Mở rộng cao tốc, gỡ 3 'nút thắt'

2 giờ trướcBài gốc

Qua giám sát từ địa phương và trực tiếp trải nghiệm trên nhiều đoạn cao tốc Bắc - Nam phía Đông, tôi nhận thấy việc rà soát, đầu tư nâng cấp các tuyến cao tốc đã phân kỳ không còn là việc nên làm mà đã trở thành một yêu cầu khách quan, mang tính cấp bách chiến lược để tháo gỡ 3 "nút thắt" cốt lõi.

Cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn dài 88km có điểm đầu tại Km1050 trên hệ thống cao tốc Bắc - Nam phía Đông qua địa bàn xã Nghĩa Giang, tỉnh Quảng Ngãi.

Thứ nhất là "nút thắt" năng lực vận tải và logistics. Việc phân kỳ đầu tư (như tuyến 2 làn xe hoặc 4 làn xe hạn chế, thiếu làn dừng khẩn cấp) thực chất chỉ là giải pháp tình thế trong giai đoạn nguồn lực quốc gia còn eo hẹp.

Thứ hai, khi tốc độ tăng trưởng ngày càng cao, phương tiện và nhu cầu luân chuyển hàng hóa vượt dự báo, các tuyến này trở thành những "nút thắt cổ chai", làm suy giảm hiệu quả kết nối kinh tế vùng và liên vùng.

Thứ ba, hạ tầng phân kỳ, thiếu làn dừng khẩn cấp trên toàn tuyến cao tốc là nguy cơ dẫn đến ùn tắc và tai nạn. Do đó, việc nâng cấp là cần thiết để đảm bảo an toàn.

Ngoài ra, khi mạng lưới cao tốc hoàn chỉnh, đồng bộ sẽ là bệ phóng để giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Do đó, kiến nghị ưu tiên mở rộng ngay các tuyến này lên quy mô hoàn chỉnh là cần thiết và không thể chậm trễ.

Đặt trong bối cảnh nhu cầu vốn lên tới 414.580 tỷ đồng và ngân sách Nhà nước phải cân đối cho nhiều mục tiêu chiến lược khác, chúng ta cần lộ trình "vừa quyết liệt đột phá, vừa khả thi về nguồn lực".

Quan điểm của tôi là nên kết hợp linh hoạt cả hai phương án mà Bộ Xây dựng đưa ra theo tư duy phân kỳ. Trước mắt, tôi ủng hộ triển khai ngay phương án 1, tập trung nguồn lực mở rộng trước khoảng 534km tại các đoạn tuyến kết nối trực tiếp Hà Nội và TP.HCM.

Về dài hạn, mục tiêu tối thượng là hướng tới phương án 2 để hoàn chỉnh toàn bộ 1.144km toàn tuyến.

Để hiện thực hóa mục tiêu này mà không gây áp lực quá tải lên ngân sách Trung ương, Chính phủ cần sử dụng nguồn vốn đầu tư công như một khoản "vốn mồi" chiến lược, từ đó kiên trì khơi thông và định hướng các dòng vốn ngoài ngân sách.

Về phương án huy động vốn theo phương thức PPP, việc sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện hành lang pháp lý là điều kiện tiên quyết. Cần thay đổi căn bản tư duy quản lý, chuyển từ "cho phép" sang "đồng hành và hợp tác bình đẳng".

Bản chất của PPP là hợp tác công - tư. Nhà đầu tư chỉ tham gia khi Nhà nước có cam kết rõ ràng, sòng phẳng về cơ chế chia sẻ rủi ro.

Cùng đó, cần nâng tính khả thi và hấp dẫn tài chính, tạo đột phá bằng các chính sách tiếp cận nguồn tín dụng dài hạn với lãi suất hợp lý, ưu đãi thuế và đất đai.

Đặc biệt, cần nghiên cứu nâng tỷ lệ vốn góp của Nhà nước tham gia vào các dự án PPP ở những địa bàn khó khăn lên mức cao hơn, giúp phương án tài chính của dự án khả thi hơn.

ĐBQH Nguyễn Tâm Hùng

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/mo-rong-cao-toc-go-3-nut-that-192260527064454482.htm