Minh oan cho người nước đến chân mới nhảy

3 giờ trướcBài gốc

Sự trì hoãn đôi khi không đơn thuần xuất phát từ lười biếng hay thiếu trách nhiệm. Ảnh minh họa: Pexels.

Cuối ngày làm việc, bạn ngồi nhìn danh sách việc cần làm đã ghi từ trước. Ở cuối danh sách là một dự án bị trì hoãn hết lần này đến lần khác. Bạn tự nhủ sẽ làm vào ngày mai, rồi lại cảm thấy thất vọng và khó chịu với chính mình vì tiếp tục chần chừ.

Nếu điều đó quen thuộc, bạn không không cô độc. Hầu như ai cũng từng trì hoãn ở một giai đoạn nào đó trong cuộc sống. Nhưng sự trì hoãn đôi khi không đơn thuần xuất phát từ lười biếng hay thiếu trách nhiệm, mà có thể phản ánh những áp lực tâm lý, sự kiệt sức hoặc những vấn đề sâu xa hơn.

Trì hoãn là gì?

Theo trang Deconstructing Stigma, trì hoãn được các chuyên gia tâm lý xem là một dạng hành vi “tự gây bất lợi”, khi con người lựa chọn sự thoải mái trước mắt nhưng phải đối mặt với hậu quả lâu dài. Biểu hiện quen thuộc nhất là liên tục chần chừ, trì hoãn những việc cần làm, bất kể công việc đó khó hay dễ.

Về độ tuổi, một nghiên cứu năm 2016 phân tích hành vi trì hoãn ở nhiều nhóm tuổi khác nhau, cho thấy mức độ trì hoãn cao nhất xuất hiện ở nhóm 14-29 tuổi - nhóm trẻ nhất được khảo sát. Xu hướng trì hoãn thường giảm dần theo tuổi tác, phần lớn nhờ sự thay đổi trong tính cách, cách nhìn nhận thời gian và khả năng đối mặt với áp lực cuộc sống.

Hầu như ai cũng từng trì hoãn ở một thời điểm nào đó. Tuy nhiên, khi việc “để mai tính” trở thành thói quen kéo dài, con người có thể né tránh cả những nhiệm vụ quan trọng dù biết rõ hậu quả tiêu cực đang chờ phía trước. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất học tập, làm việc mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống.

Một nghiên cứu năm 2014 về hành vi trì hoãn cho thấy khoảng 20-25% người trưởng thành trên thế giới là người trì hoãn mạn tính. Tình trạng này thường đi kèm với các vấn đề như trầm cảm, lo âu, lòng tự trọng thấp, rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) hoặc thói quen học tập kém hiệu quả.

Nhiều nghiên cứu cho thấy người trẻ thường có xu hướng trì hoãn nhiều hơn so với các nhóm tuổi lớn hơn. Ảnh: Pexels.

Lý do con người trì hoãn

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thói quen trì hoãn. Một trong số đó là cảm giác nhàm chán. Khi một công việc bị xem là khó chịu hoặc thiếu hứng thú, con người thường có xu hướng để lại làm sau. Bên cạnh đó, sự thiếu tự tin vào năng lực bản thân cũng là yếu tố quan trọng. Nếu không tin mình có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ, nhiều người sẽ ngại bắt đầu hoặc dễ bỏ dở giữa chừng.

Nỗi sợ hãi và lo âu cũng khiến việc trì hoãn trở nên phổ biến. Chẳng hạn, không ít người trì hoãn khám sức khỏe hoặc làm xét nghiệm vì sợ nhận kết quả xấu. Càng lo lắng về một nhiệm vụ, con người càng dễ né tránh nó. Điều này không chỉ làm tăng áp lực tâm lý mà còn có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe nếu bệnh tật không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Trong một số trường hợp, lo âu xã hội - như sợ bị đánh giá hay xấu hổ - cũng khiến nhiều người trì hoãn việc họp hành hoặc hoàn thành dự án.

Ngoài ra, chủ nghĩa hoàn hảo cũng là nguyên nhân phổ biến. Một số người trì hoãn vì cho rằng mình sẽ không làm đủ tốt hoặc có nguy cơ thất bại. Họ chờ đợi thời điểm “đủ cảm hứng” hoặc có “ý tưởng hoàn hảo” mới bắt đầu, dù trên thực tế, cảm hứng thường xuất hiện trong quá trình làm việc chứ không phải trước đó.

Môi trường xung quanh với quá nhiều yếu tố gây xao nhãng cũng góp phần khiến con người khó tập trung. Sức hút của mạng xã hội, video ngắn hay các nội dung giải trí khiến nhiều người dễ bị cuốn khỏi những công việc không mấy dễ chịu như học tập, làm báo cáo...

Các nhà nghiên cứu cho rằng tình trạng trì hoãn đã trở nên phổ biến hơn trong những năm gần đây, phần nào do tác động của công nghệ. Dù vậy, đây không phải là hiện tượng mới mà đã được ghi nhận như một hành vi tồn tại lâu đời trong lịch sử loài người.

Phương Lam

Nguồn Znews : https://znews.vn/minh-oan-cho-nguoi-nuoc-den-chan-moi-nhay-post1650689.html