Một đời ở lại dòng kênh

2 giờ trướcBài gốc

Ông Sáu Nhẫn gắn liền cuộc đời mình bên dòng Vĩnh Tế. Ảnh: GIA KHÁNH

63 tuổi đời, là 63 năm ông Nhẫn sống ở khu vực Cây Mít, bên dòng kênh Vĩnh Tế. Từ nhà ông, vượt qua cánh đồng trống trải là đến địa phận xã Prey Yuthka, huyện Kaoh Andaet, Vương quốc Campuchia. Ông kể chuyện bằng trí nhớ, không có kịch tính, chỉ là những lát cắt đời thường: Nuôi con ăn học, giữ mảnh vườn, bám lấy quê cho tới già.

Mà câu chuyện phải ngược về quá khứ, thuở tiền nhân khai hoang mở cõi. “Tôi là đời thứ 5 sống bám trụ ở dòng kênh này. Năm 1824, kênh Vĩnh Tế được đào hoàn thành. Năm 1870, tổ tiên tôi chạy giặc Pháp từ Cần Thơ về đây, khai khẩn đất rừng. Thấy có dòng nước ngọt chảy qua, họ quyết định bám trụ, biến đất lạ thành quê hương. Họ khẩn hoang được 500 - 600 mẫu đất, mỗi lần đi thăm đồng phải cưỡi ngựa”, theo lời người xưa truyền lại, ông Nhẫn kể tôi nghe.

Dòng kênh Vĩnh Tế ngọt lành, con người nhẫn nại với đất, biến đất hoang hóa thành nơi trù mật. Con cháu ngày càng đông đúc, nên tổ tiên quyết định chia mỗi người một ít đất, không để ruộng chảy ra tay người ngoài. Nhờ thế hệ trước giữ gìn, đến đời ông Sáu Nhẫn, ông canh tác trên đất nhà 2 mẫu (20.000m2), thuê thêm 10 mẫu (100.000m2) phía bên kia biên giới. Mỗi vụ lúa, lão nông ấy thu hoạch từ 60 - 120 tấn, bỏ túi tròm trèm 200 triệu đồng. Mỗi năm 2 vụ lúa, cứ thế nhân lên, gia đình ông sống khỏe re.

Ông tự hào nói: “Tôi chưa bao giờ có ý định rời khỏi đây. Trên cơm dưới cá, mọi thứ đều đủ đầy, cần gì đi đâu nữa?”. Dĩ nhiên, cũng từng có lúc ông buộc phải rời mảnh đất ấy, nhưng thời gian rất ngắn so với quãng đời đã trải qua nơi này. Một lần vào năm ông 13 tuổi, theo cha mẹ xấc bất xang bang chạy khỏi sự tàn sát của Pol Pot. Một lần vào năm 21 tuổi, ông đi bộ đội, làm tròn nghĩa vụ của tuổi trẻ. Rồi duyên nợ kết đôi với người vợ xứ Châu Phú, ông bận rộn với con nhỏ, ruộng vườn. Nhưng đến năm 23 tuổi, cả nhà ông quyết định trở về cố hương, khi chiến tranh đã kết thúc, khi nỗi nhớ xóm Cây Mít dằng dặc mỗi ngày.

Câu chuyện cứ tiếp nối sau những lần ông rót thêm trà cho tôi. Chuyện nhỏ có, lớn có. Như cây me tây bên cạnh trại ruộng của ông đang mùa thay lá, cằn cỗi mà bền bỉ qua bao thăng trầm lịch sử, đã hiện diện từ khi ông còn là đứa trẻ. Như cả xóm cù lao Cây Mít bên tách biệt với phố phường Thới Sơn, chỉ dài khoảng 500m mà giờ có đến 35 hộ dân, khoảng 200 người. Trong số đó, 25 hộ là bà con thân tộc của ông Sáu Nhẫn. Ông trở thành một trong số ít người lớn tuổi nhất nơi đây.

Đời sống dần phát triển, các hộ dân được địa phương hỗ trợ nền nhà tái định cư trong “đất liền”, chỉ một số ít còn bám lại nơi đây. “Tôi vẫn còn canh tác ruộng, ở lại sẽ thuận tiện quản lý máy móc, hệ thống tưới tiêu. Với lại, tôi cảm thấy mình có trách nhiệm gìn giữ đường biên, cột mốc. Có mấy nóc nhà “canh gác” bờ kênh, người lạ mặt khó xâm nhập biên giới, đâu qua mắt được tôi”, ông Nhẫn cười tếu táo.

Nhưng tôi biết ông nói rất thật tình, bởi đã từng chứng kiến rất nhiều lần ông được Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, chính quyền địa phương các cấp khen thưởng về thành tích bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới. Với cán bộ, chiến sĩ và lãnh đạo địa phương, ông đã trở thành “cột mốc sống” ở khu vực biên giới. Chưa kể, ông còn là điển hình về công tác xã hội, từ thiện, khi sẵn lòng vận động, hỗ trợ đóng góp tiền của, công sức cất nhà, tặng quà Tết cho hộ khó khăn, mỗi năm hàng chục căn, hàng trăm phần. Bà con cần, ông đều tìm cách giúp bằng khả năng và trái tim mình.

Trước khi rời “ốc đảo”, tôi bắt gặp gương mặt hồn nhiên của em Phan Thị Ngọc Liễu, thế hệ rất trẻ của xứ này. Mỗi ngày, cô bé lớp 8 một mình đi tìm chữ bằng cách tự chèo xuồng qua dòng kênh. Quen nếp sống bình dị ấy rồi, Liễu chưa nghĩ đến việc sẽ rời xa. Nhưng ông Nhẫn bày tỏ: “Có lẽ, tụi nhỏ sẽ lựa chọn bay nhảy đến nơi phù hợp cuộc sống mới sau này. Tôi cũng chuẩn bị sẵn tinh thần cho điều đó. Còn dòng kênh Vĩnh Tế, đã có tôi bầu bạn”.

Dòng Vĩnh Tế vẫn chảy, còn ông Sáu Nhẫn vẫn ở đó, kiên trì giữ đất, giữ ruộng, giữ tình quê. Giữa vùng biên lộng gió, ông như một “cột mốc sống” bình dị, vững chãi.

Ông Đỗ Văn Nhẫn được Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tặng Kỷ niệm chương “Vì chủ quyền an ninh biên giới Tổ quốc”, bằng khen về thành tích xuất sắc trong thực hiện Ngày hội Biên phòng toàn dân giai đoạn 2019 - 2024. Cùng với đó là các giấy khen, bằng khen các cấp về thành tích thực hiện phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa nhiều năm liền.

GIA KHÁNH

Nguồn An Giang : https://baoangiang.com.vn/mot-doi-o-lai-dong-kenh-a478041.html