Món tàu cua và khát vọng công danh

3 giờ trướcBài gốc

Món tàu cua chiên chấm nước muối hẹ của người Hoa.

Nói đến người Hoa, phần lớn người ta hay nghĩ đến một dân tộc có tài năng trong kinh doanh, nhưng trên thực tế cùng với thế mạnh mua bán, người Hoa rất xem trọng việc học, nhất là học để thi đỗ công danh làm rạng danh dòng tộc.

Điều đó bắt nguồn từ hệ tư tưởng của đạo Khổng và cả tư tưởng trọng nam gắn với quan niệm nam nhi thì “Phải có danh gì với núi sông”.

Ông ngoại tôi lúc sinh thời dạy rằng: “Sở dĩ người Hoa thích ăn tàu cua, bởi tàu cua ngoài bổ dưỡng còn mang trong trong mình văn hóa cát tường, do tàu cua phát âm theo tiếng Triều Châu từ “cua”gần đồng âm với từ “chó cua”, nghĩa là “làm quan”, mà muốn làm quan thì phải học để thi đỗ công danh.

Xuất phát từ ý nghĩa này, nên khi cúng tổ tiên hoặc tổ chức tế lễ cộng đồng người Hoa hay cúng và chế biến các món ăn từ tàu cua với khát vọng con cháu học hành thi đỗ làm quan”.

Chưa dừng ở đó, món tàu cua còn là món ăn truyền dạy văn hóa làm giàu của cộng đồng người Triều Châu theo kiểu “tích tiểu thành đại”.

Đó là món tàu cua kía, với thành phần là bánh tàu cua được cắt làm bốn miếng đem ngâm nước tương đen đến mềm rục để ăn với cháo trắng vào mỗi buổi sáng, giúp người Hoa tiết kiệm được tiền ăn điểm tâm, thậm chí người Hoa ăn cả buổi trưa, buổi chiều để dành dụm tiền đầu tư cho việc mua bán.

Còn lý giải vì sao món tàu cua kía là món ăn tiết kiệm, vì món này rất mặn nên chỉ có quẹt ăn nên đôi khi chỉ cần một cục tàu cua nhỏ ăn nhưng người ta phải ăn đến cả ngày mới hết.

Đây cũng là lý do để giải thích vì sao trong các ngày cúng cơm ông bà có gia đình người Hoa hay cúng tô cháo trắng với một cục tàu cua kía, nhằm giáo dục con cháu biết tri ân các tiền nhân, tiêu xài tiết kiệm và không lãng phí.

Món canh tàu cua trắng nấu với thịt bằm.

Ngày nay, kinh tế phát triển nên món tàu cua không ngừng được biến tấu với nhiều món ngon. Một trong những món ngon mạng đậm tính truyền thống ấy là món tàu cua chiên chấm với nước muối hẹ.

Món này làm đơn giản lắm, tàu cua cắt thành nhiều cục nhỏ vừa bỏ vào miệng hay để nguyên bánh tàu cua (đối với tàu vàng) đem chiên kiểu nguyên bản không tẩm ướp gia vị làm cho miếng tàu cua giữ được nguyên vị, vừa thơm mùi đậu nành, vừa béo ngọt khi chấm với nước muối hẹ có thêm vào chút đường.

Đó là món ăn chơi, còn món ăn cơm thì có món canh tàu cua nấu với thịt bằm cùng bún tàu trắng, hoặc món tàu cua xào hẹ bông chấm nước hắc xì dầu thì chắc phải ăn sạch cả nồi cơm.

Theo bà Ái Quân, một người chuyên nấu món Hoa ở phường Bạc Liêu (tỉnh Cà Mau) thì bí quyết để nấu được các món tàu cua ngon chính là độ lửa và thời gian canh sao cho thích hợp.

Như món canh tàu cua nấu với thịt bằm, khi nước vừa sôi là bỏ thịt bằm vào ngay, sau khi hớt bọt xong thì bỏ tàu cua trắng vào và chỉ cần 2 đến 3 phút là đem ra dùng ngay, vì tàu cua nấu lâu sẽ nát và thịt sẽ bị cứng ăn không ngon, món canh này muốn ngon cần thêm vào tan xại (cải mặn) và hành, ngò rí.

Hoặc khi nấu món xào, thì độ lửa quyết định, vì món tàu cua xào hẹ lá hay hẹ bông nếu không biết canh lửa thì tàu cua sẽ bị xào nát trong khi hẹ thì chưa chín.

Thưởng thức món ăn truyền thống tàu cua xào hẹ ở một gia đình người Hoa phường Bạc Liêu.

Hiện nay, món tàu cua được biến tấu với đa sắc màu, ngoài làm nguyên liệu trong chế biến các món chay, tàu cua hiện nay còn trở thành món không thể thiếu của các bạn trẻ với món bún đậu mắm tôm…

Mâm cổ chay của người Hoa Nam bộ với các món được chế biến từ tàu cua.

Câu chuyện hấp dẫn về tàu cua và văn hóa đặc sắc của cộng đồng người Hoa Nam bộ sẽ làm thích thú du khách khi khát vọng phát triển, không ngừng học tập để “chó cua” hay làm giàu được gửi gắm qua từng món ăn.