'Mọi cơ sở y tế đều quá tải': Lo ngại Ebola vượt ngoài tầm kiểm soát tại Congo

3 giờ trướcBài gốc

Dịch Ebola tại CHDC Congo đang lan rộng nhanh chóng, khiến nhiều cơ sở y tế rơi vào tình trạng quá tải và làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng y tế nghiêm trọng. Ảnh: Getty

Hệ thống y tế kiệt sức

Trong bối cảnh hệ thống y tế vốn mong manh đang chịu sức ép lớn từ xung đột, thiếu viện trợ và sự hoang mang trong cộng đồng, nhiều chuyên gia lo ngại số ca nhiễm thực tế có thể đã vượt xa thống kê chính thức.

“Tốc độ lây lan của đợt Ebola này thực sự đáng lo ngại,” bà Rose Tchwenko, Giám đốc quốc gia của tổ chức Mercy Corps tại Congo, cảnh báo. Theo bà, nguy cơ dịch lan rộng là hoàn toàn có thật và cần thêm hỗ trợ quốc tế khẩn cấp.

Ông Hama Amado, điều phối viên hiện trường của tổ chức cứu trợ Alima tại thành phố Bunia, cũng cho biết virus đang lây lan mạnh ở nhiều khu vực và “còn lâu mới có thể nói tình hình đã được kiểm soát”.

Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới hôm 22.5 cảnh báo đợt bùng phát Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo đang ở mức “rất cao”, đồng thời nâng đánh giá nguy cơ đối với quốc gia này.

Theo WHO, dịch bệnh đang lan nhanh với gần 750 ca nghi nhiễm và 177 trường hợp tử vong nghi do Ebola, tăng mạnh so với 246 ca nhiễm và 65 ca tử vong được ghi nhận khi ổ dịch lần đầu được công bố cách đây một tuần.

Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhận định tình hình hiện “rất đáng lo ngại”.

Chủng virus mới và thiếu hụt viện trợ

Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là chủng virus Bundibugyo chưa có vắc-xin hoặc thuốc điều trị được phê duyệt chính thức.

Các nỗ lực ứng phó cũng bị cản trở bởi vị trí xa xôi của ổ dịch, hạ tầng y tế xuống cấp và tình trạng bạo lực kéo dài ở miền đông Congo.

Theo nghiên cứu của Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế công bố đầu năm nay, hơn một nửa cơ sở y tế tại các tỉnh Bắc Kivu và Nam Kivu đã bị hư hại hoặc phá hủy do xung đột. Gần một nửa báo cáo thiếu hụt nghiêm trọng nhân lực y tế.

Tình hình càng khó khăn hơn khi nguồn viện trợ quốc tế sụt giảm mạnh.

Trong tuần này, ít nhất 17 người thiệt mạng trong cuộc tấn công của nhóm phiến quân ADF gần thị trấn Mambasa ở tỉnh Ituri.

“Chúng tôi đang phải đối mặt với hai cuộc chiến cùng lúc: Chiến tranh và dịch bệnh,” bà Zawadi Jeanne, người vừa mất người thân trong một vụ tấn công, cho biết.

Xung đột với tập tục tang lễ địa phương

Một vấn đề lớn khác là các phong tục tang lễ truyền thống tại Congo thường đi ngược lại quy trình phòng chống Ebola.

Trong nhiều cộng đồng, người thân có thói quen tắm rửa, chạm vào thi thể trước khi chôn cất, hành động được xem là nguy cơ lây nhiễm rất cao.

Hôm 21.5, một đám đông đã phóng hỏa trung tâm điều trị ở Rwampara sau khi chính quyền từ chối giao thi thể nạn nhân để gia đình tự tổ chức tang lễ.

Ông Batakura Zamundu Mugeni cho biết chính quyền đang phối hợp với cơ quan y tế truy tìm những người từng tiếp xúc gần với bệnh nhân. Ông cho rằng nhiều người trẻ chưa hiểu hết mức độ nguy hiểm của dịch bệnh.

Sau vụ việc, chính quyền Ituri đã cấm tụ tập đông người trong tang lễ và quy định việc chôn cất chỉ được thực hiện bởi các đội chuyên trách.

Tuy nhiên, các quy định hạn chế tiếp xúc thân thể cũng gặp nhiều khó khăn tại một xã hội mà việc bắt tay hay ôm nhau là nét văn hóa phổ biến.

Lo ngại dịch đã lan rộng ngoài tầm kiểm soát

Nhiều dấu hiệu cho thấy virus có thể đã lây lan âm thầm trong cộng đồng.

Một khảo sát nhanh của tổ chức ActionAid tại Bunia, Nizi và Nyankunde cho thấy gần một phần ba trường học ghi nhận ít nhất một ca nghi nhiễm hoặc tiếp xúc gần.

Người dân địa phương cho biết các triệu chứng ban đầu thường bị nhầm với sốt rét.

Trong bối cảnh chưa có thuốc đặc trị, các bác sĩ đang tập trung vào phát hiện sớm, chăm sóc tích cực và truy vết tiếp xúc.

Tiến sĩ Richard Kojan cho biết nếu bệnh nhân được đưa tới trung tâm điều trị sớm, cơ hội sống sót sẽ cao hơn đáng kể.

Tổ chức Alima hiện triển khai mô hình điều trị di động Cube – một buồng nhựa trong suốt cho phép bệnh nhân giao tiếp với người thân mà không cần nhân viên y tế mặc đồ bảo hộ kín hoàn toàn.

Dù vậy, nỗi sợ hãi vẫn bao trùm nhiều khu vực ở Bunia.

“Chỉ nghe đến cái tên Ebola thôi cũng đủ khiến tôi sợ hãi,” bà Jeanne nói khi cháu trai bà đang được điều trị tại một cơ sở y tế ở Rwampara. Dẫu vậy, bà vẫn hy vọng dịch bệnh sẽ sớm được kiểm soát.

ĐỨC AN

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/the-gioi/moi-co-so-y-te-deu-qua-tai-lo-ngai-ebola-vuot-ngoai-tam-kiem-soat-tai-congo-230832.html