Mỏ Vàng cách trung tâm tỉnh Lào Cai khoảng 72 km, có diện tích tự nhiên 16.755 ha. Xã có 2.065 hộ dân, hơn 10.100 nhân khẩu thuộc 8 dân tộc sinh sống tại 16 thôn tạo nên bức tranh văn hóa đa dạng, giàu bản sắc. Đây vừa là lợi thế, vừa đặt ra yêu cầu trong việc xây dựng chính sách phát triển phù hợp với từng nhóm dân cư, từng điều kiện sản xuất cụ thể.
Đồng chí Giàng Thị Dung - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tham quan các sản phẩm OCOP từ cây quế của địa phương.
Xác định nông nghiệp là trụ cột kinh tế, cấp ủy, chính quyền xã Mỏ Vàng đã chủ động cơ cấu lại sản xuất theo hướng hiệu quả, bền vững. Trên cơ sở điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu từng vùng, xã đã định hướng cơ cấu cây trồng hợp lý, khuyến khích người dân ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, sử dụng giống mới năng suất cao, thích ứng biến đổi khí hậu… Theo đó, cơ giới hóa được đẩy mạnh ở các khâu làm đất, gieo cấy, thu hoạch; quy trình canh tác được cải tiến theo hướng tiết kiệm nước, sử dụng phân bón hợp lý, bảo vệ môi trường.
Nhờ đó, sản xuất trồng trọt đạt nhiều kết quả tích cực. Năm 2025, toàn xã gieo cấy 340 ha lúa nước, đạt 100% kế hoạch; năng suất bình quân khoảng 50 tạ/ha, sản lượng ước đạt 1.775 tấn, vượt 102% kế hoạch. Cây ngô tiếp tục giữ vai trò quan trọng với 286 ha, năng suất đạt 38 tạ/ha, sản lượng đạt hơn 1.000 tấn, góp phần bảo đảm lương thực và nguồn thức ăn chăn nuôi tại chỗ.
Năm 2025, giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp của xã đạt trên 58,5 tỷ đồng; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm từ 277 hộ (13,4%), xuống còn 132 hộ (7,1%) đạt 100% kế hoạch; thu nhập bình quân đầu người 55 triệu đồng/năm.
Cánh đồng lúa của người dân xã Mỏ Vàng.
Bên cạnh cây lương thực, xã chú trọng phát triển rau màu theo hướng hàng hóa. Diện tích rau, đậu các loại đạt 65 ha, sản lượng đạt hơn 700 tấn. Cây ăn quả được mở rộng từng bước, hiện đạt 28 ha, sản lượng quả đạt gần 80 tấn, góp phần đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp và nâng cao giá trị trên cùng diện tích canh tác.
Song song với trồng trọt, chăn nuôi được xác định là nguồn thu quan trọng của nhiều hộ dân. Năm 2025, tổng đàn gia súc chính của xã đạt 7.250 con, bằng 100,4% kế hoạch; trong đó có 1.120 con trâu, 485 con bò, 5.130 con lợn. Đàn gia cầm duy trì khoảng 41.000 con, đáp ứng nhu cầu thị trường và tạo sinh kế ổn định cho người dân.
Người dân xã Mỏ Vàng tập trung phát triển chăn nuôi đại gia súc.
Đáng chú ý, xã đã nghiệm thu 2 mô hình chăn nuôi gia cầm đặc sản theo Nghị quyết 69 của HĐND tỉnh với tổng kinh phí hỗ trợ 12 triệu đồng. Dù giá trị hỗ trợ không lớn, song đây là cú hích quan trọng giúp người dân mạnh dạn chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng hàng hóa, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.
Anh Giàng A Dơ ở thôn Suối Dầm chia sẻ: “Gia đình tôi nuôi cá nước lạnh đã nhiều năm. Trước đây chủ yếu làm nhỏ lẻ nên hiệu quả chưa cao. Gần đây, được cán bộ thú y hướng dẫn kỹ thuật, việc chăn nuôi ổn định hơn, đầu ra thuận lợi, giá tương đối ổn định. Nhờ vậy, gia đình tôi có thu nhập đều đặn, có điều kiện chăm lo con cái học hành”.
Mô hình chăn nuôi cá nước lạnh của người dân xã Mỏ Vàng.
Là địa phương có diện tích đồi rừng lớn, Mỏ Vàng xác định lâm nghiệp là hướng phát triển lâu dài. Năm 2025, xã đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân trồng mới, chăm sóc và bảo vệ rừng. Cây quế tiếp tục được lựa chọn là cây chủ lực nhờ giá trị kinh tế cao, thị trường ổn định và phù hợp với điều kiện đất dốc. Trong năm, toàn xã trồng mới được 420,5 ha rừng (vượt 20,5% kế hoạch), chủ yếu là quế. Không chỉ mang lại nguồn thu bền vững từ bán vỏ, lá và tinh dầu, cây quế còn góp phần phủ xanh đất trống, bảo vệ môi trường sinh thái.
Ông La Tài Quan ở thôn Thác Tiên cho biết: “Trước đây, đất đồi bỏ hoang, thu nhập bấp bênh. Từ khi trồng quế, kinh tế gia đình tôi ổn định hơn hẳn. Quế dễ chăm sóc, hợp đất, đem lại giá trị canh tác cao. Mỗi vụ thu hoạch đều có nguồn thu đáng kể nên tôi yên tâm bám rừng”.
Đồng bào địa phương khai thác quế.
Cùng với phát triển rừng trồng, công tác quản lý, bảo vệ rừng được tăng cường. Các hành vi vi phạm Luật Lâm nghiệp được phát hiện, xử lý kịp thời. Công tác phòng cháy, chữa cháy rừng được triển khai chặt chẽ, không để xảy ra cháy rừng. Hiện 16/16 Ban Quản lý rừng cộng đồng đã được kiện toàn, phát huy vai trò nòng cốt trong bảo vệ tài nguyên rừng.
Ông Đỗ Cao Quyền - Chủ tịch UBND xã Mỏ Vàng khẳng định: “Xã xác định nông, lâm nghiệp là nền tảng phát triển. Vì vậy, thời gian tới, chúng tôi tiếp tục tái cơ cấu ngành nông nghiệp, nhân rộng mô hình hiệu quả, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và giữ gìn bản sắc văn hóa các dân tộc”.
Lãnh đạo xã Mỏ Vàng kiểm tra mô hình phát triển cây chè cổ thụ ở thôn Suối Dầm.
Từ những cánh đồng lúa, nương ngô đến những đồi quế xanh ngát..., Mỏ Vàng đang từng bước tạo dựng diện mạo mới. Sự đồng lòng của Nhân dân cùng quyết tâm của cấp ủy, chính quyền chính là động lực để vùng cao này tiếp tục vươn lên, hướng tới mục tiêu giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội ổn định, lâu dài.
Trần Ngọc Sơn