Một bộ sách giáo khoa thống nhất: Bước chuyển quan trọng của giáo dục phổ thông

5 giờ trướcBài gốc

Ngành Giáo dục quyết tâm triển khai bộ sách thống nhất đúng lộ trình, bảo đảm chất lượng. Ảnh: Lê Nguyễn

Năm 2026 ghi dấu mốc quan trọng của giáo dục phổ thông khi quyết định sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa trên toàn quốc có hiệu lực.

Việc trở lại mô hình một bộ sách được nhìn nhận là góp phần tăng tính ổn định, công bằng và thuận lợi trong tổ chức dạy học. Trước những khó khăn ở giai đoạn đầu chuyển đổi, ngành Giáo dục khẳng định sẽ quản lý chặt chẽ, triển khai thận trọng để bảo đảm quyền lợi và sự ổn định trong học tập của học sinh, đồng thời các nhà trường và giáo viên chủ động chuẩn bị, sẵn sàng thực hiện theo đúng lộ trình.

Không tạo áp lực cho giáo viên và học sinh

Trước lo ngại về khả năng phát sinh xáo trộn khi chuyển từ nhiều bộ sách sang một bộ sách chung, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định: Việc quản lý nội dung sách giáo khoa được triển khai theo nguyên tắc ổn định, khoa học và thận trọng, bảo đảm tính kế thừa, không tạo áp lực cho giáo viên và học sinh. Những điều chỉnh (nếu có) sẽ được thực hiện theo đúng quy trình, trên cơ sở nhu cầu thực tiễn, tránh ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học.

Ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho biết, ngày 26-12, Bộ đã ban hành quyết định phê duyệt bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam làm bộ sách sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027.

Chương trình giáo dục phổ thông tiếp tục giữ vai trò pháp lệnh, còn sách giáo khoa là học liệu cơ bản; giáo viên vẫn là chủ thể quyết định trong tổ chức dạy học. Trong quá trình triển khai, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở giáo dục phát huy quyền chủ động trong lựa chọn phương pháp, hình thức dạy học, tránh lối dạy “đọc - chép theo sách”, đồng thời tăng cường khai thác học liệu số, tài liệu bổ trợ và nguồn tham khảo từ các bộ sách khác.

Việc lựa chọn bộ sách giáo khoa thống nhất để sử dụng tại tất cả các trường học trên cả nước từ năm học mới được thực hiện sau quá trình đánh giá nhiều phương án, có ý kiến tư vấn của các đơn vị chuyên môn và hội đồng tư vấn độc lập. Bộ sách hiện đã được triển khai ổn định tại nhiều địa phương, có đủ các môn học ở cả ba cấp phổ thông, đồng thời đáp ứng yêu cầu về năng lực sản xuất, in ấn và cung ứng trên phạm vi toàn quốc.

Sau khi được lựa chọn, bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" tiếp tục được rà soát, cập nhật, chỉnh lý theo đúng quy định, phù hợp với yêu cầu thực tiễn dạy học.

Cũng theo ông Thái Văn Tài, hoạt động xuất bản, in ấn, phát hành chịu sự giám sát chặt chẽ. Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam phải tuân thủ khung giá do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, không để tăng giá bất hợp lý, đồng thời bảo đảm cung ứng đầy đủ sách trước năm học mới, đặc biệt tại các địa bàn khó khăn. Song song với đó, công tác thanh tra, kiểm tra, phòng chống in lậu, đầu cơ, trục lợi tiếp tục được tăng cường.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng khẳng định không phủ nhận giá trị của các bộ sách còn lại đã được sử dụng trong thời gian qua. Các nhà trường được phép khai thác như tài liệu tham khảo, học liệu bổ trợ trong quá trình dạy và học.

Để bảo đảm triển khai hiệu quả từ năm học tới, Bộ sẽ tổ chức bồi dưỡng, tập huấn giáo viên theo hướng phát triển năng lực nghề nghiệp, chú trọng phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá, khai thác học liệu số và sử dụng sách giáo khoa linh hoạt, hiệu quả.

Việc thống nhất sách giáo khoa không làm thay đổi nguyên tắc kiểm tra, đánh giá; các kỳ kiểm tra và kỳ thi vẫn căn cứ theo yêu cầu của chương trình, bảo đảm sự ổn định và công bằng trong toàn hệ thống.

Đồng lòng triển khai

Việc triển khai một bộ sách giáo khoa thống nhất được đánh giá mang lại nhiều tác động tích cực, đặc biệt về chi phí, điều kiện học tập và khả năng chia sẻ nguồn lực giữa các nhà trường.

Bà Kiều Thị Hoa, phụ huynh học sinh Trường Trung học phổ thông Bắc Lương Sơn cho rằng tại những địa bàn có nhiều người dân tộc hoặc vùng khó khăn, việc học sinh có thể sử dụng lại sách của anh chị hoặc bạn bè giúp giảm đáng kể gánh nặng đầu năm học cho gia đình.

Một giờ học của cô và trò Trường Trung học cơ sở Chương Dương (phường Hồng Hà). Ảnh: Lê Nguyễn

Các nhà trường cũng nhận định rằng chủ trương này tạo thuận lợi hơn trong hỗ trợ học sinh, nhất là khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh. Do cùng sử dụng một bộ sách, việc huy động nguồn sách từ các trường trong khu vực để hỗ trợ học sinh bị ảnh hưởng trở nên linh hoạt và kịp thời, giúp các em sớm ổn định việc học. Đồng thời, chủ trương thống nhất sách giáo khoa trên toàn quốc giúp giảm áp lực đầu tư nhiều bộ thiết bị dạy học khác nhau, nhất là với các trường có điều kiện kinh tế hạn chế.

Ở những nơi đã sử dụng bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” trong thời gian qua, việc triển khai thống nhất toàn quốc được đánh giá là ít gây xáo trộn.

Bà Nguyễn Thị Vân Hồng, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Chương Dương (phường Hồng Hà) cho biết từ năm học 2026-2027, khi triển khai bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”, nhà trường có thuận lợi do đã tổ chức dạy - học với bộ sách này ở hầu hết các môn học, vì vậy giáo viên và học sinh có điều kiện kế thừa kinh nghiệm dạy học, không phải thay đổi quá nhiều về phương pháp và giáo án.

Tại các trường đang sử dụng bộ sách khác, quá trình chuyển đổi có thể đòi hỏi thời gian làm quen, rà soát bài dạy và cập nhật giáo án theo cấu trúc của sách mới. Một giáo viên chia sẻ, giai đoạn đầu có thể vất vả hơn do phải nghiên cứu cách tiếp cận của bộ sách, song về lâu dài, việc dùng chung một bộ sách tạo thuận lợi cho nhà giáo trong sinh hoạt chuyên môn, chia sẻ học liệu và hỗ trợ học sinh trong học tập. Khi cùng học một bộ sách, học sinh cũng có thêm điều kiện trao đổi, hỗ trợ lẫn nhau, nhất là trong môi trường học trực tuyến.

Dù dự báo sẽ có những khó khăn nhất định ở giai đoạn đầu, song từng giáo viên cũng như các nhà trường đều xác định tinh thần chủ động, sẵn sàng chuẩn bị để triển khai một bộ sách giáo khoa theo đúng lộ trình.

Sự đồng lòng này hướng đến mục tiêu chung là bảo đảm sự ổn định, thuận lợi cho học sinh và góp phần xây dựng nền giáo dục phổ thông phát triển bền vững trong chặng đường mới.

Thống Nhất

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/mot-bo-sach-giao-khoa-thong-nhat-buoc-chuyen-quan-trong-cua-giao-duc-pho-thong-728970.html