Mối quan hệ giữa ông Trump-Netanyahu ngày càng căng thẳng

một giờ trướcBài gốc

Từng sát cánh trong cuộc chiến nhằm vào Iran, nhưng mối quan hệ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang xuất hiện những vết nứt ngày càng rõ nét, sau khi ông Trump được cho là đã gọi nhà lãnh đạo Israel là “điên rồ”.

Theo Axios và ABC News, ông Trump đã có cuộc điện đàm đầy giận dữ với ông Netanyahu, thậm chí sử dụng những lời lẽ gay gắt để phản đối các kế hoạch đe dọa tấn công thủ đô Beirut của Israel. Chủ nhân Nhà Trắng lo ngại động thái này có thể làm đổ vỡ các nỗ lực đàm phán với Tehran.

Diễn biến trên cho thấy quan hệ giữa hai đồng minh cánh hữu đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Cả hai đều phải đối mặt với những rủi ro chính trị lớn từ cuộc xung đột Trung Đông, đồng thời chịu sức ép trong nước vì bị cáo buộc quá phụ thuộc vào đối phương.

Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, bất chấp những thông tin rò rỉ về các cuộc khẩu chiến hay căng thẳng cá nhân giữa lãnh đạo Mỹ và ông Netanyahu, điều quan trọng nhất vẫn là chính sách thực tế, và trên phương diện này gần như không có nhiều thay đổi.

Ông Ryan Costello, Giám đốc chính sách của Hội đồng Hành động Quốc gia người Mỹ gốc Iran (NIAC Action), cho rằng giới quan sát đã bắt đầu “chế giễu” những câu chuyện về việc các tổng thống Mỹ nổi giận với ông Netanyahu sau cánh cửa đóng kín.

“Điều thực sự quan trọng là những gì diễn ra trên thực tế”, ông Costello nói với Al Jazeera.

Các đời tổng thống, cùng một kịch bản

Đối với ông Trump, ưu tiên hiện nay là tìm lối thoát cho cuộc chiến đang gây tác động tiêu cực đến nền kinh tế Mỹ, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ chỉ còn chưa đầy 6 tháng nữa. Kết quả cuộc bầu cử này sẽ quyết định liệu đảng Cộng hòa có tiếp tục kiểm soát Quốc hội hay không.

Trong khi đó, hiện vị tổng thống Mỹ đang phải đối mặt với làn sóng chỉ trích ngày càng gia tăng từ một bộ phận phong trào MAGA, những người cho rằng ông đang hành động theo lợi ích của Israel trong cuộc chiến với Iran.

Về phía Israel, Thủ tướng Netanyahu cũng không tránh khỏi khó khăn. Nhà lãnh đạo kỳ cựu này đang đối mặt nguy cơ liên minh cánh hữu cầm quyền tan rã và bị chỉ trích vì nhượng bộ sức ép từ Washington trong các vấn đề an ninh, đặc biệt sau khi hủy bỏ kế hoạch tấn công Beirut.

Ông Netanyahu đang đối diện với nhiều thử thách ở cả vị thế chính trị trong nước lẫn mối quan hệ đồng minh với ông Trump. Ảnh: Reuters.

Theo Axios, trong cuộc điện đàm hôm 1/6, ông Trump đã nổi giận và quát lớn với ông Netanyahu: “Ông điên rồi. Nếu không có tôi, giờ ông đã ở trong tù. Tôi đang cứu ông. Mọi người đều ghét ông lúc này. Mọi người cũng ghét Israel vì chuyện này”.

Tuy nhiên, truyền thông Israel đã bác bỏ nội dung tường thuật về cuộc trao đổi nói trên.

Khi được hãng AFP đề nghị xác nhận thông tin từ Axios cũng như bình luận về tình trạng quan hệ với ông Netanyahu, một quan chức Nhà Trắng chỉ dẫn lại các bài đăng của ông Trump trên mạng xã hội hôm 1/6.

Trong các bài đăng đó, ông Trump cảm ơn Thủ tướng Netanyahu vì đã đồng ý rút quân khỏi khu vực Beirut và “ngừng nổ súng” với lực lượng Hezbollah.

Theo một số nguồn tin, các cuộc đàm phán hòa bình với Iran đã bị đình trệ do các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Lebanon.

Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng đây không phải lần đầu tiên quan hệ giữa ông Trump và ông Netanyahu rơi vào căng thẳng, và có lẽ cũng không phải lần cuối cùng.

Ông Dan Shapiro, cựu đại sứ Mỹ tại Israel, hiện là thành viên cấp cao của Hội đồng Đại Tây Dương, nhận định: “Những căng thẳng cá nhân giữa ông Netanyahu và các tổng thống Mỹ không phải điều mới mẻ”.

“Thực tế, ông ấy gần như luôn đi đến điểm bế tắc và thất vọng với mọi tổng thống Mỹ mà ông từng làm việc cùng”, ông Shapiro nói thêm.

Trong suốt ba thập niên qua, ông Netanyahu liên tục tìm cách thuyết phục các đời tổng thống Mỹ hành động cứng rắn với Iran vì chương trình hạt nhân của nước này. Và ở ông Trump, nhà lãnh đạo Israel cuối cùng đã tìm thấy một đối tác có cùng quan điểm chiến lược.

Kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, hai nhà lãnh đạo đã gặp nhau nhiều lần. Theo New York Times, ông Netanyahu đóng vai trò quan trọng trong việc thuyết phục ông Trump đưa ra quyết định tham gia chiến dịch quân sự hồi tháng 2, thời điểm tổng thống Mỹ vẫn còn cân nhắc lựa chọn chiến tranh.

Gánh nặng chính trị

Tuy nhiên, khi xung đột kéo dài, cả cuộc chiến lẫn liên minh với Israel đang trở thành gánh nặng chính trị đối với ông Trump.

Nhiều đồng minh cũ của tổng thống Mỹ như người dẫn chương trình Tucker Carlson hay cựu nghị sĩ Marjorie Taylor Greene đã công khai chỉ trích ông, cho rằng Israel đang kéo Mỹ vào thêm một cuộc chiến mới ở Trung Đông.

Theo họ, điều này đi ngược lại tinh thần “Nước Mỹ trên hết” vốn là nền tảng của phong trào MAGA.

“Ủng hộ Israel dường như đồng nghĩa với việc người Mỹ sẽ phải đổ máu”, cựu người dẫn chương trình Fox News Megyn Kelly nhận định.

Đảng Cộng hòa từ lâu được xem là lực lượng ủng hộ Israel mạnh mẽ nhất tại Mỹ. Tuy nhiên, những rạn nứt nội bộ về vấn đề này đang ngày càng rõ nét. Một cuộc khảo sát của Pew Research công bố hồi tháng 4 cho thấy 57% đảng viên Cộng hòa trong độ tuổi từ 18 đến 49 có cái nhìn không thiện cảm với Israel, tăng từ mức 50% của năm trước.

Các thành viên đảng Cộng hòa có những đánh giá trái chiều về ông Netanyahu. Ảnh: Pew Research.

Tác động của cuộc chiến với Iran đối với giá cả và chi phí sinh hoạt cũng được xem là một trong những yếu tố có thể ảnh hưởng đến cơ hội của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Nếu đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Quốc hội, ông Trump có thể đối mặt nguy cơ bị luận tội lần thứ ba.

Trong khi đó, với các mặt trận xung đột đang mở tại Lebanon, Iran và Gaza, cùng hàng loạt cáo buộc tham nhũng trong nước, những gì ông Netanyahu phải đánh đổi có thể còn lớn hơn.

“Ông Netanyahu đang tìm mọi cách để duy trì quyền lực”, bà Mairav Zonszein thuộc Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG) nhận định.

“Ông Trump đang tìm kiếm một lối thoát và rõ ràng ông ấy có rất nhiều đòn bẩy đối với Netanyahu. Thủ tướng Israel không thể đơn giản phớt lờ mong muốn của ông Trump”, bà cho biết.

Theo bà Zonszein, khác biệt cốt lõi giữa hai nhà lãnh đạo hiện nay là ông Trump muốn tiến về phía trước để chấm dứt cuộc xung đột, trong khi ông Netanyahu vẫn nghiêng về khả năng tiếp tục chiến tranh.

“Xoa dịu sự phẫn nộ”?

Thực tế trước đó, ông Trump thậm chí thường xuyên ca ngợi Thủ tướng Netanyahu, nhiều lần khẳng định Israel khó có thể tồn tại nếu không có sự lãnh đạo của ông. Trong cuộc gặp tại Florida hồi tháng 12, Tổng thống Mỹ còn gọi nhà lãnh đạo Israel là một “người hùng”.

“Chúng tôi luôn sát cánh cùng ông và sẽ tiếp tục như vậy”, ông Trump nói với ông Netanyahu.

Điều đáng chú ý là chỉ hai tuần trước đó, Axios từng đưa tin Nhà Trắng đã “khiển trách” ông Netanyahu liên quan đến các vi phạm thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tổ chức họp báo sau cuộc gặp tại câu lạc bộ Mar-a-Lago của ông Trump ở Palm Beach, Florida (Mỹ) tháng 12/2025. Ảnh: Reuters.

Theo Axios, một quan chức Mỹ khi đó cho biết thông điệp gửi tới nhà lãnh đạo Israel là: nếu muốn làm tổn hại danh tiếng của mình vì không tôn trọng các thỏa thuận, đó là lựa chọn của Israel, nhưng Washington sẽ không để điều đó ảnh hưởng tới uy tín của Tổng thống Trump, người đã đóng vai trò trung gian cho thỏa thuận Gaza.

Rất ít người biết chính xác nội dung các cuộc điện đàm cấp cao tại Nhà Trắng. Trong một số trường hợp, các quan chức an ninh quốc gia Mỹ có thể tham dự hoặc được báo cáo lại nội dung trao đổi giữa tổng thống và lãnh đạo các nước.

Dẫu vậy, bà Negar Mortazavi, nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Chính sách Quốc tế (CIP), cho rằng việc rò rỉ thông tin về cuộc điện đàm căng thẳng giữa ông Trump và ông Netanyahu cũng có thể nhằm xây dựng hình ảnh một tổng thống cứng rắn với Israel, qua đó xoa dịu làn sóng chỉ trích về cuộc chiến.

“Đây có thể là cách để giảm bớt sự giận dữ hoặc trách nhiệm mà dư luận đang đặt lên Mỹ vì tiếp tục theo đuổi một cuộc chiến không được ủng hộ, không cần thiết và bị xem là phi pháp”, bà Mortazavi nhận định.

Theo bà, thông điệp được gửi đi là: “Hãy nhìn xem, chúng tôi rất tức giận với Israel. Chúng tôi quát mắng họ. Chúng tôi gọi họ bằng những từ ngữ nặng nề”.

Tuy nhiên, bà nhấn mạnh rằng chính sách mới là yếu tố quyết định. “Những lời nói đó có làm thay đổi thực tế trên thực địa hay không?”, bà đặt câu hỏi.

Về phần mình, ông Costello cho rằng thông tin rò rỉ lần này nhiều khả năng được gửi tới Iran hơn là dư luận Mỹ.

“Tôi cho rằng đây chủ yếu là tín hiệu gửi tới Tehran, nhằm cho thấy ông Trump nghiêm túc với tiến trình đàm phán và muốn tách các diễn biến ở Lebanon cùng các cuộc tấn công của Israel khỏi hồ sơ đàm phán với Iran”, ông nói.

Nguồn Znews : https://znews.vn/moi-quan-he-giua-ong-trump-netanyahu-ngay-cang-cang-thang-post1656481.html