Một bộ sách giáo khoa thống nhất: Các trường chuẩn bị ra sao?

4 giờ trướcBài gốc

Để chuẩn bị cho việc thay sách giáo khoa (SGK) vào năm học tới, các trường học tại TP.HCM đã lên kế hoạch tập huấn, cho giáo viên nghiên cứu sách.

Bảo đảm bình đẳng trong tiếp cận tri thức

Cô Trần Thị Thanh Hòa, giáo viên Trường Tiểu học Linh Chiểu (phường Thủ Đức) chia sẻ: "Việc sử dụng chung một bộ SGK tạo thuận lợi lớn trong trao đổi chuyên môn giữa các vùng miền, giáo viên có thể học hỏi những cách làm hay, phương pháp đa dạng từ đồng nghiệp trên cả nước. Ngoài ra, việc học sinh chuyển trường giữa các địa phương cũng thuận tiện hơn".

Học sinh Trường Tiểu học Linh Chiểu (phường Thủ Đức, TP.HCM) trong một giờ học. Ảnh: NGUYỄN QUYÊN

Tuy nhiên, cũng theo cô Hòa, dù các bộ sách đều tuân thủ theo khung chương trình giáo dục phổ thông chung, nhưng cách sắp xếp cấu trúc và dạng bài tập có sự khác biệt. Điều này đòi hỏi giáo viên phải dành thời gian nhất định để thích nghi với cấu trúc và ngữ liệu mới.

Hiện tổ chuyên môn đã triển khai nghiên cứu bộ sách theo định hướng chung. Các giáo viên trong tổ, khối tự nghiên cứu, sau đó tiến hành nhận xét, góp ý về ưu điểm và hạn chế của bộ sách này so với bộ SGK hiện tại.

Bên cạnh nghiên cứu cấu trúc sách mới, giáo viên cũng chủ động lập kế hoạch học tập, vận dụng những phương pháp dạy học tích cực đã được tập huấn để áp dụng hiệu quả nhất. Đáng chú ý, các bộ sách khác vẫn được đội ngũ giáo viên xem là nguồn ngữ liệu phong phú để xây dựng các phiếu học tập và đề bài kiểm tra, đánh giá.

Đánh giá về việc quay lại sử dụng một bộ SGK thống nhất, ông Lê Ngọc Phong, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đinh Bộ Lĩnh (phường Xóm Chiếu), nhận định đối tượng hưởng lợi lớn nhất chính là phụ huynh và học sinh.

Lý do là dùng chung một bộ sách giúp xóa bỏ tâm lý lo lắng khi học sinh chuyển trường, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để phụ huynh kèm cặp con em tại nhà. Đặc biệt, theo lộ trình đến năm 2030, học sinh sẽ được cung cấp miễn phí SGK, giúp giảm bớt gánh nặng kinh tế cho xã hội.

Tiết học của cô trò Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, phường Bảy Hiền, TP.HCM. Ảnh: NQ

Đối với giáo viên, sự thống nhất một bộ cách giúp công tác chia sẻ kinh nghiệm, học liệu giữa các trường trở nên đồng bộ. Tuy nhiên, ông Phong cho rằng SGK không phải là "pháp lệnh" mà chỉ là công cụ, giáo viên vẫn được khuyến khích linh hoạt, sáng tạo, khai thác thêm ngữ liệu từ các bộ sách khác để bài giảng phong phú hơn.

Lên kế hoạch tập huấn và rà soát thiết bị dạy học

Bà Tạ Thị Tuyết Mai, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Linh Chiểu (phường Thủ Đức), cho hay trường đã tuyên truyền đến giáo viên và phụ huynh học sinh về việc sẽ sử dụng bộ SGK thống nhất từ năm học tới.

Theo bà Mai, bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống không quá xa lạ vì giáo viên đã có thời gian nghiên cứu, tham khảo từ trước, phương pháp dạy học cũng được chuẩn hóa theo chương trình giáo dục phổ thông 2018. Thay đổi chủ yếu nằm ở phần ngữ liệu và nội dung nên giáo viên không gặp quá nhiều khó khăn.

Hiện trường đã có kế hoạch dự trù để trang bị mới toàn bộ hệ thống đồ dùng dạy học, sách thư viện và tài liệu tham khảo để tương thích bộ sách mới.

Riêng về công tác tập huấn, trường chủ động sắp xếp lịch trình khoa học. Sau khi kết thúc năm học dự kiến vào ngày 27-5, giáo viên sẽ được nghỉ hè sớm để chuẩn bị tập huấn chuyên môn theo kế hoạch của Sở GD&ĐT.

Năm học 2026-2027, cả nước sẽ sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất. Ảnh: NQ

Trường Tiểu học Đinh Bộ Lĩnh đã bắt đầu nghiên cứu bộ sách mới theo hướng dẫn của Sở GD&ĐT. Trong lần tiếp cận này, các giáo viên tập trung sâu hơn vào cấu trúc biên soạn và ý đồ phát triển từng bài học.

"Giáo viên cần tìm ra điểm khác biệt so với bộ sách đang giảng dạy để trong quá trình tập huấn để có thể trao đổi trực tiếp với nhà xuất bản. Với năng lực của giáo viên thành phố, việc nắm bắt nội dung, thiết kế mới sẽ rất nhanh chóng, quan trọng là hiểu đúng quan điểm của bộ sách để triển khai hiệu quả", ông Phong nói.

Trong khi đó, ông Dương Cao Đức, Hiệu trưởng Trường THCS Chánh Hưng (phường Chánh Hưng), cho biết việc sử dụng một bộ sách chung trên toàn quốc đòi hỏi sự điều chỉnh kỹ lưỡng về ngôn ngữ. Thực tế, bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống có nhiều từ ngữ mang đậm đặc trưng miền Bắc, khi đưa vào giảng dạy tại miền Nam, giáo viên phải chủ động hệ thống, thay đổi câu từ và cụm từ địa phương sao cho phù hợp, gần gũi với học sinh hơn.

Đáng chú ý, việc thay đổi SGK kéo theo sự thay đổi đồng bộ của thiết bị dạy học kèm theo. Đây là phần ngân sách do Nhà nước đầu tư, nếu không có sự rà soát kỹ lưỡng sau khi tập huấn, việc trang bị những thiết bị không phù hợp với nội dung bài học mới sẽ gây lãng phí ngân sách.

Để bộ SGK thực sự phát huy hiệu quả, các cơ sở giáo dục mong muốn bộ sách này sẽ được duy trì ổn định lâu dài, giúp giáo viên và học sinh yên tâm tập trung vào việc nâng cao chất lượng dạy và học.

TP.HCM sẽ tổ chức tập huấn SGK từ cuối tháng 6

Sở GD&ĐT TP.HCM sẽ phối hợp với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tổ chức tập huấn SGK từ ngày 29-6 đến hết ngày 24-7.

100% cán bộ quản lý, giáo viên tiểu học, THCS, THPT sẽ tham dự. Việc tập huấn được thực hiện theo hình thức trực tuyến.

Sở GD&ĐT TP.HCM đề nghị hiệu trưởng các cơ sở giáo dục phổ thông xây dựng kế hoạch chi tiết; ban hành quyết định điều động, lập danh sách cán bộ, giáo viên tham gia theo từng tên sách. Đồng thời, tổ chức giám sát, quản lý, đảm bảo những người được phân công tham gia đầy đủ, hiệu quả; lưu trữ hồ sơ tập huấn, bồi dưỡng theo đúng hướng dẫn.

SGK đã trải qua 4 lần thay đổi chương trình

Việt Nam có bốn mốc thay SGK phổ thông vào các năm 1957, 1981, 2002 và 2020.

Đổi mới chương trình SGK lần thứ nhất, trong giai đoạn 1956-1975, bắt đầu bằng việc chuyển hệ giáo dục 9 năm thành 10 năm.

Lần thứ hai, từ năm 1976 đến năm 2000, là giai đoạn hợp nhất hệ thống giáo dục hai miền Bắc - Nam.

Chương trình SGK được đổi mới lần thứ 3, từ năm 2002 đến năm 2008. Nhà xuất bản Giáo dục đã biên soạn và xuất bản SGK theo hình thức cuốn chiếu, từ năm 2002. Việc biên soạn SGK giai đoạn này được triển khai theo chương trình khung năm 2000. Đến năm 2006, sau khi hoàn thành việc xuất bản SGK từ lớp 1 đến lớp 9, chương trình chi tiết cũng mới được hoàn thành và được in xuất bản thành tài liệu chính thức. Vì thế, chương trình 2000 còn được gọi là chương trình 2006.

Chương trình SGK lần thứ tư (2013 đến nay) theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất của người học. Theo Nghị quyết 88/2014 của Quốc hội khóa 13, SGK được xuất bản theo chủ trương một chương trình nhiều SGK, bỏ độc quyền xuất bản. Tháng 12-2018, Bộ GD&ĐT ban hành Chương trình giáo dục phổ thông mới, còn được gọi là chương trình phổ thông 2018. SGK không còn là "pháp lệnh", là duy nhất, mà là học liệu, tài liệu giúp giáo viên, học sinh triển khai chương trình, thi theo chương trình.

NGUYỄN QUYÊN

Nguồn PLO : https://plo.vn/mot-bo-sach-giao-khoa-thong-nhat-cac-truong-chuan-bi-ra-sao-post908117.html