Từ thực tiễn đó, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị ra đời, định hướng những giải pháp đột phá nhằm bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, góp phần củng cố nền tảng phát triển bền vững của đất nước.
Chuyển tư duy “chống dịch” sang “phòng bệnh”
Khám sức khỏe cho người dân tại Trung tâm Y tế xã Yên Lãng ngày 7-4-2026. Ảnh: Phạm Hùng
Thực tiễn cho thấy, mô hình chăm sóc sức khỏe truyền thống với tư duy “có bệnh mới chữa” đã bộc lộ nhiều hạn chế, đặc biệt trước sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm như: Tim mạch, đái tháo đường, ung thư. Những căn bệnh này thường diễn tiến âm thầm, phát hiện muộn, gây tốn kém chi phí và ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống của người dân.
Chính vì vậy, yêu cầu chuyển đổi cách tiếp cận trong chăm sóc sức khỏe trở nên cấp thiết. Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị “về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân” ra đời đã thể hiện bước chuyển quan trọng từ “khám, chữa bệnh” sang “quản lý sức khỏe và phòng bệnh chủ động”; từ chăm sóc theo từng giai đoạn sang theo dõi sức khỏe suốt vòng đời; từ tập trung vào bệnh viện tuyến trên sang củng cố y tế cơ sở - nơi gần dân nhất, đóng vai trò “gác cửa” trong hệ thống chăm sóc sức khỏe.
Theo định hướng của Nghị quyết số 72-NQ/TW, hệ thống y tế sẽ được tổ chức lại theo hướng toàn diện, liên thông, hiện đại, trong đó y tế dự phòng và y tế cơ sở được tăng cường. Các giải pháp như: Khám sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, phát triển mô hình bác sĩ gia đình… sẽ giúp phát hiện sớm bệnh tật, giảm gánh nặng điều trị và nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Tại Hà Nội với lợi thế Thủ đô có quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa nhanh và hệ thống y tế phát triển, việc triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đang được cụ thể hóa bằng những bước đi bài bản, đồng bộ. Thành phố hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi khi tập trung hệ thống các trường đại học y - dược, các viện nghiên cứu, cùng mạng lưới bệnh viện tuyến trung ương và thành phố, tạo nền tảng để phát triển y tế chuyên sâu.
Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết: “Thời gian qua, Thủ đô Hà Nội là một trong những địa phương phát triển mạnh mẽ lĩnh vực y tế chuyên sâu. Thành phố có nhiều lợi thế khi tập trung hệ thống các trường đại học y - dược, các viện nghiên cứu, cùng các bệnh viện chuyên sâu của các bộ, ngành trung ương và các bệnh viện tuyến cuối của Thủ đô. Đây là nền tảng quan trọng để Hà Nội nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, làm chủ nhiều kỹ thuật y học hiện đại”.
Phát huy vai trò các trung tâm y tế
Một trong những điểm nhấn trong triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW tại Hà Nội là thúc đẩy chuyển đổi số trong y tế. Năm 2025, hơn 12,3 triệu hồ sơ khám chữa bệnh đã được liên thông; trên 3,1 triệu người dân đã tích hợp sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID, từng bước hình thành hệ thống quản lý sức khỏe điện tử.
Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội nhấn mạnh: “Các bệnh viện, bao gồm cả khối tư nhân và các bệnh viện thuộc bộ, ngành quản lý cùng tham gia tích hợp dữ liệu khám chữa bệnh. Từ đó hình thành cơ sở dữ liệu lớn, phục vụ hiệu quả cho nghiên cứu khoa học, phân tích mô hình bệnh tật và hoạch định chính sách phát triển y tế của Thủ đô”.
Việc hình thành kho dữ liệu lớn không chỉ phục vụ quản lý mà còn mở ra khả năng chia sẻ kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh giữa các cơ sở y tế, qua đó tiết kiệm chi phí cho người bệnh, nâng cao hiệu quả điều trị và sử dụng hợp lý nguồn lực. Đây cũng là nền tảng để xây dựng và hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân - một mục tiêu quan trọng của Nghị quyết số 72-NQ/TW.
Song song với phát triển y tế chuyên sâu, Hà Nội đặc biệt chú trọng củng cố y tế cơ sở. Từ năm 2026, thành phố phấn đấu mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc theo chuyên đề ít nhất một lần mỗi năm. Để hiện thực hóa mục tiêu này, rất cần sự hỗ trợ toàn diện từ các bệnh viện tuyến trên, từ đào tạo nhân lực, chuyển giao kỹ thuật đến hỗ trợ chuyên môn thường xuyên cho các trạm y tế xã, phường.
Bên cạnh đó, việc phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện, trong đó có mô hình Trung tâm Cấp cứu 115, được xác định là nhiệm vụ cấp thiết nhằm nâng cao khả năng đáp ứng của hệ thống y tế trong các tình huống khẩn cấp, giảm thiểu rủi ro cho người bệnh. Đối với y tế chuyên sâu, Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng thương hiệu y tế gắn với du lịch y tế, hướng tới thu hút người dân và du khách đến khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe lâu dài.
“Chúng tôi rất mong các bệnh viện tiếp tục trao đổi, đề xuất giải pháp để xây dựng mạng lưới y tế Thủ đô có thương hiệu, để mỗi khi người dân trong nước hay du khách đến Hà Nội, đều lựa chọn Thủ đô là nơi khám chữa bệnh định kỳ và chăm sóc sức khỏe lâu dài”, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Trọng Diện bày tỏ.
Thời gian tới, Hà Nội tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm hướng tới mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân, với trọng tâm là phát triển y tế cơ sở, nâng cao năng lực y tế dự phòng và đẩy mạnh chuyển đổi số. Nghị quyết số 72-NQ/TW vì thế không chỉ mở lối cho những đột phá trong ngành Y tế, mà còn đặt nền móng cho một chiến lược phát triển con người toàn diện - nơi sức khỏe trở thành điểm tựa cho mọi mục tiêu phát triển của đất nước trong tương lai.
Phương Thu