Mong manh triển vọng hòa bình Ukraine và phản ứng của thị trường dầu

7 giờ trướcBài gốc

Tổng thống Donald Trump tại Diễn đàn Davos.

Diễn đàn Davos từng được kỳ vọng sẽ đưa ông Trump ngồi lại với các lãnh đạo chủ chốt của châu Âu và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, xoay quanh một thỏa thuận trị giá 800 tỷ USD cho một Ukraine thời hậu chiến, đồng thời củng cố các bảo đảm an ninh của Mỹ dành cho Kiev. Trên thực tế, điều đó đã không xảy ra.

Trong bài phát biểu kéo dài hơn một giờ, ông Trump nhiều lần nhắc tới ông Zelensky và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron như thể họ đang ở trong khán phòng, trong khi cả hai đều không tham dự, bởi họ tin rằng khó có thể đạt được tiến triển thực chất nào cho hòa bình.

"Hiện tại chưa có lễ ký kết nào", một quan chức Mỹ cho biết. Một quan chức khác nói rằng châu Âu không thể đơn giản phớt lờ những hành động của Tổng thống Mỹ liên quan đến Greenland trong khi vẫn cố gắng thúc đẩy tiến triển ở các vấn đề khác, điển hình như Ukraine. Theo một quan chức Mỹ, tranh cãi xoay quanh Greenland và Hội đồng Hòa bình đã "lấn át" trọng tâm vốn được dự kiến dành cho Ukraine tại cuộc họp ở vùng Alps của Thụy Sĩ.

Theo các nguồn thạo tin, Tổng thống Donald Trump lên kế hoạch gặp Tổng thống Ukraine Zelensky tại Davos vào 22/1.

Financial Times dẫn lời sáu quan chức cho biết "kế hoạch thịnh vượng" không bị gác lại vô thời hạn và vẫn có thể được ký kết vào một thời điểm muộn hơn.

Phát biểu hôm 20/1, Tổng thống Volodymyr Zelensky khẳng định kế hoạch này là rất quan trọng. Tuy nhiên, ông đã quyết định không tới Davos trong bối cảnh Kiev vừa hứng chịu một cuộc không kích quy mô lớn, khiến nhiều khu vực của thành phố bị mất nước, mất điện và hệ thống sưởi ấm bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Theo hai người thân cận với Tổng thống Ukraine, ông cũng lựa chọn không sang Thụy Sĩ chừng nào chưa có sự bảo đảm về một cuộc gặp thực chất với ông Trump.

Tổng thống Trump cho biết ông sẽ gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Thụy Sĩ, đồng thời nhận định rằng cả ông Zelensky và Tổng thống Nga Vladimir Putin hiện đã ở thời điểm có thể đạt được một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột.

"Tôi đang làm việc với Tổng thống Zelensky và tôi nghĩ ông ấy muốn đạt được một thỏa thuận", ông Trump nói. Cuộc gặp này diễn ra cùng ngày Đặc phái viên Mỹ là Steve Witkoff cùng con rể của Tổng thống Trump - Jared Kushner, lên đường tới Moscow để gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Ông Trump cũng nói rằng ông đang làm việc với Tổng thống Putin, mà theo lời ông mô tả là mong muốn đạt được một thỏa thuận để kết thúc cuộc xung đột đã kéo dài gần 4 năm, đồng thời cho rằng Tổng thống Zelensky cũng đã sẵn sàng đi đến một thỏa thuận. Theo ông Trump, dù cả hai nhà lãnh đạo đều từng rút khỏi các thỏa thuận trước đây, nhưng hiện nay đã ở khá gần một thỏa thuận.

"Tôi tin rằng họ đang ở thời điểm có thể ngồi lại với nhau và đạt được một thỏa thuận. Nếu không làm được điều đó thì họ thật thiếu khôn ngoan", ông Trump nói.

Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng, những hỗn loạn của tuần qua đã làm suy giảm nghiêm trọng cơ hội vốn đã rất mong manh cho một thỏa thuận hòa bình thực chất.

Ukraine đang bị "gạt sang một bên"?

Trong bài phát biểu tại Davos, Thụy Sĩ ngày 21/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tỏ thái độ gạt Ukraine sang một bên khi nói rằng giữa Mỹ và châu Âu có "một đại dương lớn và tuyệt đẹp" ngăn cách và rằng Mỹ "không liên quan gì" tới vấn đề Ukraine.

Trong những tháng gần đây, Tổng thống Zelensky đã nhận thấy nhu cầu phải duy trì tiến trình hòa bình nhằm thúc đẩy các dự thảo văn kiện hiện có, qua đó thể hiện rằng Ukraine là bên linh hoạt, thiện chí và thực sự mong muốn đạt được kết quả.

Phiên bản mới nhất của thỏa thuận, được phác thảo vào cuối tháng 12, vẫn để ngỏ một số vấn đề then chốt, cho thấy bất kỳ nền hòa bình nào đạt được nhiều khả năng vẫn giữ nguyên tiền tuyến như hiện tại, trong khi bất kỳ nhượng bộ hoặc sự trao đổi lãnh thổ nào, dù là nhỏ đều phải đưa ra trưng cầu ý dân tại Ukraine.

Một số khu vực Donbass hiện do Ukraine kiểm soát có thể được chuyển thành các đặc khu kinh tế. Tuy nhiên, ngoài những vấn đề về lãnh thổ, ông Zelensky cho biết đề xuất chia sẻ quyền kiểm soát Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia theo mô hình ba bên, gồm Mỹ, Nga và Ukraine vẫn là một trở ngại lớn.

Mỹ có đơn độc?

Giới chuyên gia nhận định, nước Mỹ dưới thời Tổng thống Trump cần các đồng minh. Thế nhưng hiện nay, Washington lại đang đe dọa sử dụng sức mạnh quân sự với phần lớn Tây Bán Cầu, đồng thời chỉ trích gay gắt châu Âu.

Việc hướng tới một thỏa thuận về Ukraine tại Davos vẫn chưa bị loại trừ. Tuy nhiên, liên minh ủng hộ Ukraine có lẽ vừa trải qua những ngày bất ổn nhất kể từ khi xung đột xảy ra, khi chứng kiến nhà lãnh đạo Mỹ thay vì tìm kiếm một thỏa thuận thì lại tập trung vào kế hoạch "thâu tóm" Greenland.

Tổng thống Mỹ đã đe dọa áp thuế đối với 8 đồng minh NATO ở châu Âu, sau khi các nước này quyết định điều quân tới đảo Greenland thuộc Bắc Cực của Đan Mạch để tham gia một cuộc tập trận quân sự. Động thái này đã kích hoạt điều mà các quan chức châu Âu mô tả là cuộc khủng hoảng xuyên Đại Tây Dương nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ.

"Bầu không khí đã thay đổi", một nhà ngoại giao cấp cao của EU nhận định, khi đề cập đến cuộc khủng hoảng Greenland - sự kiện đã khiến khối này cam kết sẽ có biện pháp đáp trả nếu ông Trump thực hiện lời đe dọa của mình.

Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ đã bất ngờ rút lại lời đe dọa áp thuế châu Âu, cho biết các bên đang gần đạt được một thỏa thuận khung để chấm dứt tranh chấp về đảo Greenland.

Giá dầu quay đầu giảm khoảng 1,5% trong phiên giao dịch sớm ngày thứ Năm (22/1), sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump rút lại đe dọa áp thuế đối với các đồng minh NATO. Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, Tổng thống Trump cho biết đã có một "khuôn khổ cho một thỏa thuận trong tương lai liên quan đến Greenland".

Bình An

Nguồn PetroTimes : https://petrotimes.vn/mong-manh-trien-vong-hoa-binh-ukraine-va-phan-ung-cua-thi-truong-dau-737085.html