Trình diễn dệt chiếu tại làng nghề chiếu cói Bàn Thạch. Ảnh: Xuân Hà
Cách đây không lâu, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng và các thành viên của Câu lạc bộ điểm đến Quảng Nam - Gìn giữ giá trị bản địa, đã tổ chức một chuyến lang thang đến làng cổ Phong Nam (xã Hòa Châu cũ nay là phường Hòa Xuân).
Mọi người cùng đi qua các ngả đường bê tông trong làng để tìm những căn nhà cổ; ngắm những rặng tre, thăm cánh đồng lúa nơi có mấy cái chòi để du khách dừng chân nghỉ; ngắm nhìn đồng quê... Chuyến đi này nhằm xem có thể làm gì để kết nối hoạt động du lịch giữa phố và quê…
Anh Nguyễn Đình Nhàn (sinh năm 1988), người gốc Nghệ An, đã vào Đà Nẵng từ năm 20 tuổi, làm nhân viên tại các khu du lịch. Tình yêu với du lịch làng quê đã đưa anh về đây sáng lập và điều hành Hợp tác xã Du lịch cộng đồng nông nghiệp sinh thái Hòa Châu với 20 thành viên. Hầu hết thành viên của Ban điều hành hợp tác xã là những bạn trẻ, có bạn quê tận Tiên Phước, Duy Xuyên nhưng gặp nhau tại làng Phong Nam bởi đam mê làm du lịch bên bờ tre ruộng lúa.
Tuy bước đầu đào tạo được đội ngũ hướng dẫn viên tại điểm, nhưng do nguồn lực có hạn, hợp tác xã chỉ mới dừng lại ở việc cung cấp các dịch vụ du lịch cơ bản. Một câu chuyện văn hóa về làng Phong Nam phục vụ khách vẫn còn chưa kịp viết, nhiều bảng chỉ dẫn các điểm tham quan, giới thiệu điểm đến trong làng vẫn chưa kịp dựng. Tất cả là do thiếu kinh phí và thiếu sự đầu tư từ cả hợp tác xã và địa phương.
Du khách nhí trải nghiệm làm nông dân trên cánh đồng làng cổ Phong Nam (phường Hòa Xuân). Ảnh: XUÂN SƠN
Và hiện trạng ở Phong Nam cũng chính là nỗi niềm của nhiều làng nghề truyền thống xứ Quảng khi được chọn để phát triển du lịch. Ngoài nền tảng ban đầu với các điều kiện thuận lợi tại những làng nghề ở Hội An, thì hầu như các làng nghề truyền thống vẫn chưa tương xứng để trở thành điểm đến du lịch.
Muốn phát triển bền vững, với Phong Nam, cần sự kết nối với các điểm đến lân cận như làng Đông Khương (Điện Bàn), làng gốm Thanh Hà, một số làng du lịch ở Hội An Tây… tạo thành tuyến “một ngày - nhiều trải nghiệm”, đưa du khách qua những gam màu khác nhau của làng quê xứ Quảng.
"Một ngày - nhiều trải nghiệm" cũng là ý tưởng nối kết giữa các làng nghề cùng khu vực và đang được xúc tiến triển khai nhằm tạo dấu ấn khác biệt với câu chuyện phát triển du lịch làng nghề.
Người dân thôn Phong Nam chung tay gìn giữ nếp làng. Ảnh: T.Y
Một trong những nguyên nhân chưa kết nối các tuyến du lịch các địa phương lại với nhau đã được nhìn nhận là do thiếu đi việc liên kết câu chuyện văn hóa - lịch sử để hình thành một câu chuyện của du lịch. Trong câu chuyện đó có thể làm sống động bằng những hoạt động trải nghiệm cho du khách ở những làng nghề hoặc thông qua hoạt động mua sắm, ẩm thực.
Một khi du khách hiểu thêm về tập quán, tín ngưỡng, hiểu thêm câu chuyện về vùng đất đó, lúc đó du lịch không chỉ là đến xem, nhìn mà nghe câu chuyện điểm đến.
Ông Lê Quốc Việt, Chủ nhiệm Câu lạc bộ điểm đến Gìn giữ giá trị bản địa cho biết, việc phát triển tour du lịch trong ngày kết nối các điểm đã được công nhận, đồng thời nghiên cứu vị trí để phát triển một phiên chợ quê cuối tuần - nơi du khách có thể thưởng thức ẩm thực xứ Quảng, xem trình diễn nghề truyền thống, và mua sắm các sản phẩm OCOP đặc trưng là ý tưởng hay để các làng nghề tham vấn khi phát triển du lịch. Không gian này sẽ trở thành "trạm dừng chân văn hóa", kết nối giữa quá khứ và hiện tại.
Thành phố Đà Nẵng hiện có 30 làng nghề truyền thống và 17 nghề truyền thống đang hoạt động gắn liền với lịch sử và đời sống văn hóa địa phương. Một "câu chuyện du lịch làng" sẽ được viết nên, từ các làng nghề trăm năm.
SƠN VĂN