Mở hướng làm giàu từ nuôi biển xa bờ

3 giờ trướcBài gốc

Nhưng nuôi trồng thủy sản (hay còn có tên gọi khác là nuôi biển) gần bờ cũng đặt ra những thách thức cho môi trường biển và nguy cơ lây lan dịch bệnh đối với thủy sản từ nguồn nước gần bờ. Để giải quyết vấn đề này, tỉnh Khánh Hòa đã, đang, sẽ triển khai thực hiện nhiều cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích, hỗ trợ phát triển nghề nuôi biển xa bờ, phát triển kinh tế biển, đồng thời bảo đảm sinh kế cho người dân ven biển.

Nuôi xa bờ để bảo vệ môi trường biển

Tiếp chúng tôi, ông Võ Văn Công, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa hồ hởi nói: Năm 2025, tổng sản lượng thủy sản của Khánh Hòa đạt 280.819 tấn, trong đó sản lượng khai thác thủy sản đạt 239.068 tấn, sản lượng nuôi trồng thủy sản đạt 41.751 tấn, giá trị xuất khẩu thủy sản đạt 870 triệu USD, tăng 2,9% so với cùng kỳ năm 2024; kim ngạch xuất khẩu thủy sản chiếm khoảng 37,8% giá trị xuất khẩu của tỉnh, đưa Khánh Hòa trở thành một trong 5 địa phương xuất khẩu thủy sản hàng đầu của cả nước.

Bên cạnh kết quả đạt được, nuôi trồng thủy sản trên biển tại Khánh Hòa đang đối mặt với những thách thức, khó khăn trong phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu. Ngư dân chủ yếu sử dụng lồng bè nuôi thô sơ truyền thống, nuôi gần bờ, quy mô nhỏ lẻ, đang gây áp lực ô nhiễm môi trường và thiếu an toàn trong mùa mưa bão. Thêm nữa, việc sử dụng diện tích mặt nước chồng chéo với hoạt động của các ngành kinh tế khác dẫn tới hiệu quả không cao, cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động nuôi trồng thủy sản trên biển.

Một mô hình nuôi biển tại tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: NGỌC KHANH

Để khắc phục hạn chế, phát huy tiềm năng nuôi biển, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 231/QĐ-TTg ngày 24-1-2025 phê duyệt Đề án thí điểm phát triển nuôi biển công nghệ cao tại Khánh Hòa. Mục tiêu của đề án là đưa ngành nuôi biển của tỉnh phát triển theo quy mô công nghiệp, hướng ra xa bờ, thích ứng với biến đổi khí hậu, giữ vững môi trường biển, mang lại thu nhập cao cho người dân, phát triển bền vững. Ngay sau đó, tỉnh đã triển khai các mô hình thí điểm tại một số khu vực: Ninh Hòa, Đầm Bấy, Hòn Nội, Đại Lãnh.

Đề án nuôi biển công nghệ cao hướng tới hai chuyển đổi lớn: Từ khai thác sang nuôi trồng để giảm áp lực lên nguồn lợi thủy sản tự nhiên; từ nuôi ven bờ, lồng gỗ truyền thống sang nuôi biển ứng dụng công nghệ cao để phát triển bền vững.

Thời gian gần đây, nhiều mô hình nuôi biển công nghệ cao, sử dụng lồng HDPE, FRP (nhựa tổng hợp) của tỉnh Khánh Hòa đã được triển khai rộng rãi tại Vân Phong, Cam Ranh, Nha Trang... giúp tăng năng suất, giảm thiểu rủi ro môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm. Các loài chủ lực như: Tôm hùm, cá biển, ốc hương... đã giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu nuôi trồng của tỉnh và tạo giá trị gia tăng cao.

Cũng theo ông Võ Văn Công, quá trình chuyển đổi này cũng không dễ dàng bởi người dân đã quen với mô hình cũ, cách nuôi trồng thủy sản lâu nay. Tỉnh Khánh Hòa đang tích cực tháo gỡ nút thắt về pháp lý, phê duyệt quy hoạch vùng nuôi, các chính sách bảo hiểm rủi ro để bà con yên tâm vươn khơi nuôi biển, phát triển kinh tế biển.

Xu thế tất yếu của nuôi biển

Thực tế cho thấy, đã có những mô hình nuôi biển xa bờ khá thành công tại tỉnh Khánh Hòa. Điển hình là Công ty Australis với khu nuôi cá chẽm xa bờ diện tích khoảng 384ha, sử dụng lồng HDPE, chu vi 120m, đạt sản lượng 300 tấn/lồng. Hay như mô hình nuôi biển của Trung tâm Nuôi biển công nghệ cao (Viện Khoa học Thủy sản Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) với cá chim vây vàng. Cơ sở này vận hành 42 lồng (gồm 20 lồng tròn thể tích 2.500m3/lồng và 22 lồng vuông thể tích 125m3/lồng), cho sản lượng đạt khoảng 200 tấn/năm. Giá cá chim vây vàng hiện dao động 130.000-140.000 đồng/kg và được đánh giá là có nhiều lợi thế vượt trội, lại chủ động được nguồn giống, thức ăn và thị trường tiêu thụ. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh hiện đang phối hợp cùng các địa phương tiếp tục hỗ trợ kinh phí lắp đặt lồng nuôi cho 70 hộ dân khác trên địa bàn. Tính đến nay, toàn tỉnh Khánh Hòa có 27 hộ hoàn tất lắp đặt và hạ thủy lồng, với tổng số 12 ô lồng vuông và 50 ô lồng tròn.

Ngoài ra, các đơn vị như Hợp tác xã Nuôi biển công nghệ cao Vân Phong, Hợp tác xã Dịch vụ và Nuôi trồng thủy sản Hòn Nội Cam Ranh, Hợp tác xã Nuôi biển công nghệ cao Hòn Nội (Cam Lâm) cũng đang tích cực ứng dụng công nghệ lồng nuôi bằng vật liệu HDPE nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bà Nguyễn Thị Lệ, nguyên Phó chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa) cho hay: Xu thế tất yếu của nuôi biển phải vươn ra xa bờ để bảo vệ môi trường biển ven bờ. Lợi ích của nuôi biển ngoài khơi là thủy sản phát triển nhanh, sạch, bảo vệ môi trường. Nhưng để vươn khơi nuôi biển thì không phải ai cũng làm được vì cần phải có nguồn vốn đầu tư lớn gấp nhiều lần so với nuôi ven bờ; cùng với đó, cần có đội ngũ nhân lực, cán bộ kỹ thuật lành nghề, được đào tạo bài bản.

Thời gian tới, tỉnh Khánh Hòa sẽ chú trọng hỗ trợ phát triển chuỗi liên kết tiêu thụ thủy sản; năng lực chế biến, tạo sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Đặc biệt, tỉnh đã và đang khẩn trương xây dựng, hoàn thiện các chính sách hỗ trợ, khuyến khích phát triển nuôi biển, bao gồm chính sách bảo hiểm tai nạn cho người lao động, chính sách hỗ trợ chuyển đổi lồng nuôi truyền thống sang lồng vật liệu mới... Với chủ trương, chính sách như vậy, hy vọng trong thời gian tới người dân và doanh nghiệp ở Khánh Hòa sẽ vươn khơi, nuôi biển thành công, trở thành điểm sáng của cả nước trong phát triển kinh tế biển.

NGUYỄN KIỂM

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/kinh-te/cac-van-de/mo-huong-lam-giau-tu-nuoi-bien-xa-bo-1040736