Mối nguy từ loại phương tiện thu gom rác tự chế

2 giờ trướcBài gốc

Tai nạn tiềm ẩn

Trên nhiều tuyến đường ở TPHCM, người dân không khỏi ngán ngẩm trước cảnh xe thu gom rác tự chế thô sơ với đủ các loại rác thải chất "cao như núi" chạy ầm ầm giữa phố. Đặc biệt vào giờ cao điểm, công nhân vệ sinh chở đầy bao tải các loại phế liệu lắc lư, chao đảo giữa dòng người như một màn "diễn xiếc" khiến người tham gia giao thông không khỏi rùng mình.

Theo ghi nhận của phóng viên Chuyên đề Công an TPHCM, trên các tuyến đường như Chu Văn An, Ung Văn Khiêm, Nguyễn Gia Trí (thuộc khu vực quận Bình Thạnh cũ), không khó để bắt gặp cảnh những chiếc xe thu gom rác tự chế hoạt động. Đáng chú ý, những loại phương tiện này phần lớn được hoán cải từ những chiếc xe máy cũ, được hàn nối, cải tạo thủ công và không được trang bị các thiết bị an toàn cơ bản như đèn tín hiệu, đèn phanh hay gương chiếu hậu...

Điều khiển xe máy không đội mũ bảo hiểm còn kéo thêm xe rác

Ngoài ra, nhiều công nhân thu gom rác điều khiển phương tiện trong tình trạng phớt lờ Luật giao thông. Dạo quanh một vòng các tuyến đường, chúng tôi không khó để bắt gặp những người điều khiển các xe rác tự chế ngang nhiên không đội mũ bảo hiểm, lái xe bằng một tay, tay còn lại kéo thùng rác. Có trường hợp thản nhiên dừng xe ngay giữa đường để gom rác hoặc chờ đồng nghiệp, gây ùn tắc và nguy hiểm cho phương tiện khác.

Không chỉ tiềm ẩn nguy cơ tai nạn, các phương tiện tự chế còn làm mất mỹ quan đô thị. Nhiều xe chở đầy rác sinh hoạt chưa được phân loại, từ thức ăn thừa, túi nilon, đến các loại rác ẩm ướt đang trong quá trình phân hủy bốc mùi hôi thối nồng nặc. Do không được che chắn kỹ, nước rỉ rác theo chuyển động của xe chảy xuống mặt đường, để lại những vệt đen loang lổ và mùi hôi khiến nhiều người đi đường ngao ngán.

Cần giải pháp phù hợp

Thời gian qua, lực lượng CSGT Công an TPHCM liên tục ra quân xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến xe chở rác không đảm bảo an toàn. Theo Đội Cảnh sát giao thông Hàng Xanh, từ ngày 01/01/2026 đến nay, đơn vị này đã xử lý gần 100 trường hợp xe không đảm bảo an toàn kỹ thuật như các xe lôi chở rác, chở rau củ, vật liệu xây dựng, sắt thép... Đây là những phương tiện tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn giao thông, đồng thời làm mất trật tự an toàn giao thông và ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị.

Tuy nhiên, việc xử lý các xe tự chế chở rác không phải lúc nào cũng dễ dàng. Theo đó, phần lớn các phương tiện này không có nguồn gốc rõ ràng, xe không đăng ký, không biển số, không giấy tờ. Khi phát hiện vi phạm, CSGT buộc phải tạm giữ phương tiện để xác minh. Tuy nhiên trong nhiều trường hợp, xe bị tạm giữ đang chở đầy rác thải sinh hoạt khiến việc xử lý gặp nhiều khó khăn vì phải tìm cách xử lý lượng rác trên xe trước khi đưa phương tiện về bãi tạm giữ.

Xe lôi chở rác chất cao như núi không bảo đảm an toàn

Ngoài ra, hầu hết các xe rác vi phạm bị phát hiện thuộc các tổ thu gom rác dân lập. Đây là lực lượng hoạt động lâu năm trong các khu dân cư và có vai trò quan trọng trong việc thu gom rác sinh hoạt. Chính vì vậy, việc xử lý cũng cần cân nhắc để không làm gián đoạn hoạt động thu gom rác của địa phương.

TPHCM đang hướng tới xây dựng đô thị văn minh, hiện đại, nghĩa tình. Tuy nhiên, với quy mô dân số gần 14 triệu người, thành phố đang phải đối mặt với áp lực rất lớn về xử lý chất thải sinh hoạt. Mỗi ngày, tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt trên toàn địa bàn lên đến khoảng 14.000 tấn, trong đó khu vực TPHCM (cũ) chiếm khoảng 10.500 tấn, khu vực Bình Dương cũ khoảng 2.400 tấn và khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ khoảng 1.100 tấn.

Dù đã có nhiều nỗ lực chuyển đổi phương tiện thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt thông qua chính sách hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi với lãi suất thấp từ Quỹ Bảo vệ môi trường TPHCM để đầu tư, thay thế các phương tiện thô sơ, lạc hậu bằng các phương tiện chuyên dụng, hiện đại, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật và vệ sinh môi trường. Tuy nhiên, việc chuyển đổi phương tiện chưa đạt được như kỳ vọng do phần lớn công việc thu gom rác thải sinh hoạt đưa đến các điểm tập kết hiện vẫn do lực lượng thu gom rác tư nhân nhỏ lẻ vận hành.

Với nguồn lực hạn chế nên lực lượng thu gom rác tư nhân gặp nhiều khó khăn trong việc chuyển đổi phương tiện. Bên cạnh đó, đặc thù đô thị của TPHCM với nhiều tuyến hẻm nhỏ, hẹp cũng gây trở ngại cho việc đưa vào sử dụng các phương tiện thu gom có kích thước lớn, khiến quá trình hiện đại hóa hệ thống thu gom rác chưa thể triển khai đồng bộ và hiệu quả trên toàn địa bàn.

THIÊN LONG - NGUYỄN YÊN

Nguồn CA TP.HCM : http://congan.com.vn/doi-song/moi-nguy-tu-loai-phuong-tien-thu-gom-rac-tu-che_190677.html