Mở lối nghề cho người khiếm thị

một phút trướcBài gốc

Hằng thao tác trên máy một cách thành thạo

Nghe để "nhìn", đếm giây để pha chế

Nằm trong khuôn viên Trung tâm Đào tạo cán bộ Phục hồi chức năng cho người mù tại số 1 Nguyễn Thị Duệ (phường Yên Hòa, TP Hà Nội), quán Cafe More Hanoi không đơn thuần là điểm đến để thưởng thức cà phê mà còn là quán cà phê đầu tiên do người khiếm thị trực tiếp đứng quầy pha chế. Không gian quán mở ra nhẹ nhàng, thân thiện nhưng ẩn chứa phía sau là một hành trình vượt lên nghịch cảnh của những con người đặc biệt.

Trong không gian quán cà phê nhỏ, nơi tiếng nước chảy róc rách hòa cùng âm thanh nhè nhẹ của máy xay, chị Thân Thị Thu Hằng (SN 2003, Bắc Ninh) đang tỉ mỉ hoàn thành một ly đồ uống. Đôi mắt không nhìn thấy ánh sáng từ khi sinh ra, nhưng đôi tay và thính giác của Hằng lại trở thành "đôi mắt" dẫn lối em đến với nghề pha chế, một lĩnh vực tưởng chừng chỉ dành cho người sáng mắt.

Hằng kể, hành trình học nghề của em kéo dài 4 tháng, bắt đầu từ những điều cơ bản nhất và cũng rất gian nan. Với người bình thường, việc rót nước, cân nguyên liệu hay canh thời gian pha chế là những thao tác đơn giản. Nhưng với Hằng, đó là cả một quá trình luyện tập kiên trì của bản thân.

"Ban đầu em chưa quen sử dụng máy móc, phải tập rót nước sao cho không bị đổ ra ngoài. Em nghe âm thanh của chiếc cân, nghe tiếng nước chảy, rồi tự đếm giây trong đầu. Ví dụ, em biết rằng nếu đếm khoảng 5 đến 10 giây thì lượng nước sẽ vừa đủ", Hằng chia sẻ.

Giao cà phê cho khách

Không nhìn thấy, nhưng Hằng "nhìn" bằng âm thanh, bằng nhịp chảy của nước, bằng cảm nhận rất riêng của mình. Những thao tác tưởng như vô hình ấy dần trở thành phản xạ, giúp em tự tin đứng quầy, phục vụ khách hàng như bất kỳ nhân viên pha chế bình thường nào.

Nhưng giá trị lớn nhất mà công việc mang lại, theo Hằng, không chỉ nằm ở kỹ năng nghề. "Trước giờ em chưa từng đi làm bên ngoài. Công việc này giúp em có thu nhập để nuôi sống bản thân và phụ giúp gia đình. Quan trọng hơn là em được ra ngoài, giao tiếp, có bạn bè và hòa nhập cộng đồng tốt hơn", Hằng nói.

Dù không nhìn thấy nhưng nỗ lực của bản thân và sự giúp đỡ của những người anh, người chị giúp Hằng vẽ nên một tương lai rõ ràng. Ước mơ của em không dừng lại ở một công việc ổn định mà còn rộng hơn. "Em mong mô hình Cafe More Hanoi của người khiếm thị sẽ được mở rộng, phát triển để có thêm nhiều bạn như em có việc làm, tự tin hòa nhập cuộc sống", Hằng cho biết.

Những ly cà phê đặc biệt

Đằng sau sự tự tin của những người như Hằng là cả một quá trình đồng hành, hỗ trợ từ đội ngũ quản lý. Chị Phạm Thị Vân Anh (25 tuổi), quản lý ca làm việc tại quán, là người trực tiếp hướng dẫn và làm việc cùng các nhân viên khiếm thị từ những ngày đầu.

Không gian sang trọng và thân thiện của quán cà phê

"Ban đầu cũng có khó khăn, vì thị lực của các bạn kém nên mình phải hướng dẫn chi tiết hơn từng bước. Nhưng chỉ sau một thời gian, khi các bạn quen thao tác thì mọi thứ trở nên ổn định", Vân Anh chia sẻ.

Theo Vân Anh, điều khiến mình ấn tượng nhất không phải là tốc độ học nghề mà là thái độ làm việc. "Các bạn rất chăm chỉ, rất nỗ lực học hỏi từng ngày. Dù chịu thiệt thòi, nhưng trong công việc thì các bạn luôn cố gắng để mang đến sản phẩm tốt nhất", chị Vân Anh cho biết.

Chính sự nghiêm túc và tinh thần cầu thị đó đã tạo nên sự khác biệt. Những ly cà phê ở đây không được "ưu ái" vì hoàn cảnh đặc biệt của người pha chế, mà được đánh giá đúng bằng chất lượng.

Chị Nguyễn Thị Tú Oanh, một khách hàng làm việc tại khu vực Trung Kính, cho biết, mình đã nhiều lần đến quán trước khi biết nhân viên ở đây là người khiếm thị. "Tôi không thấy có gì khác biệt so với các quán khác. Các bạn pha chế rất chuyên nghiệp, không gian thân thiện. Mãi sau này tôi mới biết các bạn pha chế là người khiếm thị", chị Tú Oanh chia sẻ.

Giờ chị trở thành khách quen của quán. "Gần như trưa nào tôi cũng ghé quán. Với tôi, đây là một quán cà phê tốt về cả không gian, đồ uống lẫn cung cách phục vụ", chị nói.

Sự "không khác biệt" trong cảm nhận của khách hàng chính là minh chứng rõ nhất cho sự thành công của mô hình khi người khiếm thị không còn bị nhìn nhận qua khiếm khuyết, mà được đánh giá bằng năng lực thực sự.

Đào tạo gắn với thực tế

Mô hình Cafe More Hanoi là một phần trong dự án "Đào tạo nghề pha chế đồ uống và tạo việc làm cho người khiếm thị tại Việt Nam" do Trung tâm Đào tạo cán bộ Phục hồi chức năng cho người mù (Hội Người mù Việt Nam) triển khai, phối hợp cùng Trung tâm Siloam International (Hàn Quốc) và Cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc (KOICA).

Theo bà Đinh Thị Quỳnh Trang, Phó Giám đốc Trung tâm Đào tạo cán bộ Phục hồi chức năng cho người mù, việc lựa chọn nghề pha chế là một hướng đi mới, mang tính đột phá. "Trước đây, người khiếm thị chủ yếu làm massage hoặc nghề thủ công. Nghề pha chế gần như chưa có. Chúng tôi đã học hỏi mô hình từ một số nước trong khu vực và mạnh dạn đưa vào Việt Nam", bà Trang cho biết.

Dự án đặt mục tiêu đào tạo 36 học viên khiếm thị qua 6 khóa học trong giai đoạn 2024 - 2026, đồng thời phát triển 3 quán cà phê mang thương hiệu Cafe More Hanoi nhằm tạo đầu ra việc làm. Tuy nhiên, theo bà Trang, thách thức lớn nhất không nằm ở đào tạo, mà ở việc thay đổi nhận thức xã hội. "Chúng tôi đã đào tạo được nghề. Nhưng để cộng đồng biết đến và tin tưởng sản phẩm của người khiếm thị là điều không dễ", bà Trang chia sẻ.

Đến nay, Trung tâm đã đào tạo 36 học viên, trong đó 8 người đang làm việc trực tiếp tại hai cơ sở của Cafe More Hanoi. Mức thu nhập bình quân của các lao động đạt khoảng 10 triệu đồng/tháng, một con số thể hiện tính khả thi và bền vững của mô hình.

Không dừng lại ở đó, nhiều học viên sau khi hoàn thành khóa học đã trở về địa phương, tự mở những mô hình nhỏ, từng bước tạo sinh kế cho bản thân. "Đây là mô hình đào tạo gắn với thực tế. Chúng tôi hy vọng nghề pha chế sẽ trở thành một lựa chọn mới cho người khiếm thị, giống như massage hay tin học văn phòng", bà Trang nhấn mạnh.

Từ những âm thanh rất nhỏ của dòng nước chảy, từ những nhịp đếm thầm trong đầu, những người như Thân Thị Thu Hằng đang từng ngày pha chế không chỉ những ly cà phê mà còn là tương lai của chính mình.

Cafe More Hanoi là nơi những "đôi mắt không nhìn thấy" được trao cơ hội để nhìn thấy giá trị của bản thân trong xã hội. Và từ những bước đi còn dè dặt hôm nay, một hành trình hòa nhập bền vững đang dần được mở ra, nơi nghị lực cá nhân, sự hỗ trợ của tổ chức và sự đón nhận của cộng đồng.

Trường Lê

Nguồn Phụ Nữ VN : https://phunuvietnam.vn/mo-loi-nghe-cho-nguoi-khiem-thi-238260417103805225.htm