Mở rộng đối tượng được trợ giúp pháp lý, bảo đảm tốt hơn quyền lợi hợp pháp cho người dân

3 giờ trướcBài gốc

Trong thực tiễn tố tụng hình sự, người lao động thu nhập thấp thường gặp khó khăn trong việc thuê luật sư, tiếp cận dịch vụ pháp lý và tự bảo vệ quyền lợi của mình. Việc được trợ giúp pháp lý sẽ góp phần bảo đảm tốt hơn quyền được bào chữa, quyền tiếp cận công lý và quyền được bảo vệ hợp pháp cho những người này.

Không chỉ mở rộng đối tượng, luật còn quy định rõ hơn tiêu chí, điều kiện áp dụng đối với từng nhóm người được trợ giúp pháp lý. Theo đó, việc xác định diện được trợ giúp pháp lý sẽ dựa trên các chính sách xã hội cơ bản như giảm nghèo, ưu đãi người có công, chính sách dân tộc và phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Quy định này được đánh giá là giúp tăng tính minh bạch, khả thi trong tổ chức thực hiện, tránh tình trạng xác định chưa thống nhất giữa các địa phương.

Các luật sư Đoàn Luật sư Hà Nội tư vấn pháp luật miễn phí cho người dân. Ảnh: PV

Một điểm mới khác là luật bổ sung quy định mở về “người được trợ giúp pháp lý khác theo quy định của pháp luật”. Đây là cơ chế linh hoạt, tạo dư địa pháp lý để trong từng giai đoạn phát triển, Nhà nước có thể bổ sung thêm các nhóm đối tượng cần được hỗ trợ mà không phải chờ sửa luật tổng thể.

Bên cạnh đó, luật cơ bản giữ nguyên các nhóm đã được trợ giúp pháp lý theo quy định hiện hành. Đó là người có công với cách mạng; thân nhân liệt sĩ và người có công nuôi liệt sĩ; người thuộc hộ nghèo, cận nghèo; người nhiễm chất độc da cam; người khuyết tật; trẻ em; người dân tộc thiểu số ở vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; người dân tộc thiểu số rất ít người; người cao tuổi, người bị bạo lực gia đình, người nhiễm HIV đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng.

Người gặp khó khăn đột xuất do thiên tai, hỏa hoạn được trợ giúp pháp lý trong các vụ việc liên quan trực tiếp đến việc khắc phục hậu quả. Nạn nhân và người đang trong quá trình xác định là nạn nhân của hành vi mua bán người, người dưới 18 tuổi đi cùng; cá nhân bị thiệt hại nhưng không thuê người bảo vệ quyền lợi theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; người nước ngoài theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên cũng được trợ giúp pháp lý.

Luật cũng giữ quy định hiện hành, không mở rộng trợ giúp pháp lý sang lĩnh vực kinh doanh, thương mại nhằm bảo đảm đúng bản chất của trợ giúp pháp lý là chính sách an sinh xã hội, tập trung hỗ trợ các đối tượng yếu thế trong các lĩnh vực có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền cơ bản của con người như dân sự, hình sự, hành chính.

Bên cạnh đó, luật quy định chặt chẽ hơn tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm trợ giúp viên pháp lý nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ này. Cụ thể, trợ giúp viên pháp lý phải có phẩm chất đạo đức tốt; trình độ cử nhân luật trở lên; đã được đào tạo nghề luật sư hoặc thuộc diện được miễn đào tạo; đã qua thời gian tập sự hành nghề luật sư hoặc tập sự trợ giúp pháp lý; sức khỏe bảo đảm. Luật giao Chủ tịch UBND cấp tỉnh bổ nhiệm, cấp thẻ, miễn nhiệm và thu hồi thẻ trợ giúp viên pháp lý.

Đối với lực lượng cộng tác viên trợ giúp pháp lý, điều kiện đối với cộng tác viên được làm rõ, trong đó giảm yêu cầu về thời gian kinh nghiệm đối với một số đối tượng có trình độ chuyên môn cao như chuyên viên chính trở lên và viên chức hạng I, hạng II đang làm công tác pháp luật. Đây là giải pháp tận dụng nguồn nhân lực có kinh nghiệm trong hệ thống công vụ và đơn vị sự nghiệp công lập để tham gia hỗ trợ người dân.

Để bảo đảm phù hợp với trình độ, kinh nghiệm và thống nhất với pháp luật tố tụng hiện hành, luật quy định phạm vi hoạt động của cộng tác viên trợ giúp pháp lý chỉ bao gồm tư vấn pháp luật và đại diện ngoài tố tụng, không tham gia tố tụng.

Với những sửa đổi quan trọng về mở rộng đối tượng thụ hưởng, củng cố tổ chức thực hiện, nâng chuẩn đội ngũ trợ giúp viên pháp lý và sử dụng hiệu quả lực lượng cộng tác viên, Luật Trợ giúp pháp lý mới được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến tích cực trong việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, nhất là người nghèo, người yếu thế, người dễ bị tổn thương.

Phương Thảo

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/mo-rong-doi-tuong-duoc-tro-giup-phap-ly-bao-dam-tot-hon-quyen-loi-hop-phap-cho-nguoi-dan-747619.html