miễn vé xe buýt cho người dân. Theo lãnh đạo TP, dù ngân sách dự kiến phải chi khoảng 7.000 tỷ đồng mỗi năm, đây vẫn là khoản đầu tư cần thiết nhằm hướng tới các mục tiêu dài hạn như giảm ùn tắc giao thông, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng sống.

Giao thông quá tải, xe buýt được kỳ vọng chia sẻ áp lực

Thực tế, áp lực giao thông tại TP.HCM ngày càng lớn khi lượng phương tiện cá nhân liên tục gia tăng, trong khi nhiều trục đường cửa ngõ và khu vực trung tâm thường xuyên ùn tắc vào giờ cao điểm.

Sau sáp nhập, TP.HCM có quy mô hơn 6.772 km2 với dân số khoảng 14 triệu người, tạo áp lực rất lớn lên hạ tầng và mạng lưới giao thông đô thị. Thành phố hiện có gần 10 triệu phương tiện, gồm khoảng 1 triệu ô tô và 8,6 triệu xe máy lưu thông mỗi ngày, phần lớn vẫn sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

TP.HCM hiện có gần 10 triệu phương tiện, trong đó có gần 9 triệu xe máy.

Với lượng xe khổng lồ này, nhiều tuyến đường trung tâm, huyết mạch như Cộng Hòa, Trường Chinh, Nguyễn Hữu Cảnh, Điện Biên Phủ, Xa lộ Hà Nội, Quốc lộ 13, Nguyễn Văn Linh hay khu vực quanh sân bay Tân Sơn Nhất... thường xuyên rơi vào tình trạng quá 43 tải, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm sáng và chiều.

Không chỉ gây ùn tắc, lượng phương tiện khổng lồ còn tạo áp lực lớn lên môi trường đô thị. Giao thông đường bộ hiện là nguồn phát thải chính tại TP.HCM, đóng góp tới 88% lượng NOx, 99% CO, 79% SO2, 99% NMVOC và 88% bụi trong tổng phát thải từ hoạt động giao thông.

Khói bụi, tiếng ồn và khí thải từ xe cá nhân không chỉ làm chất lượng không khí suy giảm mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân, nhất là tại các khu vực có mật độ phương tiện cao.

Do đó, việc kéo người dân chuyển từ xe cá nhân sang xe buýt, metro và các loại hình giao thông công cộng khác không chỉ giúp giảm ùn tắc mà còn đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát phát thải, cải thiện môi trường sống, giảm khí nhà kính và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Về hệ thống xe buýt, TP.HCM hiện có khoảng 179 tuyến với hơn 2.100 phương tiện. Trong đó, 1.301 xe buýt điện, chiếm khoảng 62% tổng số phương tiện. Những năm gần đây, TP.HCM đẩy mạnh chuyển đổi phương tiện xe buýt sang sử dụng điện, khí CNG và các loại nhiên liệu sạch nhằm giảm phát thải; tổ chức để kết nối với metro số 1, các nhà ga, bến xe liên tỉnh và sân bay nhằm hình thành mạng lưới giao thông công cộng liên hoàn.

Xe buýt vẫn là phương tiện công cộng quen thuộc với nhiều học sinh, sinh viên và người lao động.

Bên cạnh đó, nhiều tuyến buýt điện mới được đưa vào hoạt động với chất lượng phương tiện tốt hơn, trang bị máy lạnh, camera, wifi, sàn thấp và thuận tiện cho người khuyết tật. Đây là một trong những nỗ lực của TP và doanh nghiệp để thu hút người dân sử dụng giao thông công cộng.

Ông Bùi Hòa An, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, phương án miễn phí vé đang được nghiên cứu áp dụng đối với khoảng 135 tuyến buýt nội tỉnh. Riêng các tuyến liên tỉnh hiện chưa nằm trong diện xem xét do có cơ chế tài chính và phương thức vận hành khác.

Theo ông An, hiện mỗi năm ngân sách thành phố chi khoảng 1.500 tỷ đồng để trợ giá xe buýt. Nếu thực hiện miễn phí hoàn toàn, chi phí dự kiến sẽ tăng đáng kể. Vì vậy, các cơ quan chức năng đang tính toán tổng thể để vừa bảo đảm tuân thủ quy định pháp lý, vừa sử dụng ngân sách hiệu quả.

Một trong những yêu cầu quan trọng là dù miễn vé, cơ quan quản lý vẫn phải theo dõi, thống kê chính xác lượng hành khách sử dụng xe buýt. Thành phố dự kiến ứng dụng công nghệ giám sát và dữ liệu điện tử nhằm bảo đảm minh bạch, thuận tiện trong quá trình triển khai.

Về năng lực phục vụ, lãnh đạo Sở Xây dựng TP.HCM nhận định lượng hành khách có thể tăng khoảng 30% so với năm 2025 khi áp dụng chính sách miễn phí. Hiện nhiều tuyến buýt mới chỉ khai thác dưới 50% công suất, do đó vẫn còn dư địa để đáp ứng nhu cầu gia tăng.

TP.HCM đưa vào khai thác 66/189 tuyến xe buýt sử dụng năng lượng sạch với hàng trăm đoàn phương tiện.

Tuy nhiên, trong trường hợp lượng khách tăng đột biến, thành phố sẽ tính toán điều chỉnh quy mô đoàn xe và tần suất hoạt động cho phù hợp, đặc biệt trên các tuyến kết nối trường học, khu công nghiệp và khu dân cư đông đúc - nơi có nhu cầu đi lại lớn của học sinh, sinh viên và người lao động.

Miễn phí thôi chưa đủ, mạng lưới cần thuận tiện hơn

Theo ghi nhận, nhiều người dân bày tỏ ủng hộ chủ trương miễn phí xe buýt vì cho rằng đây là chính sách thiết thực, đặc biệt với học sinh, sinh viên, công nhân, người lao động và người cao tuổi.

Không ít ý kiến kỳ vọng, khi được miễn phí vé, xe buýt sẽ trở thành lựa chọn phổ biến hơn trong đời sống hàng ngày, nhất là với những người thường xuyên phải di chuyển quãng ngắn hoặc đi làm cố định theo giờ.

"Nếu không phải trả tiền vé, chắc chắn nhiều người sẽ cân nhắc bỏ xe máy để đi xe buýt nhiều hơn", chị Hằng (43 tuổi, ngụ phường Long Trường) chia sẻ.

Người dân ngồi chờ xe buýt tại bến xe buýt Sài Gòn.

Tuy nhiên, nhiều người cho rằng miễn phí chỉ là một phần của bài toán thu hút người dân lựa chọn xe buýt, bởi hiện giá vé trên các tuyến trợ giá không quá cao.

Cụ thể, vé xe buýt đang ở mức 5.000 đồng/lượt đối với cự ly dưới 15km, 6.000 đồng/lượt với cự ly từ 15-25km và 7.000 đồng/lượt với cự ly trên 25km. Học sinh, sinh viên chỉ phải trả 3.000 đồng/lượt, trong khi vé tập dao động từ 112.500-157.500 đồng cho 30 lượt.

Theo nhiều ý kiến, điều quan trọng hơn là mạng lưới xe buýt phải thuận tiện, đúng giờ, có nhiều tuyến kết nối trực tiếp tới khu dân cư, trường học, khu công nghiệp và các điểm trung chuyển lớn.

"Điều người dân cần nhất vẫn là xe buýt phải đúng giờ, ít phải đổi tuyến, có trạm gần khu dân cư, trường học và nơi làm việc. Nếu đi xe buýt mà mất gấp đôi thời gian so với xe máy thì rất khó để mọi người thay đổi thói quen", Kim Anh (30 tuổi, ngụ phường Tân Sơn Hòa) bày tỏ.

Nhiều tuyến xe buýt luôn trong tình trạng đông đúc.

Nhiều người cho biết, hiện nay việc đi xe buýt vẫn chưa thực sự linh hoạt. Với cùng một quãng đường, đi xe máy chỉ mất khoảng 20-30 phút nhưng đi xe buýt có thể mất gấp đôi, thậm chí gấp ba thời gian do phải chờ xe, đi bộ tới trạm hoặc đổi nhiều tuyến.

Bên cạnh đó, một số bất cập khác cũng khiến người dân chưa thực sự mặn mà với xe buýt như thời gian chờ lâu, xe đông vào giờ cao điểm, thiếu chỗ gửi xe cá nhân tại các điểm trung chuyển... Một số tuyến còn chạy chưa đúng giờ, tần suất thưa, việc kết nối giữa xe buýt với metro, xe đạp công cộng và các loại hình vận tải khác vẫn còn hạn chế.

"Muốn người dân bỏ xe cá nhân thì xe buýt phải thuận tiện, kết nối tốt hơn. Khi đi lại dễ dàng, nhanh chóng thì dù có thu phí hay miễn phí, người dân vẫn sẵn sàng lựa chọn", một hành khách thường xuyên sử dụng xe buýt nói.

Mỹ Quỳnh

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/mien-phi-xe-buyt-buoc-di-lon-de-giam-un-tac-o-tphcm-19226040408334593.htm