Cấm tham gia đấu giá từ 6 tháng đến 5 năm
Bộ Tư pháp vừa tổ chức Hội thảo Lấy ý kiến dự thảo Hồ sơ dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Theo Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp) Lê Văn Tuấn, dự thảo Luật tập trung sửa đổi toàn diện trên cơ sở 5 nhóm chính sách lớn.
Thứ nhất, về tiêu chuẩn đấu giá viên, dự thảo mở rộng đối tượng được tham gia đào tạo nghề đấu giá viên. Nếu như trước đây chỉ những người tốt nghiệp đại học thuộc các ngành Luật, Kinh tế, Kế toán, Tài chính, Ngân hàng hoặc Quản trị kinh doanh mới đủ điều kiện thì nay dự kiến mở rộng cho người tốt nghiệp đại học ở tất cả các lĩnh vực.
Thứ hai, về tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, theo dự thảo, hoạt động đấu giá tài sản sẽ không còn được xác định là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Đồng thời, dự thảo Luật cho phép các tổ chức đấu giá trong nước được hợp tác với các tổ chức nước ngoài trong lĩnh vực đấu giá tài sản tự nguyện...
Thứ ba, về trình tự, thủ tục đấu giá tài sản. Dự thảo Luật được thiết kế lại theo hướng tách bạch giữa tài sản bắt buộc phải đấu giá và tài sản đấu giá theo nhu cầu tự nguyện. Dự thảo cũng quy định rõ trách nhiệm của người có tài sản và tổ chức đấu giá trong việc phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi thông đồng, dìm giá, hay còn gọi là tình trạng “quân xanh, quân đỏ”.
Quang cảnh buổi hội thảo
Thứ tư, về tiền đặt trước và chế tài xử lý vi phạm, dự thảo Luật luật hóa các quy định đã được thực tiễn kiểm nghiệm trong thời gian qua. Đối với cá nhân tham gia đấu giá đất ở, mức tiền đặt trước có thể được nâng lên đến 50% giá khởi điểm nhằm hạn chế tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc. Đối với các dự án có giá trị lớn, mức tiền đặt trước tiếp tục được duy trì trong khoảng từ 10-20% do giá trị tài sản rất lớn.
Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung cơ chế công khai danh sách các trường hợp bỏ cọc trên cổng thông tin điện tử, đồng thời áp dụng biện pháp cấm tham gia đấu giá trong thời gian từ 6 tháng đến 5 năm tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.
Thứ năm, về đấu giá trực tuyến và công khai kết quả đấu giá, dự thảo Luật thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số trong hoạt động đấu giá, hướng tới thực hiện toàn bộ quy trình trên môi trường điện tử…
Có những dự án chuyển nhượng qua nhiều vòng, giá trị bị đẩy lên rất cao
Tại Hội thảo, đại diện Trung tâm Phát triển quỹ đất Hà Nội tham gia một số ý kiến liên quan đến quy định xử lý vi phạm. Cụ thể, Điều 61 của dự thảo Luật Đấu giá tài sản về xử lý vi phạm hiện chưa quy định rõ cơ quan nào có trách nhiệm tham mưu, đề xuất để cơ quan có thẩm quyền xem xét, ban hành quyết định cấm tham gia đấu giá.
Do đó, Trung tâm Phát triển quỹ đất Hà Nội đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định giao cơ quan tư pháp có trách nhiệm chủ trì hoặc tham mưu cho cơ quan có thẩm quyền trong việc xem xét, trình ban hành quyết định cấm tham gia đấu giá đối với các trường hợp vi phạm theo quy định.
Ngoài ra, thực tiễn hiện nay cũng đặt ra vướng mắc đối với trường hợp người trúng đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư hoặc người trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản không thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền trúng đấu giá dẫn đến việc cơ quan có thẩm quyền phải ban hành quyết định hủy quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá. Trong các trường hợp này, pháp luật hiện hành chưa quy định rõ trách nhiệm tiếp theo của đơn vị được giao thực hiện đấu giá cũng như tổ chức hành nghề đấu giá tài sản sau khi quyết định hủy có hiệu lực. Do đó, Trung tâm Phát triển quỹ đất Hà Nội kiến nghị bổ sung quy định cụ thể về vấn đề này.
Cùng cho ý kiến về dự thảo Luật Đấu giá tài sản, Tổng Giám đốc Công ty Đấu giá hợp danh Lạc Việt Đỗ Thị Hồng Hạnh nhận định, dự thảo Luật cần tiếp tục làm rõ hơn vai trò, trách nhiệm của tổ chức đấu giá tài sản và người có tài sản đấu giá.
Liên quan đến đấu giá quyền sử dụng đất và các dự án đầu tư có sử dụng đất, bà Hạnh đồng tình với đề xuất kéo dài thời gian chuẩn bị hồ sơ từ 30 ngày lên 45 ngày. Theo bà Hạnh, việc kéo dài thời gian lên 45 ngày là rất cần thiết nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch và cạnh tranh lành mạnh.
Một vấn đề khác mà bà Hạnh đặc biệt quan tâm là việc kiểm soát năng lực, kinh nghiệm của nhà đầu tư tham gia đấu giá các dự án lớn.
Thực tế có tình trạng sau khi thông báo đấu giá được công bố thì chỉ vài ngày sau đã xuất hiện các doanh nghiệp mới thành lập để tham gia đấu giá. Mục tiêu của họ không phải để trực tiếp đầu tư, triển khai dự án mà nhằm mục đích chuyển nhượng dự án sau khi trúng đấu giá. Có những dự án được chuyển nhượng qua nhiều vòng, thậm chí từ 5 - 7 lần, làm giá trị dự án bị đẩy lên rất cao nhưng trên thực tế lại không được đưa vào khai thác, sử dụng. Điều này gây lãng phí nguồn lực xã hội, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các hành vi lừa đảo hoặc giao dịch khi chưa đủ điều kiện pháp lý.
Do đó, bà Hạnh đề nghị nghiên cứu quy định chặt chẽ hơn về năng lực và kinh nghiệm của nhà đầu tư tham gia đấu giá các dự án có quy mô lớn. Chẳng hạn, nhà đầu tư cần chứng minh đã từng thực hiện các dự án tương tự hoặc có quy mô tương đương khoảng 50-70% giá trị dự án đang đấu giá. Đồng thời, nên trao quyền cho địa phương xem xét, quyết định các tiêu chí cụ thể…
Huệ Linh