Xây dựng trường học thân thiện
Mới đây, mạng xã hội lan truyền clip một nữ sinh lớp 6 của Trường Trung học cơ sở Trần Quang Diệu (phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk) bị nhóm thiếu niên vây đánh, bắt quỳ xin lỗi khiến nhiều người bức xúc. Theo thông tin từ gia đình, khoảng trưa 17/5, em H.A.V (học sinh lớp 6) bị nhóm khoảng 10 thiếu niên vây quanh, hành hung vào đầu, mặt, vai, lưng và bị ép quỳ xin lỗi. Sau vụ việc, nữ sinh bị thương ở nhiều vị trí trên cơ thể, tinh thần hoảng loạn và phải nhập viện thăm khám. Gia đình đã trình báo cơ quan công an, đề nghị xử lý nghiêm để bảo đảm an toàn cho học sinh khi đến trường.
Lãnh đạo Trường trung học cơ sở Trần Quang Diệu xác nhận, đã nắm được thông tin vụ việc. Ngay sau khi xảy ra sự việc, nhà trường cùng giáo viên đã đến thăm hỏi, động viên học sinh; đồng thời phối hợp với gia đình và cơ quan công an xác minh, xử lý theo quy định.
Điều đáng lo ngại, đây không phải vụ việc cá biệt. Thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk xảy ra nhiều vụ việc liên quan đến bạo lực học đường. Không ít vụ việc được quay clip, phát tán lên mạng, khiến nỗi đau của nạn nhân bị kéo dài và gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường giáo dục.
Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Buôn Ma Thuột Nguyễn Thị Xuân Hương cho rằng, cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, bạo lực học đường hiện nay không chỉ diễn ra trực tiếp mà còn lan rộng trên không gian mạng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách đối với nhà trường trong công tác tuyên truyền, giáo dục và xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh.
Theo bà Nguyễn Thị Xuân Hương, công tác tuyên truyền cần đổi mới theo hướng gần gũi, thực chất và tác động trực tiếp đến học sinh. Nhà trường đã triển khai nhiều giải pháp như lồng ghép giáo dục phòng, chống bạo lực học đường trong các môn học; tổ chức diễn đàn “Nói không với bạo lực học đường”; đẩy mạnh hoạt động trải nghiệm, sân khấu hóa, xử lý tình huống; đồng thời ứng dụng mạng xã hội để lan tỏa thông điệp tích cực.
Mới đây, Trường Trung học phổ thông Buôn Ma Thuột (phường Buôn Ma Thuột) đã phối hợp với Chi đoàn cơ sở Sở Tư pháp và Chi đoàn Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk tổ chức phiên tòa giả định về phòng, chống bạo lực học đường cho gần 1.700 học sinh.
Thay vì tuyên truyền bằng những văn bản pháp luật khô cứng, chương trình tái hiện sinh động một vụ mâu thuẫn học đường dẫn đến xô xát, gây thương tích bằng hình thức sân khấu hóa. Phiên tòa được tổ chức như một phiên xét xử thực tế với đầy đủ thành phần gồm hội đồng xét xử, luật sư, bị cáo, phụ huynh học sinh… Qua đó, học sinh được phân tích cụ thể về hành vi vi phạm, hậu quả pháp lý cũng như những hệ lụy đối với bản thân và gia đình. Từ đó, các em nâng cao ý thức kiểm soát cảm xúc, giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại thay vì sử dụng bạo lực.
Theo bà Nguyễn Thị Xuân Hương, phòng ngừa bạo lực học đường là trách nhiệm chung, cần sự đồng hành của nhà trường, gia đình và xã hội. Khi nhà trường thực sự lắng nghe, gia đình thực sự đồng hành và xã hội thực sự quan tâm, bạo lực học đường sẽ từng bước được đẩy lùi.
Từng bước đẩy lùi bạo lực học đường
Ông Lưu Tiến Quang, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đắk Lắk cho biết, thời gian qua, ngành Giáo dục đã tổ chức các đợt tập huấn chuyên sâu về tư vấn tâm lý học đường, phát động các cuộc thi sáng kiến phòng, chống bạo lực học đường từ chính học sinh. Bên cạnh đó, ngành triển khai xây dựng trường học an toàn, trường học thân thiện, câu lạc bộ, đội, nhóm... để học sinh có sự giao thoa, vui chơi và giảm bớt xảy ra xích mích. Mặt khác, ngành xây dựng các tổ tư vấn tâm lý để học sinh khi có mâu thuẫn sẽ trực tiếp gặp gỡ thầy cô chia sẻ khó khăn, vướng mắc; từ đó ngăn ngừa nguy cơ bạo lực học đường.
Dưới góc độ chuyên môn, Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Cao Tiến Đức, Nguyên Chủ nhiệm bộ môn Tâm thần và Tâm lý Y học (Bệnh viện Quân y 103, Học viện Quân y), Hiệu trưởng Trường Đại học Y dược Buôn Ma Thuột cho rằng, bạo lực học đường là những hành vi xúc phạm, trấn áp người khác gây tổn thương về tinh thần và thể xác trong môi trường học đường. Học sinh từ 12 - 17 tuổi là giai đoạn đang hình thành nhân cách, rất dễ bị tác động bởi môi trường xung quanh. Những ảnh hưởng tiêu cực từ xã hội, mạng internet hay sự thiếu quan tâm từ gia đình có thể khiến trẻ hình thành tâm lý bạo lực, dẫn đến những hành vi lệch chuẩn.
Để ngăn chặn bạo lực học đường cần sự vào cuộc đồng bộ của gia đình, nhà trường và xã hội. Trong đó, học sinh cần được trang bị kỹ năng sống, kỹ năng kiểm soát cảm xúc và giải quyết mâu thuẫn. Nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống, tổ chức các hoạt động trải nghiệm, tư vấn tâm lý. Gia đình cần dành nhiều thời gian quan tâm, lắng nghe và đồng hành cùng con em - bác sĩ Cao Tiến Đức nhấn mạnh.
Bạo lực học đường không chỉ để lại vết thương trên cơ thể mà còn tạo ra những tổn thương tâm lý âm ỉ đối với học sinh. Để ngăn chặn những vụ việc đau lòng tiếp diễn cần sự phối hợp, chung tay của cơ quan chức năng, gia đình và xã hội. Từ đó, môi trường giáo dục sẽ thực chất là nơi an toàn, khi học sinh được học tập, lắng nghe và sẻ chia.
Bài, ảnh: Nguyên Dung (TTXVN)