Mở ra tiềm năng du lịch từ lễ hội truyền thống đền Thanh Liệt

2 giờ trướcBài gốc

Nằm ở vùng bãi ngoài đê tả Lam, nơi hợp lưu giữa sông Lam và sông La, đền Thanh Liệt (nay thuộc xã Hưng Nguyên Nam) không chỉ mang giá trị lịch sử, văn hóa lâu đời, nơi đây còn đang dần trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn nhờ lễ hội rước hến độc đáo, nét sinh hoạt gắn liền với đời sống cư dân sông nước.

Đền Thanh Liệt còn lưu giữ nhiều đồ tế khí cổ, quý hiếm

Không gian đền mang đậm vẻ đẹp “sơn thủy hữu tình”, phía trước là ngã ba sông rộng lớn, phía sau tựa núi Lam Thành, tạo nên thế đất vừa linh thiêng vừa thơ mộng.

Được xây dựng từ cuối thời Hậu Lê, ngôi đền thờ những vị thần linh bảo vệ không chỉ vùng đất này mà còn là cuộc sống của cư dân nơi đây. Những vị thần như Long Vương, Hà Bá, Sát Hải Đại Vương Hoàng Tá Thôn, Nguyễn Biểu… đã trở thành phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người dân địa phương.

Trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, đền Thanh Liệt vẫn lưu giữ được những giá trị kiến trúc truyền thống đặc sắc với hệ thống nghi môn, bái đường, thượng điện được chạm khắc tinh xảo.

Đền Thanh Liệt mang giá trị lịch sử, văn hóa lâu đời, nơi đây còn đang dần trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn nhờ lễ hội rước hến độc đáo

Nhiều hiện vật quý như sắc phong thời Lê – Nguyễn, kiệu rước, thuyền rồng… vẫn còn được bảo tồn, góp phần làm nổi bật chiều sâu lịch sử của di tích.

Với những giá trị về lịch sử và kiến trúc nghệ thuật đặc sắc, đền Thanh Liệt đã được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ VHTTDL) xếp hạng là Di tích lịch sử và nghệ thuật Quốc gia, tại Quyết định số 423/QĐ-VH ngày 20.02.1997.

Tại đền còn lưu giữ nhiều đồ tế khí cổ kính, quý hiếm

Gắn liền với ngôi đền là đời sống của cư dân ven sông Lam, đặc biệt là những người làm nghề đánh bắt, vận tải và cào hến. Từ bao đời nay, họ đến đền không chỉ để cầu bình an mà còn gửi gắm ước mong về một mùa nước thuận, tôm cá dồi dào.

Điểm nhấn đặc sắc nhất của di tích chính là lễ hội rước hến, được tổ chức vào đầu tháng Hai âm lịch hằng năm.

Không gian kiến trúc cổ kính của đền Thanh Liệt mang đậm dấu ấn văn hóa truyền thống

Lễ hội mở đầu bằng các nghi thức truyền thống như lễ mộc dục, yết cáo, đại tế, sau đó là phần rước hến trên sông, hoạt động mang đậm dấu ấn cư dân vùng sông nước.

Trong không gian mênh mang của dòng sông Lam, những chiếc thuyền rồng rực rỡ cờ hoa nối nhau xuôi dòng, đưa kiệu và lễ vật ra khu vực hợp lưu.

Ông Trần Xuân Cường, Phó Giám đốc Sở VHTTDL Nghệ An (đứng giữa) cùng đoàn công tác tìm hiểu hoạt động lễ hội và phát triển du lịch tại địa phương

Nghi lễ tế thần được thực hiện ngay trên sông, tạo nên một “sân khấu” tự nhiên độc đáo, vừa linh thiêng vừa sống động. Chính sự kết hợp giữa yếu tố tín ngưỡng và không gian sông nước đã làm nên nét riêng hiếm có của lễ hội này.

Không chỉ mang giá trị tinh thần, lễ hội còn mở ra nhiều trải nghiệm hấp dẫn cho du khách. Từ việc theo thuyền tham gia đoàn rước, khám phá đời sống ven sông đến trải nghiệm cào hến, tất cả đều mang lại cảm giác chân thực và gần gũi.

Đền Thanh Liệt được công nhận là Di tích lịch sử và nghệ thuật Quốc gia

Bên cạnh đó, các món ăn dân dã từ hến như cháo hến, canh hến, hến xào… cũng góp phần tạo nên sức hút riêng, níu chân du khách.

Với những giá trị văn hóa và tín ngưỡng đặc sắc, Lễ hội đền Thanh Liệt đã được Bộ VHTTDL công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia năm 2018. Điều này không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn là động lực để chính quyền và người dân tiếp tục bảo tồn, tôn tạo di tích.

Đền Thanh Liệt mang giá trị lịch sử, văn hóa lâu đời

Những năm gần đây, di tích đền Thanh Liệt được quan tâm đầu tư trùng tu, góp phần nâng cao diện mạo và khả năng đón khách. Đây được xem là bước đệm quan trọng để phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch bền vững.

Bà Hoàng Thị Hoài Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Nguyên Nam cho biết: Lễ hội đền Thanh Liệt được duy trì hằng năm nhằm giáo dục lòng yêu nước, tự hào dân tộc và đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, đồng thời bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của cư dân vùng sông nước.

Lễ rước tại đền Thanh Liệt

Địa phương xác định đền Thanh Liệt là một trong những điểm nhấn quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch văn hóa. Theo bà Thanh, việc bảo tồn di tích gắn với phát huy giá trị lễ hội rước hến sẽ góp phần quảng bá hình ảnh quê hương, đồng thời tạo sinh kế cho người dân.

“Lễ hội rước hến mang đậm bản sắc văn hóa cư dân miền sông nước, là tài sản quý cần được gìn giữ và phát huy. Chúng tôi đang từng bước xây dựng, nâng tầm lễ hội, gắn với phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm để thu hút du khách”, bà Thanh chia sẻ.

Trong định hướng lâu dài, địa phương sẽ kết nối đền Thanh Liệt với các điểm đến dọc sông Lam, hình thành tuyến du lịch văn hóa – sinh thái đặc sắc. Đây được kỳ vọng là hướng đi phù hợp, vừa bảo tồn giá trị truyền thống, vừa tạo động lực phát triển kinh tế địa phương.

Lễ rước hến tại Lễ hội đền Thanh Liệt, huyện Hưng Nguyên. Ảnh: Quốc Đàn

Giữa dòng chảy hiện đại, đền Thanh Liệt và lễ hội rước hến vẫn lặng lẽ gìn giữ hồn cốt văn hóa của vùng đất ven sông. Khi những giá trị ấy được đánh thức đúng cách, nơi đây không chỉ là di tích của quá khứ mà còn trở thành điểm đến giàu sức sống trên bản đồ du lịch xứ Nghệ.

Ông Trần Xuân Cường, Phó Giám đốc Sở VHTTDL Nghệ An cho biết: Nghệ An có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch gắn với lễ hội. Tuy vậy, phần lớn lễ hội hiện nay được tổ chức với mục đích chính là bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, việc gắn kết với hoạt động du lịch mới chỉ ở giai đoạn ban đầu.

Hằng năm, du khách từ khắp nơi tìm đến đền Thanh Liệt để chiêm bái, tham gia lễ hội và tìm hiểu về một trong những nét văn hóa độc đáo của đất và người Nghệ An

Đối với địa bàn xã Hưng Nguyên Nam, nơi có nhiều di tích tâm linh như đền Thanh Liệt, Phó Giám đốc Sở VHTTDL cho rằng đây là lợi thế quan trọng để hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng. Trong thời gian tới, địa phương cần đẩy mạnh công tác quảng bá, xây dựng tour tuyến gắn với trải nghiệm lễ hội, đồng thời nâng cấp hạ tầng, dịch vụ để thu hút du khách.

Bên cạnh đó, việc khai thác giá trị lễ hội cần đi đôi với bảo tồn bản sắc, tránh thương mại hóa, hướng tới phát triển du lịch bền vững, góp phần nâng cao đời sống người dân và phát huy hiệu quả các di sản văn hóa trên địa bàn.

PHẠM NGÂN

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/du-lich/mo-ra-tiem-nang-du-lich-tu-le-hoi-truyen-thong-den-thanh-liet-212749.html