Liên quan đến chủ trương này lại nhắc nhớ chúng ta về lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời: Sức khỏe của con người là vốn quý nhất, là nguồn của cải của xã hội, có ảnh hưởng rất lớn đến sự nghiệp cách mạng, kháng chiến, kiến quốc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Khắc ghi lời dạy của Bác, trong suốt quá trình xây dựng đất nước, bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân luôn được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm. Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành năm 2025 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân và nay là Chỉ thị số 17 của Thủ tướng Chính phủ được cho là dấu mốc thể hiện quyết tâm chính trị cao nhất xây dựng một nền y tế công bằng, hiện đại và vì nhân dân.
Theo đó, từ năm 2026, mỗi người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần, được lập sổ sức khỏe điện tử để quản lý. Chủ trương này đánh dấu bước chuyển quan trọng từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh; phát hiện sớm nguy cơ, bảo vệ sức khỏe từ sớm, từ xa.
Với nhiều người dân, nhất là người nghèo, công nhân lao động, đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, khám sức khỏe định kỳ lâu nay vẫn là việc làm xa xỉ. Đa số người dân khi phát hiện bệnh mới tìm đến bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế để thăm khám. Nhưng thực tế nhiều căn bệnh khi phát hiện thì đã muộn, khó có cơ hội chữa khỏi hoặc phải điều trị tốn kém. Nhiều lý do đã được đưa ra như: điều kiện kinh tế gia đình khó khăn; giao thông đi lại xa xôi; ngại chờ đợi khám chữa bệnh…
Chính sách nhân văn nêu trên của Đảng và Nhà nước tạo điều kiện để mọi người dân được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe như nhau. Tuy nhiên, triển khai chủ trương này khối lượng công việc là rất lớn, đòi hỏi quyết tâm cao và sự minh bạch, rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả và phải có sự kiểm tra, giám sát thường xuyên theo định kỳ hoặc đột xuất. Nếu công tác tổ chức thực hiện không bài bản, thiếu phân nhóm đối tượng ưu tiên, thiếu quy trình rõ ràng, thiếu kiểm tra, đánh giá chất lượng, việc khám miễn phí rất dễ rơi vào hình thức.
Để chính sách thực sự hiệu quả, cần xác định rõ trách nhiệm của từng địa phương, từng cơ sở y tế, quy trình thực hiện. Đặc biệt, phải lấy chất lượng khám, mức độ hài lòng của người dân làm thước đo, thay vì chỉ dừng lại ở con số lượt khám hay tỷ lệ hoàn thành kế hoạch.
Minh Luận