Trước khi trở thành kiến trúc sư cho sự hồi sinh của Arsenal, Mikel Arteta đã trải qua 6 năm thanh xuân đẹp nhất sự nghiệp tại Everton. Cập bến Goodison Park vào đầu năm 2005, tiền vệ người Tây Ban Nha không chỉ giúp "The Toffees" thay đổi vị thế tại Ngoại hạng Anh mà còn khẳng định đẳng cấp của một trong những tiền vệ tài hoa nhất lịch sử câu lạc bộ.
Cú áp phe lịch sử của David Moyes
Mọi chuyện bắt đầu khi HLV David Moyes ráo riết tìm kiếm một tiền vệ kiến thiết để hiện thực hóa tham vọng dự Champions League. Ông đã đặt niềm tin vào Arteta, lúc đó mới 22 tuổi và đang không tìm được chỗ đứng tại Real Sociedad. Vào ngày cuối cùng của kỳ chuyển nhượng tháng 2/2005, Arteta cập bến Everton theo dạng cho mượn 6 tháng – một quyết định được Giám đốc điều hành Keith Wyness mô tả là "cú áp phe thực sự".
Arteta ngày còn thi đấu cho Everton.
Sự hòa nhập của Arteta diễn ra nhanh chóng đến kinh ngạc. Với nền tảng kỹ thuật điêu luyện từ lò La Masia, anh mang đến sự điềm tĩnh và những đường kiến tạo sắc lẹm cho lối chơi của Everton. Những pha dọn cỗ quyết định trong các chiến thắng trước Manchester United hay Newcastle đã góp công lớn giúp Everton cán đích ở vị trí thứ tư mùa giải 2004/05, qua đó giành vé dự vòng sơ loại Champions League lần đầu tiên trong lịch sử.
Đỉnh cao cá nhân vượt mặt Cristiano Ronaldo
Chứng kiến tầm ảnh hưởng quá lớn của Arteta, Everton đã nhanh chóng mua đứt anh vào mùa hè 2005 với bản hợp đồng 5 năm. Tại Goodison Park, anh không chỉ là nhạc trưởng mà còn là biểu tượng của sự ổn định. Trong hai năm liên tiếp, Arteta thâu tóm danh hiệu "Cầu thủ xuất sắc nhất mùa" của câu lạc bộ.
Đáng chú ý nhất là ở mùa giải 2006/07, tiền vệ người Tây Ban Nha đã vượt qua cả Cristiano Ronaldo để đoạt danh hiệu "Tiền vệ xuất sắc nhất Ngoại hạng Anh" do khán giả Sky Sports bình chọn. Sự ăn ý giữa anh và Tim Cahill đã trở thành nỗi khiếp sợ cho mọi hàng thủ tại Premier League thời điểm bấy giờ.
Arteta là nhạc trưởng của Everton.
Nghị lực kiên cường và lời chia tay đẫm lệ
Dù gặt hái nhiều thành công, sự nghiệp của Arteta tại Everton cũng không ít thăng trầm. Chấn thương dây chằng đầu gối nghiêm trọng vào tháng 2/2009 đã cướp đi của anh cơ hội tham dự trận chung kết FA Cup. Tuy nhiên, bằng nghị lực phi thường, anh đã trở lại mạnh mẽ vào năm 2010 để tiếp tục dẫn dắt lối chơi của đội bóng.
Tháng 8/2011, sau 209 lần ra sân và ghi 35 bàn thắng, Arteta chính thức chia tay Everton để gia nhập Arsenal. Trong ngày rời đi, anh đã không giấu được sự xúc động khi khẳng định đây là quãng thời gian đẹp nhất sự nghiệp. Với các cổ động viên Everton, Arteta mãi là một phần lịch sử, một người nghệ sĩ đã cống hiến trọn vẹn những năm tháng rực rỡ nhất bên bờ sông Mersey.
Tuệ Nhân