Một bệnh nhân vừa khỏi HIV nhờ ghép tế bào gốc của anh trai

3 giờ trướcBài gốc

Theo Giáo sư Marius Troseid tại Bệnh viện Đại học Rikshospitalet ở Oslo, không còn dấu hiệu nào của virus trong cơ thể bệnh nhân sau ca cấy ghép. Ảnh: NTB

Một bệnh nhân tại Oslo (Na Uy) được cho là đã “chữa khỏi” HIV sau khi trải qua ghép tế bào gốc từ người anh trai mang đột biến di truyền hiếm. Trường hợp này, được công bố trên tạp chí Nature Microbiology, có thể trở thành một trong số rất ít ca bệnh trên thế giới đạt được tình trạng thuyên giảm lâu dài, đồng thời mở ra hướng nghiên cứu mới trong cuộc chiến chống HIV.

Bệnh nhân, hiện 64 tuổi, được chẩn đoán nhiễm HIV từ năm 2006. Sau đó, ông phải điều trị ung thư tủy xương và được chỉ định ghép tế bào gốc từ người anh trai. Đáng chú ý, người hiến mang đột biến di truyền CCR5Δ32/Δ32 - một biến thể hiếm có khả năng ngăn virus HIV xâm nhập vào tế bào miễn dịch.

Sau ca ghép, bệnh nhân tiếp tục điều trị bằng thuốc kháng virus trong vòng 24 tháng trước khi ngừng hoàn toàn. Các xét nghiệm sau đó cho thấy không còn dấu vết của virus trong máu và mô ruột - những nơi HIV thường “ẩn náu”.

Hình ảnh virus HIV được chụp bằng kính hiển vi điện tử. Ảnh: BSIP/Universal Images Group

Phân tích hơn 65 triệu tế bào miễn dịch cũng không phát hiện virus có khả năng nhân lên, đồng thời không ghi nhận phản ứng miễn dịch đặc hiệu với HIV. Đáng chú ý, nồng độ kháng thể HIV trong cơ thể bệnh nhân giảm dần trong suốt 4 năm sau ghép.

Theo các nhà khoa học, chìa khóa của trường hợp này nằm ở đột biến CCR5Δ32/Δ32. Đột biến này làm mất đi thụ thể CCR5 - “cửa ngõ” để HIV xâm nhập vào tế bào T. Khi các tế bào miễn dịch của người hiến dần thay thế hoàn toàn hệ miễn dịch của bệnh nhân, virus mất khả năng lây nhiễm và bị loại bỏ.

Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy việc không còn phản ứng của tế bào T đặc hiệu với HIV có thể là dấu hiệu quan trọng cho thấy virus đã bị kiểm soát bền vững.

Các nhà nghiên cứu cho biết, các tế bào khỏe mạnh của người anh trai dần dần thay thế các tế bào T bị nhiễm HIV của bệnh nhân. Ảnh: NIAID

Dù mang lại nhiều kỳ vọng, các chuyên gia nhấn mạnh đây là phương pháp rất khó áp dụng rộng rãi. Việc tìm được người hiến phù hợp đã khó, khả năng người đó mang đột biến CCR5Δ32/Δ32 lại càng hiếm hơn - chỉ khoảng 1% trong dân số Bắc Âu.

Một đồng tác giả nghiên cứu cho biết, xác suất một người có anh chị em phù hợp để ghép chỉ khoảng 25%. Chính vì vậy, ca bệnh này được ví như “trúng xổ số hai lần”: vừa chữa khỏi ung thư tủy xương, vừa có khả năng thoát khỏi HIV.

Dù ghép tế bào gốc không phải lựa chọn khả thi cho đa số bệnh nhân HIV, trường hợp này mang lại giá trị khoa học quan trọng. Nó cho thấy nếu có thể loại bỏ hoàn toàn các “ổ chứa” virus trong cơ thể và thay thế hệ miễn dịch bằng các tế bào kháng HIV, khả năng chữa khỏi bệnh là có thật.

Các nhà nghiên cứu kỳ vọng việc tiếp tục phân tích những ca bệnh tương tự sẽ giúp xác định các dấu hiệu sinh học dự báo tình trạng thuyên giảm lâu dài, từ đó mở đường cho các phương pháp điều trị an toàn và phổ biến hơn trong tương lai.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/mot-benh-nhan-vua-khoi-hiv-nho-ghep-te-bao-goc-cua-anh-trai-10413791.html